Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη που παραχώρησε το πρωί της Τρίτης (13/10) στο MEGA, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, εστίασε στην αυξανόμενη πίεση που δέχεται η Κρήτη από τις μεταναστευτικές ροές, στις διαδικασίες επιστροφής όσων δεν δικαιούνται άσυλο, καθώς και στην πρόταση της Ελλάδας για τη δημιουργία ενός έκτακτου ευρωπαϊκού μηχανισμού.
Ο υπουργός τόνισε ότι, ενώ οι ροές στο Αιγαίο βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, η Κρήτη αντιμετωπίζει αυξημένες αφίξεις. Αυτό το φαινόμενο αποδίδεται στην αστάθεια που επικρατεί στη Λιβύη και στην έλλειψη συνεργασίας με τις εκεί αρχές, συνθήκες που ευνοούν τη δράση των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης. Παράλληλα, ο κ. Πλεύρης περιέγραψε λεπτομερώς τη διαδικασία που ακολουθείται για τους μετανάστες που, σύμφωνα με την εκτίμηση των αρμόδιων υπηρεσιών, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για διεθνή προστασία. Ειδική αναφορά έγινε και στον σχεδιασμό για τη δημιουργία δομής επιστροφών σε τρίτη χώρα της Αφρικής.
Αυξημένες μεταναστευτικές ροές στην Κρήτη – Τι συμβαίνει με τους πολίτες του Μπαγκλαντές
Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, η εικόνα των μεταναστευτικών ροών παρουσιάζει διαφοροποιήσεις μεταξύ του Αιγαίου και της Κρήτης. Η αυξημένη πίεση στο νησί συνδέεται άμεσα με την αστάθεια στη Λιβύη και την απουσία ουσιαστικής συνεργασίας με τις αρμόδιες αρχές της χώρας. Αυτές οι συνθήκες, όπως ανέφερε, διευκολύνουν τη δράση των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης.
Ο υπουργός εξήγησε ότι η μεταχείριση των αφιχθέντων διαφοροποιείται ανάλογα με το προφίλ τους και τις πιθανότητες να λάβουν άσυλο:
«Αν έχουν προφίλ που έχουν πιθανότητα να πάρουν άσυλο, μεταφέρονται σε ανοιχτές δομές. Αν το προφίλ τους είναι να μην πάρουν άσυλο, μεταφέρονται σε κλειστές δομές. Κυρίαρχη εθνότητα που δεν παίρνει άσυλο αυτή τη στιγμή και έρχεται από τη Λιβύη είναι πολίτες από το Μπαγκλαντές που πετάνε μέσω χωρών του Κόλπου στη Βεγγάζη ή στην Τρίπολη και αναλόγως το σημείο επιλέγουν την Ιταλία ή την Ελλάδα. Αυτοί πηγαίνουν σε κλειστές δομές», ανέφερε.
Ο κ. Πλεύρης σημείωσε ότι υπάρχει στενή συνεννόηση με την πρεσβεία του Μπαγκλαντές, με στόχο την ταυτοποίηση των συγκεκριμένων μεταναστών και την ενημέρωσή τους για την επερχόμενη διαδικασία:
«Είμαστε σε συνεννόηση με την πρεσβεία του Μπαγκλαντές. Πηγαίνει η πρεσβεία του Μπαγκλαντές, τους ταυτοποιεί, τους εξηγούμε ότι δεν πρόκειται να πάρουν άσυλο και θα είναι σε καθεστώς κράτησης. Πολλές φορές και οι ίδιοι έχουν παρασυρθεί από κυκλώματα, δηλαδή έχουν την αίσθηση ότι έχουν έρθει και θα δουλέψουνε και θα μείνουνε και ακολουθούμε τη διαδικασία της επιστροφής, που ειδικά για το Μπαγκλαντές είναι μια δύσκολη επιστροφή», είπε.
Όπως εξήγησε, οι επιστροφές προς το Μπαγκλαντές παρουσιάζουν πρακτικές δυσκολίες, καθώς απαιτούνται ειδικές πτήσεις (charter), σε αντίθεση με την περίπτωση της Αιγύπτου, όπου υπάρχουν εμπορικές αεροπορικές συνδέσεις:
«Στην Αίγυπτο όταν έχουμε ροές είναι μια χώρα που είναι κοντά, που έχει εμπορικές πτήσεις. Για το Μπαγκλαντές χρειάζονται μόνο πτήσεις charter», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, μέσα στη φετινή χρονιά έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 6.000 επιστροφές παράνομων μεταναστών.
