Η εθνική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά διευρύνεται, με την κυβέρνηση και την αγορά να εκφράζουν αισιοδοξία για τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης των τιμών τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η πρωτοβουλία περιλαμβάνει πλέον 686 κωδικούς επώνυμων προϊόντων από 55 εταιρείες, καθώς και 130 κωδικούς σχολικών ειδών και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (PL). Εκτιμάται ότι στο εγγύς μέλλον θα προστεθούν και νέες επιχειρήσεις και προϊόντα.
Παράλληλα, τον Ιούλιο παρατηρήθηκε αποκλιμάκωση στις τιμές των σούπερ μάρκετ. Ο σχετικός δείκτης του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) κατέγραψε ετήσια μείωση 0,47% σε σύγκριση με τον Ιούλιο του 2025, σηματοδοτώντας την πρώτη αρνητική ετήσια μεταβολή μετά από επτά συνεχόμενους μήνες ανατιμήσεων και την χαμηλότερη επίδοση από τον Δεκέμβριο του 2024. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές μειώθηκαν κατά 0,77% σε σχέση με τον Ιούνιο.
Κύκλοι του Υπουργείου Ανάπτυξης επιβεβαιώνουν ότι αυτή η εξέλιξη αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα της κοινής προσπάθειας κυβέρνησης, βιομηχανίας και οργανωμένου λιανεμπορίου για τη συγκράτηση και σταδιακή μείωση των τιμών στα βασικά αγαθά.
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε στα τέλη Ιουνίου, μετά από σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ ακολούθησε συνάντηση του Υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου, όπου συμφωνήθηκε το πλαίσιο δράσης.
Οι συμφωνημένες μειώσεις τιμών τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου, με την εθελοντική συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ και της βιομηχανίας τροφίμων.
Προσδοκίες για νέες μειώσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο
Κυβέρνηση και εκπρόσωποι της αγοράς εκφράζουν την πεποίθηση ότι η αποκλιμάκωση των τιμών θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, με νέες μειώσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά αγαθά τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), Απόστολος Πεταλάς, δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων: «Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, στην πρωτοβουλία μείωσης τιμών θα συμμετάσχουν συνολικά 60 με 65 βιομηχανίες και μεγάλες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων». Πρόσθεσε ότι «η έκπτωση αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 6% και 7% κατά μέσο όρο και θα αφορά 1.000 με 1.100 βασικούς κωδικούς επωνύμων προϊόντων».
Σχετικά με τον αρνητικό πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ τον Ιούλιο, ο κ. Πεταλάς ανέφερε: «Είναι η πρώτη φορά, μετά από πολλούς μήνες, που συνολικά οι κατηγορίες τροφίμων και καταναλωτικών ειδών στα σούπερ μάρκετ είχαν πτωτική πορεία. Ο μέσος όρος τον Ιούλιο ήταν -0,47%, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ. Αναμένουμε ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τροφίμων θα συνεχιστεί μέχρι τον Οκτώβριο».
Αναλύοντας τους λόγους της αποκλιμάκωσης, ο κ. Πεταλάς τόνισε ότι ο πληθωρισμός τροφίμων στην ΕΕ (Eurostat) και στην Ελλάδα (ΕΛΣΤΑΤ, ΙΕΛΚΑ) καταγράφει πτωτική πορεία από την αρχή του έτους. Αυτό οφείλεται σε τρεις παράγοντες:
- Πρώτος Παράγοντας: Παρά τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την αύξηση της τιμής της ενέργειας από τον Φεβρουάριο, που επηρέασαν τη βιομηχανία τροφίμων και το λιανεμπόριο, δεν έγιναν ανατιμήσεις στα τρόφιμα. «Η βιομηχανία και το λιανεμπόριο δεν βιάζονται. Θέλουν να έχουν καθαρότερο ορίζοντα πριν κάνουν κάποια ανατίμηση. Θα την κάνουν μόνο όταν η προοπτική είναι αναμφισβήτητα αναγκαία. Η εφοδιαστική αλυσίδα γνωρίζει πολύ καλά ότι η ανατίμηση σημαίνει αυτομάτως πτώση της κατανάλωσης και αυτό δεν το θέλει κανείς. Δεν κερδίζει κάποιος από την ανατίμηση των προϊόντων. Μπορεί να πωλούνται μερικές ποσότητες σε μεγαλύτερη τιμή, αλλά αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας» ανέφερε ο κ. Πεταλάς.
