«Η Ελλάδα κατέχει την πρωτοπορία στην ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους σε παγκόσμιο επίπεδο, με διαρκή πτωτική πορεία, και θέτει ως στόχο τη διαμόρφωσή του κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029. Η επίτευξη αυτού του στόχου αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την οικονομική σταθερότητα και την εθνική κυριαρχία», δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Gala Dinner του 7ου Συνεδρίου του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, με κεντρικό θέμα «The World in Disruption».
Επιπλέον, ο υπουργός αναφέρθηκε στην επικείμενη αλλαγή του πλαισίου για τη δέουσα επιμέλεια των λογιστών, που θα επαναπροσδιορίσει τους ρόλους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, της ΑΑΔΕ και του Οικονομικού Επιμελητηρίου. Επισήμανε δε ότι το νομοσχέδιο, το οποίο θα τεθεί προς ψήφιση την επόμενη Τετάρτη, περιλαμβάνει διατάξεις που προέκυψαν από ουσιαστικό διάλογο με κοινωνικούς και επαγγελματικούς φορείς, όπως η μείωση των προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ και η κατάργηση προστίμων για δηλώσεις με οφειλή έως 100 ευρώ.
Σχετικά με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε την ανάγκη για στοχευμένα και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας των ευάλωτων πολιτών και των επιχειρήσεων που πλήττονται, χωρίς τη δημιουργία νέων δημοσιονομικών ανισορροπιών.
—
Ολόκληρη η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη:
«Είναι μεγάλη τιμή να βρίσκομαι σήμερα εδώ, όχι μόνο με τις πολλαπλές ιδιότητες που αναφέρατε, αλλά και ως μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου, μια ιδιότητα που μου επιτρέπει να παρακολουθώ, ανεξάρτητα από την τρέχουσα θέση μου, τις δραστηριότητές σας. Η ενεργή σας συμμετοχή και ο καταλυτικός ρόλος των δράσεών σας στην προώθηση της σύμπραξης μεταξύ Πολιτείας και Επιμελητηρίου, και στη μετατροπή των προτάσεών σας σε πράξεις, είναι κάτι που εκτιμούμε ιδιαίτερα.
Το συνέδριό σας, ένα διεθνές συνέδριο, ξεπερνά τους αμιγώς οικονομικούς δείκτες. Εστιάζει στις κοινωνίες, στην ασφάλεια και στις προοπτικές των πολιτών. Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η οικονομική πολιτική αποκτά ένα βαθύτερο νόημα. Δεν αρκεί πλέον μόνο η ανάπτυξη. Απαιτείται ανθεκτικότητα απέναντι στις κρίσεις, σταθερότητα μέσα στην αβεβαιότητα και εμπιστοσύνη ότι οι κοινωνίες μας είναι ασφαλείς απέναντι στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται γύρω μας.
Η διεθνής συγκυρία είναι, δίχως άλλο, πιο σύνθετη από ποτέ τις τελευταίες δεκαετίες. Ξεκινώντας από την κρίση στη Μέση Ανατολή, οι προσδοκίες για γρήγορη αποκλιμάκωση δεν έχουν επαληθευτεί. Η κρίση αυτή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κινδύνων για την παγκόσμια οικονομία, την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, την Ελλάδα. Παρά τις προσπάθειες και τις διαπραγματεύσεις που λαμβάνουν χώρα, ευχόμαστε να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος προς μεγαλύτερη σταθερότητα και ειρήνη. Ωστόσο, η δική μας ευθύνη είναι να παραμένουμε σε εγρήγορση και να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις.
Οι επιπτώσεις της κρίσης είναι ήδη ορατές: έντονη μεταβλητότητα στις ενεργειακές αγορές, αύξηση του κόστους θαλάσσιων μεταφορών, εκτόξευση των ασφαλίστρων κινδύνου. Οι κρίσιμοι εμπορικοί διάδρομοι, από τα Στενά του Ορμούζ έως τη Μεσόγειο, βρίσκονται υπό πίεση. Αυτό σημαίνει πρακτικά μια καθημερινότητα με υψηλότερο κόστος ενέργειας, ακριβότερα αγαθά, καθυστερήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και αυξημένη πίεση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους.
Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια το βαρέλι μπορεί να περιορίσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Μια συνέπεια που, παρότι φαινομενικά μικρή, είναι σημαντική. Η ευθύνη μας είναι να είμαστε προετοιμασμένοι ακόμα και για τα δυσμενέστερα σενάρια.
Σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον, η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει: να στηρίξει τις κοινωνίες της, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική της σταθερότητα και αξιοπιστία. Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει παρέλθει για την Ευρώπη, ενόψει γεωπολιτικής αστάθειας, εκτεταμένων διεθνών ανισορροπιών, ενεργειακής αβεβαιότητας και τεχνολογικού ανταγωνισμού.