Η πρόταση της Ελλάδας για έκτακτο ευρωπαϊκό μηχανισμό επιστροφών
Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε στην πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη δημιουργία ενός έκτακτου ευρωπαϊκού μηχανισμού, ο οποίος θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις αυξημένης μεταναστευτικής πίεσης. Η πρόταση αυτή, όπως είπε, περιλαμβάνει τη δυνατότητα αυξημένης επιτήρησης των συνόρων, αλλά και την άμεση επιστροφή όσων εισέρχονται στη χώρα χωρίς να εξετάζεται η αίτησή τους για άσυλο, εφόσον ενεργοποιηθεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός.
«Η πρόταση λοιπόν του Έλληνα πρωθυπουργού, που είχε γίνει επί της αρχής δεκτή από τη φον ντερ Λάιεν, είναι ότι θα πρέπει να υπάρχει ευρωπαϊκά ένας έκτακτος μηχανισμός και σε αυτές τις περιπτώσεις να επιτρέπεται στη χώρα η αυξημένη επιτήρηση στα σύνορα και παράλληλα, το δεύτερο είναι πιο σημαντικό, ότι αυτοί που θα μπαίνουν δεν θα εξετάζεται καθόλου το άσυλό τους, που χρειάζεται και έναν χρόνο η εξέταση του ασύλου», ανέφερε.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι, παρότι η Ελλάδα εξετάζει τις αιτήσεις ασύλου σε διάστημα 70-80 ημερών, η διαδικασία εξακολουθεί να απαιτεί χρόνο, κατά τον οποίο οι αιτούντες παραμένουν στη χώρα. Στο πλαίσιο του προτεινόμενου έκτακτου μηχανισμού, η ελληνική πρόταση είναι να εκδίδεται πράξη επιστροφής χωρίς προηγούμενη εξέταση της αίτησης ασύλου.
«Εμείς εξετάζουμε ασύλο σε 70-80 μέρες και είμαστε από τις πρώτες χώρες, αλλά τόσες μέρες ο άλλος βρίσκεται εδώ και θέλει μετά και άλλο ένα χρονικό διάστημα να επιστρέψει. Στην περίπτωση αυτού του έκτακτου μηχανισμού, η ελληνική πρόταση είναι ότι μόλις έχει ενεργοποιηθεί, επειδή ακριβώς είμαστε σε έκτακτη συνθήκη, όπως έρχεται, βγαίνει πράξη επιστροφής χωρίς εξέταση ασύλου και επιστρέφεται», είπε.
Τα return hubs και η σχεδιαζόμενη συμφωνία με αφρικανική χώρα
Στη συνέντευξή του, ο υπουργός αναφέρθηκε και στις συζητήσεις της Ελλάδας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τη δημιουργία των λεγόμενων return hubs, δηλαδή δομών σε τρίτες χώρες για τη μεταφορά μεταναστών που δεν συνεργάζονται με τις αρχές για την επιστροφή τους. Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να ενισχυθούν οι δυνατότητες επιστροφής μέσω συνεργασίας με τους ίδιους τους μετανάστες, με την παράλληλη παροχή οικονομικού κινήτρου από την Ευρώπη.
«Τι προσπαθούμε εμείς τώρα να κάνουμε στην Ευρώπη μαζί με άλλες χώρες που έχουμε κάνει και τη συζήτηση για τα return hub; Να υποχρεώσουμε αυτούς τους μετανάστες να επιστρέψουν με συνεργασία. Τους λες ότι είσαι σε καθεστώς κράτησης. Δεν θα πάρεις χαρτιά. Θα σε κρατάω έγκλειστο και άρα η μόνη σου δυνατότητα είναι να επιστρέψεις δίνοντάς σου και ένα οικονομικό κίνητρο που δίνει η Ευρώπη», ανέφερε.
Ο κ. Πλεύρης εκτίμησε ότι η προοπτική μεταφοράς σε δομή τρίτης χώρας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετο κίνητρο για την επιστροφή μεταναστών που προέρχονται από χώρες χωρίς πολεμικές συγκρούσεις.
«Όταν λοιπόν με το καλό τον Ιανουάριο θα υπογράψουμε τη συμφωνία με την τρίτη χώρα στην Αφρική για να έχουμε έναν χώρο στην Αφρική που θα μεταφέρουμε τους μετανάστες που δεν συνεργάζονται, είναι βέβαιο ότι πολίτες από την Αίγυπτο, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν, εάν τους πεις ότι θα σε πάω σε μια χώρα της Κεντρικής Αφρικής επειδή δεν συνεργάζεσαι, από μόνοι τους θα αυξηθεί η επιθυμία τους να γυρίσουν στη χώρα τους που δεν έχουν πόλεμο. Δεν είναι η περίπτωση του Σουδάν που σφάζονται και εκεί πέρα έχεις μια διαφορετική αντιμετώπιση», σημείωσε.