- Δεύτερος Παράγοντας: Ορισμένες κατηγορίες προϊόντων (κρέας μοσχαρίσιο, καφές, κακάο) επηρέασαν αρνητικά τον πληθωρισμό τροφίμων διεθνώς και στην Ελλάδα τους προηγούμενους 24 μήνες. Παράλληλα, έντονα κλιματικά φαινόμενα επηρέασαν αρνητικά τα φρούτα και λαχανικά. «Πλέον μειώσεις τιμών καταγράφονται σε φρούτα και λαχανικά λόγω των καλών καιρικών συνθηκών, αλλά και στο νωπό κρέας λόγω της ομαλοποίησης των τιμών παραγωγών και εισαγωγών, με αποτέλεσμα οι κατηγορίες τροφίμων που ανέβασαν τον πληθωρισμό το προηγούμενο διάστημα, τώρα να τον κατεβάζουν σιγά σιγά» υποστήριξε ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ.
- Τρίτος Παράγοντας: Η συμφωνία στα τέλη Ιουνίου μεταξύ βιομηχανίας, εφοδιαστικής αλυσίδας και κυβέρνησης να μην υπάρξουν ανατιμήσεις σε τρόφιμα και καταναλωτικά προϊόντα για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. «Όπως δείχνουν τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, η συμφωνία τηρήθηκε. Υπήρξε συγκράτηση των βιομηχανιών τροφίμων και καταναλωτικών προϊόντων με αποτέλεσμα να γίνουν μειώσεις σε αρκετές κατηγορίες» υπογράμμισε.
Την ίδια στιγμή, υπάρχει προβληματισμός για τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα στις γεωπολιτικές εξελίξεις και την απειλή του ενεργειακού κόστους για πολλές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τον κ. Πεταλά, το λειτουργικό κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας, και ιδιαίτερα του λιανεμπορίου, έχει αυξηθεί σημαντικά. «Τα κόστη των αλυσίδων αλλά και της βιομηχανίας, λόγω της ενέργειας, πιέζονται, ενώ οι ανατιμήσεις στα υλικά συσκευασίας των προϊόντων που παράγονται από πρώτη ύλη πετρελαίου είναι μεγάλες. Εάν δεν εκτονωθούν αυτά τα φαινόμενα, εκτιμάται ότι μετά τον Οκτώβριο τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα θα δούμε νέες ανατιμήσεις στις τιμές των προϊόντων» ανέφερε.
Σχετικά με το πλαφόν περιθωρίου κέρδους, ο κ. Πεταλάς επανέλαβε ότι το νομοθέτημα δεν ευνόησε τον ανταγωνισμό, τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις, ενώ έβλαψε περισσότερο τον καταναλωτή. «Έκανε την αγορά να μην λειτουργεί φυσιολογικά. Συγκεκριμένα, όποτε μπορούσε να μειώσει τις τιμές δεν τις μείωνε γιατί υπήρχε πάντα ο φόβος του ‘‘κλειδώματος”, λόγω του μεικτού περιθωρίου. Ο νόμος αυτός καταργήθηκε στις 30 Ιουνίου και υπήρχαν «σειρήνες» που έλεγαν ότι τον Ιούλιο χωρίς την ισχύ του νόμου θα δούμε τον πληθωρισμό στα σούπερ μάρκετ να ανεβαίνει. Αλλά τελικά είναι για πρώτη φορά αρνητικός» επεσήμανε. «Η παρεμβατικότητα στην αγορά δεν είναι ο τρόπος και ο λόγος να επηρεάσεις τον πληθωρισμό τροφίμων. ‘Άλλωστε, σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν συνέβαινε κάτι αντίστοιχο. Αυτό είναι ένα αποδεικτικό στοιχείο του ότι η αγορά δουλεύει υγιώς μόνο μέσω του ανταγωνισμού και βέβαια εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν γεωπολιτικά».
ΑΠΕ-ΜΠΕ