Στο Χιούστον, κατά τη διάρκεια κρίσιμης υπουργικής συνάντησης του σχήματος συνεργασίας 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ), υπεγράφη η διακήρυξη για την ίδρυση του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου (East Med Energy Center – EMEC). Η δημιουργία του EMEC σηματοδοτεί ένα νέο, μόνιμο πλαίσιο για την ενεργειακή συνεργασία των χωρών αυτών, εστιάζοντας στην ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας, της ενεργειακής ασφάλειας, της οικονομικής συνεργασίας, των διασυνδέσεων και της τεχνολογικής καινοτομίας.
«Ιστορική στιγμή» για την Ενεργειακή Συνεργασία
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, από την πλευρά της Ελλάδας, χαιρέτισε την πρωτοβουλία, υπογραμμίζοντας το μήνυμα ότι η ενέργεια δεν πρέπει να εργαλειοποιείται. Τόνισε εμφατικά ότι μονομερείς ενέργειες ή απειλές που πλήττουν την περιφερειακή σταθερότητα «δεν έχουν θέση στο κοινό μας μέλλον».
Στην υπουργική συνάντηση συμμετείχαν, πέραν του κ. Παπασταύρου, ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, ο Πρέσβης του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες, Δρ. Γιεχίελ Λάιτερ, και ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Ενέργειας του Ισραήλ, Μοσέ Νταγιάν.
Κατά τις συζητήσεις, επαναβεβαιώθηκε η καίρια σημασία της πρωτοβουλίας 3+1 για την ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν το σχήμα ως καταλύτη για την ανάπτυξη νέας γενιάς στρατηγικών ενεργειακών υποδομών, με την κυβερνοασφάλεια και τα έργα διασύνδεσης να αναδύονται ως νέες κορυφαίες προτεραιότητες.
Το EMEC ως Πυλώνας Έρευνας και Καινοτομίας
Ακολούθως, στο Πανεπιστήμιο Rice, η υπογραφή της διακήρυξης για την ίδρυση του EMEC επισφράγισε τη δημιουργία ενός σταθερού κόμβου έρευνας και ανάπτυξης για την ενεργειακή ασφάλεια και συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Το νέο κέντρο αναμένεται να ενισχύσει τις συνέργειες μεταξύ των κρατών-μελών και να προωθήσει την επιχειρηματικότητα.
Ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τη στιγμή «ιστορική», δηλώνοντας: «Η Ελλάδα, η Κύπρος, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενώνουμε τις δυνάμεις μας για να εμβαθύνουμε τη στρατηγική μας συνεργασία και να ενισχύσουμε τη διασυνδεσιμότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω της ίδρυσης του East Med Energy Center». Όπως πρόσθεσε, το EMEC θα παράσχει ένα διαρκές πλαίσιο για την προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας, της ενεργειακής ασφάλειας και της οικονομικής συνεργασίας, γεφυρώνοντας την επιστημονική γνώση, την ακαδημαϊκή αριστεία, τον ιδιωτικό τομέα, την τεχνολογική καινοτομία και την ενεργειακή τεχνογνωσία.
Απτά Αποτελέσματα και Συμβολισμοί
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του κ. Παπασταύρου, το σχήμα συνεργασίας 3+1 έχει αποδείξει περίτρανα ότι αξιόπιστοι εταίροι που μοιράζονται ένα κοινό στρατηγικό όραμα μπορούν να επιτύχουν απτά αποτελέσματα, να προασπίσουν κοινά συμφέροντα και να συμβάλουν στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς, ευημερούς και οικονομικά προσιτού ενεργειακού μέλλοντος.
Ο Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στον συμβολισμό του EMEC, τονίζοντας ότι αντανακλά τους διαχρονικούς δεσμούς του Ελληνισμού, την άρρηκτη σχέση μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, τη σημασία της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στρατηγική αξία της ελληνοϊσραηλινής συμμαχίας.
Διμερής Συνάντηση με τον Υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ
Νωρίτερα, ο κ. Παπασταύρου είχε παραγωγική διμερή συνάντηση εργασίας με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τον Κάθετο Διάδρομο, το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας για συμμετοχή σε ένα διευρυμένο σχήμα του έργου, η πρόοδος της ερευνητικής γεώτρησης που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο από την Exxon, καθώς και το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Chevron για την Ελλάδα στον τομέα των υδρογονανθράκων.