Ποιες κατηγορίες μεταναστών δεν αποτελούν προτεραιότητα επιστροφής
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι οι ευάλωτες ομάδες δεν αποτελούν προτεραιότητα για επιστροφή, είτε διαθέτουν προσφυγικό προφίλ είτε όχι.
«Ευάλωτες ομάδες δεν επιστρέφουμε. Είτε έχουν είτε δεν έχουν προσφυγικό προφίλ. Δηλαδή όταν έρχονται εδώ πέρα ανήλικα άτομα ασυνόδευτα, οικογένειες, δεν είναι προτεραιότητα της χώρας η επιστροφή. Η επιστροφή είναι προτεραιότητα στους μονήρεις άντρες, που δυστυχώς είναι και η κυρίαρχη κατηγορία των παράνομων αφίξεων», ανέφερε.
Παράλληλα, διαχώρισε τις περιπτώσεις όσων δικαιούνται διεθνή προστασία ή μπορούν να εισέλθουν νόμιμα στη χώρα από εκείνες των ανθρώπων που, όπως είπε, δεν δικαιούνται άσυλο και επιλέγουν την παράνομη είσοδο.
«Υπάρχουν άνθρωποι που δικαιούνται άσυλο, υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να έρθουν με τη νόμιμη οδό. Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που ούτε δικαιούνται άσυλο, ούτε επιλέγουν τη νόμιμη οδό και μπαίνουν παράνομα. Αυτοί πρέπει να επιστρέψουν», κατέληξε για το ζήτημα.
Τι είπε για Κασιδιάρη, Βελόπουλο, Λατινοπούλου και Σαμαρά
Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε και στις πολιτικές πιέσεις που δέχεται η Νέα Δημοκρατία από τα δεξιά της, σχολιάζοντας την απήχηση που μπορεί να έχουν διαφορετικά πολιτικά πρόσωπα σε ψηφοφόρους με δεξιό ή αντισυστημικό προσανατολισμό.
Για τον Ηλία Κασιδιάρη εκτίμησε ότι απευθύνεται κυρίως σε αντισυστημικό κοινό και όχι σε ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσελκύει και πολίτες που απορρίπτουν συνολικά το πολιτικό σύστημα.
«Θεωρώ ότι ο Κασιδιάρης δεν απευθύνεται σε κοινό που ψηφίζει Νέα Δημοκρατία. Πιστεύω όμως απευθύνεται περισσότερο σε “αντισυστημικό” κοινό. Μπορεί όμως να απευθύνεται και σε ένα κοινό γενικότερα που ψιλο-αντιπαθεί και όλο το πολιτικό πλαίσιο», είπε.
Διαφορετική εκτίμηση διατύπωσε για τον Κυριάκο Βελόπουλο, την Αφροδίτη Λατινοπούλου και τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, σημειώνοντας ότι θεωρεί πως οι συγκεκριμένοι πολιτικοί επιδιώκουν να απευθυνθούν σε ψηφοφόρους που βρίσκονται δεξιότερα της ΝΔ.
«Όμως περιπτώσεις όπως ο κος Βελόπουλος, με τη δική του παρουσία και η κα Λατινοπούλου με άλλα χαρακτηριστικά και πολύ περισσότερο ο πρώην πρωθυπουργός, ο Αντώνης Σαμαράς, σίγουρα θέλουν να απευθυνθούν σε ένα κοινό της Νέας Δημοκρατίας, ας το πούμε δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας», ανέφερε.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Νέα Δημοκρατία οφείλει να πείσει αυτούς τους ψηφοφόρους ότι οι αρχές και οι αξίες της Δεξιάς και της Κεντροδεξιάς εκπροσωπούνται από το κυβερνών κόμμα.
«Στη Νέα Δημοκρατία οφείλουμε να κάνουμε και πιστεύω ότι το κάνουμε και ειδικά οφείλουμε ακόμα περισσότερο αυτοί που προσδιοριζόμαστε και ως άτομα που είμαστε δεξιοί, πρέπει να πείσουμε αυτούς τους ψηφοφόρους ότι οι αρχές και οι αξίες και της Δεξιάς και της Κεντροδεξιάς εκπροσωπούνται μόνο από τη Νέα Δημοκρατία», σημείωσε.
Κλείνοντας, ο Θάνος Πλεύρης τόνισε ότι η προσπάθεια αυτή πρέπει να βασιστεί στις κυβερνητικές επιλογές και στο έργο της ΝΔ.
«Πρέπει να πείσουμε αυτούς τους ψηφοφόρους με τις πολιτικές μας, οι οποίες κρίνονται όχι από το τι λένε, αλλά από το τι κάνουν», ανέφερε.