Αθήνα – Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τον κίνδυνο η τρέχουσα ενεργειακή κρίση να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες ενεργειακές κρίσεις όλων των εποχών. Η εξέλιξη αυτή, όπως τόνισε, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια των αναταραχών στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Κατά τη διάρκεια δημόσιας εκδήλωσης στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) με τίτλο «Η Ευρώπη υπό πίεση. Διασφαλίζοντας την ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα σε έναν πιο εύθραυστο κόσμο», ο κ. Πιερρακάκης συνομίλησε με τον Άλφρεντ Κάμερ, Διευθυντή Ευρώπης του ΔΝΤ. Στη συζήτηση, υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα και η διάρκεια της κρίσης αποτελούν κρίσιμες μεταβλητές που καθορίζουν την ένταση των οικονομικών επιπτώσεων στην Ευρώπη.
Επισημαίνοντας το εύρος του κινδύνου, ο Υπουργός ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα, (η κρίση) έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία». Έφερε ως συγκριτικό στοιχείο τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, όπου η απώλεια προσφοράς ανερχόταν σε περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 13 εκατομμυρίων σήμερα.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις τιμές της ενέργειας και στο κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών. Για το λόγο αυτό, ο κ. Πιερρακάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη στόχευσης των μέτρων στήριξης προς τα πιο ευάλωτα στρώματα, τονίζοντας ότι η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων κρίνεται από την ορθή κατανομή των περιορισμένων πόρων υπό συνθήκες αβεβαιότητας. «Οφείλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να στηρίξουμε κυρίως τους πιο ευάλωτους», δήλωσε.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, ο Υπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση εφάρμοσε στοχευμένα μέτρα, όπως επιδοτήσεις καυσίμων και παρεμβάσεις στήριξης επιχειρήσεων, αποφεύγοντας οριζόντιες φορολογικές μειώσεις που θα είχαν μεγαλύτερο δημοσιονομικό αντίκτυπο. Το κόστος των μέτρων στην Ελλάδα ανέρχεται σήμερα περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με το 2,5% κατά την κρίση του 2022. Η πρόκληση για τις κυβερνήσεις, υπογράμμισε, είναι η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης, ειδικά σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας, αυξημένων επιτοκίων και υψηλού δημόσιου χρέους.
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται φέτος πιο ανθεκτική σε σχέση με την ενεργειακή κρίση του 2022, χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τις επενδύσεις σε υποδομές. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει ευάλωτη, καθώς «εξακολουθούμε να εισάγουμε περίπου το 57% της ενέργειάς μας». Κατά συνέπεια, είναι αναγκαία η επιτάχυνση των επενδύσεων σε δίκτυα, συστήματα αποθήκευσης και ενεργειακές διασυνδέσεις.
Τονίστηκε η σημασία της ενεργειακής ολοκλήρωσης στην Ευρώπη, η οποία θα έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στην ενέργεια όσο και στη συνολική ανταγωνιστικότητα. Παρά το γεγονός ότι «το 47% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές», η πρόοδος αυτή δεν αναιρεί την ανάγκη για περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές.
Ο Υπουργός εξέφρασε ανησυχία για τάσεις επιβράδυνσης της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να λειτουργήσει είτε ως τροχοπέδη είτε ως επιταχυντής των μεταρρυθμίσεων, ανάλογα με τις πολιτικές επιλογές.
Σχετικά με τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εσωτερικών εμποδίων στην ενιαία αγορά. Η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων της μπορεί να προσφέρει σημαντική ώθηση, όπως και η υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Επισήμανε την ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς και τη στήριξη οικοσυστημάτων καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται, να αντλούν κεφάλαια εντός της Ευρώπης και να γίνουν παγκοσμίως ανταγωνιστικές.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, ο Υπουργός Οικονομικών σημείωσε ότι η πρόοδος βασίστηκε στην πολιτική σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και τις μεταρρυθμίσεις, με την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας και την ψηφιοποίηση του κράτους να έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη.
Τέλος, ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα υλοποίησης και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών, τονίζοντας ότι η πρόκληση για την Ευρώπη είναι η μετατροπή των στρατηγικών κατευθύνσεων σε απτά αποτελέσματα.