Διαφημίσεις που υπόσχονται 99% επιτυχία στις εξετάσεις πιστοποιητικών ξένων γλωσσών και καταγγελίες για παράδοση τίτλων έναντι 500 έως 1.500 ευρώ, χωρίς καν ο υποψήφιος να έχει παραστεί σε εξετάσεις, οδήγησαν το Association of Language Testers in Europe (ALTE) στην εξέταση της αξιοπιστίας των πτυχίων γλωσσομάθειας, με έμφαση στην αγγλική γλώσσα.
Στην Ελλάδα, οι υποσχέσεις για γρήγορη πιστοποίηση και οι καταγγελίες για απόκτηση προσόντων χωρίς ουσιαστική γνώση έχουν κινητοποιήσει την Ένωση Εξεταστών Γλωσσών στην Ευρώπη, ALTE. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Euronews, η ALTE αναμένεται να απευθυνθεί στις ελληνικές αρχές σχετικά με την αξιοπιστία των εξετάσεων ξένων γλωσσών, μετά από αναφορές για προβλήματα ποιότητας και αξιοπιστίας των πιστοποιητικών και σχετική έρευνα που διεξήγαγε.
Παράλληλα, η ALTE εκτιμά ότι το πρόβλημα είναι συστημικό και διαδεδομένο σε ολόκληρη τη χώρα. Ετοιμάζεται να απευθυνθεί στις ελληνικές αρχές, ζητώντας την αντιμετώπισή του. «Αυτό συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια και έχει έρθει πλέον η ώρα να αντιμετωπιστεί», δήλωσε στο Euronews ο Ντάρεν Πέρετ, μέλος της Μόνιμης Επιτροπής και ελεγκτής της ALTE.
Την ίδια στιγμή, ο Θάνος Παπαϊωάννου, πρόεδρος του ΑΣΕΠ (της ανεξάρτητης αρχής που εποπτεύει τις προσλήψεις στο ελληνικό Δημόσιο), προειδοποιεί για ενδείξεις υπονόμευσης του συστήματος πιστοποίησης προσόντων που παρέχουν μόρια για διορισμούς και προαγωγές στην ελληνική δημόσια διοίκηση. Ζητά άμεση ενίσχυση των ελέγχων και προτείνει να εξετάζονται οι πραγματικές γλωσσικές δεξιότητες των υποψηφίων.
Η ALTE απευθύνεται στις ελληνικές αρχές
Σύμφωνα με τον Ντάρεν Πέρετ, η ανησυχία για την ελληνική αγορά τέθηκε στην ALTE κατά τη διάρκεια του διεθνούς συνεδρίου της στο Μόναχο, νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
«Ενημερωθήκαμε για ορισμένα ζητήματα εμπιστοσύνης και ποιότητας στην Ελλάδα. Αφού κάναμε κάποια έρευνα, μπορέσαμε να διαπιστώσουμε ότι το πρόβλημα είναι συστημικό και, στην πραγματικότητα, διαδεδομένο σε ολόκληρη την Ελλάδα», ανέφερε, περιγράφοντας την εκτίμηση της ένωσης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η κατάσταση έχει διαμορφωθεί σταδιακά, σε βάθος χρόνου.
Για τον λόγο αυτό, η ALTE αποφάσισε να διοργανώσει την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας, φόρουμ για την ποιότητα και την εμπιστοσύνη στην αξιολόγηση της γλωσσομάθειας.
Εκπρόσωποι εξεταστικών φορέων, πανεπιστημίων, της εκπαίδευσης και της πολιτείας συναντήθηκαν για να συζητήσουν το πρόβλημα και τα επόμενα βήματα, με στόχο να διαμορφώσουν συμπεράσματα και προτάσεις προς τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.
«Θα συνοψίσουμε όλα όσα συζητήθηκαν και θα τα υποβάλουμε στους αρμόδιους φορείς», μας είπε. Η ALTE θα αναμένει απάντηση για το πώς μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία, ενώ ο Πέρετ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοσιοποίησης των συμπερασμάτων στον Τύπο.
Διαφημιστικές υπερβολές και παράνομη πρακτική
Από την επιτυχία 99% στα πιστοποιητικά κατ’ οίκον Lower ή Proficiency σε δύο έως τέσσερις μήνες. Άριστη γνώση αγγλικών με μόλις 30 ώρες διδασκαλίας. Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, παρουσίασε διαφημιστικές υποσχέσεις που μετατρέπουν την απόκτηση γλωσσικών προσόντων σε διαδικασία εξπρές.