Η απάντηση της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι διστακτική ή αποσπασματική, αλλά στρατηγική, ενιαία και αποφασιστική. Καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά κρίσεις τέτοιου μεγέθους μόνη της. Χρειαζόμαστε κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό και ταχύτερο συντονισμό. Πρωτίστως, απαιτούνται στοχευμένα μέτρα προστασίας των ευάλωτων, χωρίς δημοσιονομικούς κινδύνους.
Η πραγματική πρόκληση, όμως, είναι στρατηγική. Η Ευρώπη, αντί να περιορίζεται στη διαχείριση κρίσεων, πρέπει να διαμορφώσει το μέλλον της, εστιάζοντας στην ενεργειακή αυτονομία, τη μείωση εξαρτήσεων από ορυκτά καύσιμα και ασταθείς γεωπολιτικές ζώνες, και την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων. Αυτή είναι μια πολιτική ασφάλειας και οικονομικής ανθεκτικότητας.
Στο τελευταίο Eurogroup, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παρουσίασε έρευνα που αποτιμά τα μέτρα μας. Η οικονομική ένταση που βιώνουμε είναι 12% μικρότερη από ό,τι θα ήταν χωρίς τις ενέργειες διαφοροποίησης της ενέργειας και επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές μετά το 2022. Όμως, δεν αρκούν. Η ιστορία των δύο πετρελαϊκών κρίσεων της δεκαετίας του ’70 δείχνει ότι οι βραχυπρόθεσμες αποφάσεις έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Επιπλέον, η Ευρώπη χρειάζεται στρατηγικά εργαλεία τόνωσης της ανταγωνιστικότητας, όπως προτείνεται στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα, εστιάζοντας στην ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας, την τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία. Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός δεν θα περιμένει. Για να ανταγωνιστεί, η Ευρώπη χρειάζεται μεγαλύτερες, ισχυρότερες τράπεζες, βαθύτερες και πιο λειτουργικές κεφαλαιαγορές. Η Ελλάδα, με ενέργειες όπως η Unicredit στην Alphabank και η Euronext στο Χρηματιστήριο Αθηνών, δείχνει τον δρόμο. Χρειαζόμαστε ευρωπαίους πρωταθλητές, όχι μόνο εθνικούς.
Η σύγκριση του μέσου μεγέθους ευρωπαϊκών τραπεζών με αυτές της Αμερικής και της Κίνας είναι αποκαλυπτική. Η Ευρώπη υστερεί σε συγχωνεύσεις, εξαγορές και τεχνολογικές επενδύσεις. Οι καμπύλες καινοτομίας είναι εκθετικές, ενώ εμείς συχνά σκεφτόμαστε και δρούμε γραμμικά.
Η Ελλάδα, όπως και η Ευρώπη, βρίσκεται σε μια φάση αναμόρφωσης. Η πολιτική για τα Μη Κρατικά Πανεπιστήμια και η διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, για παράδειγμα, έδωσαν μια σημαντική αναπτυξιακή ώθηση. Υπάρχουν αντίστοιχα αναπτυξιακά μερίσματα για την Ευρώπη, όπως η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, που θα κινητοποιήσει τα 10 τρισεκατομμύρια ανενεργών καταθέσεων. Αυτό απαιτεί κεντρικοποιημένη εποπτεία κεφαλαιαγορών και άρση εμποδίων, ώστε η Ευρώπη να χρηματοδοτεί τις δικές της επιχειρήσεις και να διατηρεί το ταλέντο εντός των συνόρων της.
Ο κανονιστικός κατακερματισμός, που το ΔΝΤ υπολογίζει ως δασμό 110% στις υπηρεσίες μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, εμποδίζει την ανάπτυξη. Η άρση αυτών των εσωτερικών εμποδίων, η ενίσχυση της διασυνοριακής χρηματοδότησης και η διευκόλυνση της κινητικότητας κεφαλαίων είναι απαραίτητες.
Επιπλέον, η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει άμεσα στο ψηφιακό ευρώ, διασφαλίζοντας τη νομισματική της κυριαρχία και στρατηγική αυτονομία σε έναν κόσμο που το χρήμα ψηφιοποιείται ραγδαία. Αυτή αποτελεί μια στρατηγική ευκαιρία για την Ευρώπη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έχει μεταμορφωθεί. Από χώρα στο επίκεντρο της κρίσης, αποτελεί υπόδειγμα ανάκαμψης. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό κοντά στο 2%, διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Οι επενδύσεις και οι εξαγωγές αυξάνονται σημαντικά. Η ανεργία έχει μειωθεί κοντά στο 8%.
Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, η Ελλάδα διαθέτει την ταχύτερη αποκλιμάκωση παγκοσμίως, με στόχο κάτω από 120% του ΑΕΠ έως το 2029. Αυτό ενισχύει την οικονομική σταθερότητα και την εθνική κυριαρχία, μειώνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο. Μόνο από πρόωρες αποπληρωμές δανείων, η χώρα εξοικονομεί περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε τόκους.
Η πορεία αυτή είναι αποτέλεσμα επιλογών, πολιτικής και μεταρρυθμίσεων, που μετατοπίζουν το μοντέλο από την κατανάλωση στην παραγωγή, και από την εσωστρέφεια στην εξωστρέφεια. Ωστόσο, η διεθνής αβεβαιότητα παραμένει, και η πρόοδος δεν είναι ποτέ δεδομένη. Πρέπει να διεκδικείται καθημερινά.
Η κυβέρνηση έχει θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων ύψους 800 εκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της διεθνούς κρίσης, βασισμένο σε τρεις αρχές: στόχευση (στα μέτρα που πραγματικά χρειάζονται), ισορροπία (στήριξη της κοινωνίας χωρίς υπονόμευση της δημοσιονομικής σταθερότητας) και αποτελεσματικότητα (δημιουργία εργαλείων που λειτουργούν στην πράξη).
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ιδιωτικό χρέος, με τρεις παρεμβάσεις: α) άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής και έχουν ρυθμιστεί οι υπόλοιπες υποχρεώσεις, β) διεύρυνση της πρόσβασης στον εξωδικαστικό μηχανισμό για οφειλές από 5.000 έως 10.000 ευρώ, και γ) ένταξη οφειλών που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τον Δεκέμβριο του 2023 σε καθεστώς έως 72 δόσεων.
Ο ρόλος των λογιστών, οικονομολόγων και συμβούλων επιχειρήσεων είναι κρίσιμος. Η γνώση, η εμπειρία και η εμπιστοσύνη που διαθέτουν είναι πολύτιμα. Η επιτυχία των πολιτικών μας εξαρτάται από την εφαρμογή τους, η οποία περνάει μέσα από εσάς.
Η συνεργασία μας με το Οικονομικό Επιμελητήριο είναι ουσιαστική και ειλικρινής. Ως παράδειγμα, αναφέρω την αλλαγή στο πλαίσιο της δέουσας επιμέλειας των λογιστών: το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα καθορίζει τα μέτρα, η ΑΑΔΕ θα διατηρεί τον ελεγκτικό της ρόλο, και το Οικονομικό Επιμελητήριο θα επιβάλλει πειθαρχικές κυρώσεις. Αυτό αντανακλά την αντίληψη ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι καλύτερες όταν προκύπτουν από συνεργασία και διάλογο.
Στο νομοσχέδιο που θα ψηφιστεί την επόμενη Τετάρτη, περιλαμβάνονται διατάξεις που αποτελούν προϊόν διαλόγου, όπως η μείωση προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ και η κατάργηση προστίμων για δηλώσεις με οφειλή έως 100 ευρώ, καθιστώντας το φορολογικό πλαίσιο πιο δίκαιο και λειτουργικό.
Η Ελλάδα του σήμερα δεν είναι η Ελλάδα του χθες. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός, με λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερη διαφάνεια, αποτελεί το μεγάλο μας όπλο. Η κριτική της «ψηφιακής γραφειοκρατίας» είναι αβάσιμη, δεδομένων των προόδων στην προσυμπλήρωση φορολογικών δηλώσεων, το myDATA, και την ηλεκτρονική έκδοση ΑΦΜ. Η Ελλάδα έχει κάνει άλματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό, με το gov.gr να προσφέρει 2.200 υπηρεσίες.
Επενδύουμε στρατηγικά σε τομείς συγκριτικού πλεονεκτήματος: ενέργεια, logistics, τεχνολογία και καινοτομία. Η Ελλάδα γίνεται κόμβος. Η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η διασφάλιση διαρκούς και βιώσιμης ανάπτυξης, η αύξηση της παραγωγικότητας, η μείωση των ανισοτήτων και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης.
Οι κρίσεις είναι στιγμές που ξεχωρίζουν τις κοινωνίες που προχωρούν από αυτές που μένουν πίσω. Η Ελλάδα απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει, με τεράστια κόστη. Τώρα, καλούμαστε να αποδείξουμε αν μπορούμε να ηγηθούμε, με σχέδιο, υπευθυνότητα και αυτοπεποίθηση. Με τη δική σας συμβολή, είμαι βέβαιος ότι θα τα καταφέρουμε.»