Η Ελλάδα πραγματοποιεί ένα κομβικό βήμα στην διαστημική της πορεία με την επιτυχή εκτόξευση τεσσάρων θερμικών δορυφόρων, μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσιάζει αποκλειστικά τις πρώτες φωτογραφίες από αυτή τη σημαντική ελληνική αποστολή, η οποία δεν αφορά μόνο στην τεχνολογική αναβάθμιση της χώρας, αλλά σηματοδοτεί και μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης κρίσεων, με έμφαση στις δασικές πυρκαγιές και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Με αυτή την κίνηση, η Ελλάδα απεξαρτάται από δορυφορικά δεδομένα τρίτων χωρών και οργανισμών, εισερχόμενη σε μια νέα εποχή εθνικής επιχειρησιακής αυτονομίας. Για πρώτη φορά, η χώρα διαθέτει τα δικά της «θερμικά μάτια» στο διάστημα, ικανά να παρακολουθούν ενεργές πυρκαγιές, να εντοπίζουν νέες εστίες και να στέλνουν συνεχώς δεδομένα στα κέντρα επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας και της Πυροσβεστικής. Οι θερμικοί δορυφόροι εντάσσονται στο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ). Κύριος στόχος είναι η ανάπτυξη πλήρους εθνικής ικανότητας στην Παρατήρηση της Γης για την πολιτική προστασία και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών.
Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο εθνικό σύστημα παρακολούθησης πυρκαγιών, εξασφαλίζοντας έγκαιρη ανίχνευση, συνεχή παρακολούθηση της εξέλιξής τους σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, καθώς και ακριβή αποτύπωση των καμένων εκτάσεων. Αυτό παρέχει κρίσιμη υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων για την άμεση δράση των αρμόδιων αρχών.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Με την αξιοποίηση των θερμικών δορυφόρων, η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία, όπου η πληροφορία δεν έρχεται εκ των υστέρων, αλλά σε σχεδόν πραγματικό χρόνο». Τόνισε πως «για πρώτη φορά, αποκτούμε εθνική δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης πυρκαγιών, ενισχύοντας ουσιαστικά την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και την επιχειρησιακή απόκριση». Τα δεδομένα ενσωματώνονται απευθείας στα επιχειρησιακά συστήματα, παρέχοντας στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής καλύτερη εικόνα, ταχύτερη λήψη αποφάσεων και πιο αποτελεσματικό συντονισμό. «Πρόκειται για μια ουσιαστική αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο διαχειριζόμαστε κρίσεις», επισήμανε, προσθέτοντας ότι το πρόγραμμα αφορά στη δημιουργία πραγματικών δυνατοτήτων για τη χώρα, με άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια των πολιτών, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Η εκτόξευση των ελληνικών θερμικών δορυφόρων παρέχει στη χώρα τη δυνατότητα συνεχούς επιχειρησιακής παρακολούθησης πυρκαγιών με εθνικά μέσα, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητες της Πυροσβεστικής και της Πολιτικής Προστασίας σε όλα τα στάδια διαχείρισης κρίσεων. Τα θερμικά δεδομένα επιτρέπουν τον εντοπισμό θερμικών ανωμαλιών και νέων εστιών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, ακόμη και σε δύσβατες περιοχές ή τη νύχτα, υποστηρίζοντας την παρακολούθηση της εξάπλωσης και την αποτύπωση των καμένων εκτάσεων.
Η OroraTech, σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς, έχει ήδη ενσωματώσει την πλατφόρμα wildfire solution και τα δεδομένα ενεργών πυρκαγιών στα επιχειρησιακά συστήματα της Ελληνικής Πυροσβεστικής (σύστημα ENGAGE), δημιουργώντας συνεχή ροή πληροφορίας στα Επιχειρησιακά Συντονιστικά Κέντρα Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ). Αυτό προσφέρει άμεση πρόσβαση σε χάρτες ενεργών εστιών, εκτιμήσεις κινδύνου, θερμικές ανωμαλίες, προβλέψεις εξάπλωσης και γεωχωρικά δεδομένα για τη λήψη αποφάσεων. Τα δεδομένα από θερμικούς, SAR και οπτικούς δορυφόρους συγκεντρώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Παρατήρησης της Γης (Governmental EO Hub), δημιουργώντας ένα ενιαίο εθνικό περιβάλλον διαχείρισης γεωχωρικών πληροφοριών. Ο κόμβος παρέχει δεδομένα ανάλυσης (Analysis-Ready Data) σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, συνδυάζοντας πληροφορίες από ελληνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς αποστολές (Copernicus, Landsat).
Μια φιλική προς τον χρήστη πλατφόρμα παρέχει άμεση πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες, εργαλεία ανάλυσης και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις, μειώνοντας τον χρόνο απόκτησης και αξιοποίησης πληροφοριών έκτακτης ανάγκης. Η ενσωμάτωση της πλατφόρμας wildfire solution με τα δεδομένα του Governmental EO Hub επεκτείνεται πέρα από τις πυρκαγιές, συνδυάζοντας θερμικά δεδομένα με χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, δεδομένα δασικής βλάστησης, μετεωρολογικές πληροφορίες, δεδομένα SAR και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό περιβάλλον space-based intelligence για τη χώρα. Αυτό επιτρέπει έγκαιρη προειδοποίηση, καλύτερη κατανομή πόρων, ιεράρχηση κινδύνου και αποτελεσματικότερο συντονισμό.
Οι δυνατότητες των θερμικών δορυφόρων επεκτείνονται και σε άλλους τομείς. Στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, παρακολουθούν τη θερμοκρασία εδάφους και θάλασσας, εντοπίζουν θαλάσσιους καυσώνες και παρακολουθούν ευαίσθητα οικοσυστήματα. Υποστηρίζουν τη γαλάζια οικονομία, παρέχοντας στοιχεία για υδατοκαλλιέργειες και θαλάσσιες συνθήκες. Σε αστικές περιοχές, συμβάλλουν στην ανάλυση θερμικών νησίδων και στον σχεδιασμό πολιτικών προσαρμογής. Αυτές οι εφαρμογές καλύπτουν τομείς όπως η γεωργία, τα δάση, οι υδάτινοι πόροι, η διαχείριση γης και η ασφάλεια.
Η OroraTech, ως επικεφαλής της κοινοπραξίας, έχει αναπτύξει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα, συντονίζοντας τις δραστηριότητες και συμβάλλοντας τόσο στο διαστημικό όσο και στο επίγειο σκέλος. Έχει εγκαταστήσει επιχειρησιακό κέντρο, υλοποιήσει πρωτόκολλα διασύνδεσης και ολοκλήρωσης δεδομένων, και έχει θέσει σε λειτουργία διαδικασίες χειρισμού δορυφόρων. Αναπτύσσει καινοτόμους αισθητήρες και μοντέλα, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα. Έχει ενσωματώσει δεδομένα πυρκαγιών στο σύστημα της Πυροσβεστικής, υλοποιήσει εκπαιδεύσεις και πιλοτικές λειτουργίες, και έχει συμβάλει στην ανάπτυξη επίγειων υποδομών, όπως ο σταθμός λήψης δεδομένων στο Λαύριο. Επίσης, διαμορφώνει ένα μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχέδιο για την επέκταση των υπηρεσιών.
Η εκτόξευση των ελληνικών θερμικών δορυφόρων αποτελεί στρατηγική επένδυση με άμεσο αντίκτυπο στην πολιτική προστασία, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της χώρας, καθιστώντας την άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα και την ταχεία αξιοποίησή τους βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.