Στάθηκε ιδιαίτερα στις διαφημίσεις για επιτυχία 99% στο Proficiency, θέτοντας το ερώτημα πώς μια απαιτητική εξέταση άριστης γλωσσομάθειας εμφανίζεται να έχει σχεδόν εξασφαλισμένο αποτέλεσμα.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, Γιώργος Χριστόπουλος, έφερε μαζί του εκτυπωμένες διαδικτυακές διαφημίσεις.
«Πιστοποιητικό αγγλικών μόλις σε τρεις μέρες, από το σπίτι σου; Εύκολα, γρήγορα και οικονομικά. Αναγνωρισμένο από το ΑΣΕΠ», διάβασε από μία από αυτές.
Οι καταγγελίες που μετέφερε περιγράφουν ακόμη πιο ευθεία αγορά τίτλων. Για κέντρο ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα, ανέφερε ότι ο υποψήφιος δεν προσέρχεται καν: πληρώνει 500 έως 1.500 ευρώ, ανάλογα με τον τίτλο, και το πιστοποιητικό φθάνει στο σπίτι του.
Κατά τον Χριστόπουλο, το χάσμα ανάμεσα στον τίτλο και τη γνώση φθάνει μέχρι την απονομή πιστοποιητικών C2 —του ανώτατου επιπέδου γλωσσομάθειας— σε κατόχους με γνώσεις επιπέδου B1, δηλαδή ενδιάμεσου επιπέδου. «Δεν θέλουμε μόνο διαφάνεια. Θέλουμε και ποιότητα», τόνισε.
Στην Ελλάδα λειτουργούν 53 φορείς πιστοποίησης αγγλικών, έναντι μόλις 3 στη Γερμανία. Την άδεια πιστοποίησης χορηγεί το ΑΣΕΠ, στη συνέχεια, ωστόσο, λειτουργούν χωρίς κανένα έλεγχο.
Υπάρχει και η μέθοδος «master in Italy, notes in Greek»: μεταπτυχιακό στην Ιταλία με σημειώσεις στα ελληνικά, που ταυτόχρονα μετρά ως απόδειξη άριστης γνώσης ιταλικών. Ο Θάνος Παπαϊωάννου επικαλέστηκε σχετική διαφήμιση, αναδεικνύοντας το «παραθυράκι»: μόρια γλωσσομάθειας μέσω ενός τίτλου, χωρίς αντίστοιχο έλεγχο της γλωσσικής επάρκειας.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα ελληνικά σύνορα
Η αξιοπιστία των πιστοποιητικών αφορά και όσους διεκδικούν μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό. «Νομίζω ότι αυτό που αντιμετωπίζουμε εδώ είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στην εμπιστοσύνη και την εξαπάτηση. Και ακούσαμε πολλά παραδείγματα που δείχνουν αυτή την ανισορροπία», ανέφερε ο Βάλντεμαρ Μαρτίνιουκ, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ALTE.
Απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες, έθεσε το ερώτημα: «Ποιο είναι, από τη δική σας οπτική, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει για να αποκατασταθεί αυτή η ισορροπία και να επανέλθει η εμπιστοσύνη σε ολόκληρο το σύστημα;»
Προτάσεις του προέδρου του ΑΣΕΠ
Ο Θάνος Παπαϊωάννου ζήτησε να ανοίξει άμεσα διάλογος με όλους τους αρμόδιους κρατικούς φορείς και τους εμπλεκόμενους οργανισμούς.
Πρότεινε το ΑΣΕΠ να εξετάζει τους υποψηφίους σε αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά από το 2029, εφόσον του δοθούν τα απαραίτητα μέσα για την οργάνωση των εξετάσεων.
Μέχρι τότε, ζήτησε αυστηρότερους ελέγχους στους φορείς πιστοποίησης, ιδίως στις διαδικτυακές εξετάσεις, με στόχο να διερευνηθεί πώς ελέγχεται ποιος δίνει την εξέταση, αν δέχεται βοήθεια και αν όλοι οι αδειοδοτημένοι φορείς μπορούν να εγγυηθούν διαφάνεια ή αξιοπιστία.
Πρότεινε επίσης τη μεταφορά της αρμοδιότητας επαγγελματικής αναγνώρισης τίτλων από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ), που είναι υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας αρμόδια για την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και την επαγγελματική ισοδυναμία τίτλων σπουδών από το εξωτερικό, στον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (ΔΟΑΤΑΠ).
«Προχωρούμε βήμα βήμα», είπε, αναφέροντας ότι έχει ήδη παρουσιάσει αυτούς τους προβληματισμούς στην αρμόδια Επιτροπή του ελληνικού κοινοβουλίου και θα τους συμπεριλάβει στην ετήσια Έκθεση του ΑΣΕΠ που θα παρουσιαστεί τον Οκτώβριο, με στόχο να κληθεί εκ νέου από το ελληνικό κοινοβούλιο για να παρουσιάσει τις προτάσεις του.