Η Προοπτική της Ελληνικής Οικονομίας: Μια Κριτική Ματιά στις Ξένες Επενδύσεις

Το αναπτυξιακό αφήγημα της ελληνικής οικονομίας αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Παρά την εντυπωσιακή αύξηση των ξένων επενδύσεων που καταγράφουν οι στατιστικές, η πραγματικότητα αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα: Οι επενδύσεις αυξάνονται, αλλά δεν συμβάλλουν ουσιαστικά στην ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας.

Ουσιαστικά, το πρόβλημα έγκειται στον τύπο και την κατεύθυνση των επενδύσεων. Οι τοποθετήσεις σε χρηματοοικονομικά προϊόντα όπως μετοχές και ομόλογα είναι αυτές που «ευημερούν», προσφέροντας επιχειρήματα στην κυβέρνηση για επιτυχείς οικονομικές πολιτικές. Ωστόσο, οι εισροές ξένων κεφαλαίων που προορίζονται για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αποτελώντας μόνο ένα μικρό ποσοστό των συνολικών ξένων επενδύσεων.

Επιπλέον, οι επενδύσεις σε πάγια περιουσιακά στοιχεία – όπως εξοπλισμός παραγωγής και υποδομές – παρουσιάζουν αύξηση αλλά όχι με ρυθμούς ικανούς να προσφέρουν ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική στην ελληνική οικονομία ή να βελτιώσουν τη θέση της στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας.

Η Υπεροχή του Τομέα Ακινήτων

Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, η πλειονότητα των ξένων κεφαλαίων που εισέρχονται στη χώρα για άμεσες επενδύσεις κατευθύνεται προς τον τομέα ακινήτων. Για το 2023, το 42,5% (2,13 δισ. ευρώ από τα συνολικά 4,6 δισ.) διοχετεύθηκε στην αγορά ακινήτων. Αυτή η τάση αποκαλύπτει τις διαρθρωτικές αδυναμίες και τον στρεβλό τρόπο ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι λεγόμενες “greenfield” επενδύσεις – δηλαδή αυτές που σχετίζονται με τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων αντί τις εξαγορές υφιστάμενων μονάδων – παραμένουν πολύ χαμηλές. Αυτή η διάκριση έχει σημασία διότι ενώ στη μία περίπτωση αυξάνεται το παραγωγικό δυναμικό και δημιουργούνται θέσεις εργασίας, στην άλλη απλώς μεταφέρονται μετοχές χωρίς ουσιαστική συνεισφορά στο εγχώριο σύστημα.

“Όταν πχ έρχεται η Microsoft για να εγκαταστήσει ένα μεγάλο data center στη χώρα μας,” σημειώνεται ότι προσθέτει αξία στην ελληνική οικονομία. Αντίθετα,” όταν μια εταιρεία όπως η Masdar αποκτά την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή,” μπορεί να δώσει χρήματα στους μετόχους αλλά θα έχει θετικό αντίκτυπο μόνο αν πραγματοποιήσει περαιτέρω επενδύσεις στη συγκεκριμένη εταιρεία.

Mερίδιο στις Βιομηχανικές Επενδύσεις

Tο 2023 οι “greenfield” τοποθετήσεις ανήλθαν περίπου σε 1,2 δισ. ευρώ ή μόλις στο 22% των συνολικών ξένων άμεσων επενδυτικών εισροών (ΞΑΕ). Πρέπει μάλιστα να σημειωθεί ότι υπήρξε σημαντική πτώση συγκριτικά με την προηγούμενη χρονιά (2022), όπου κάλυψαν το 27,4%. Ακόμη πιο περιορισμένες ήταν οι ΞΑΕ στον βιομηχανικό κλάδο – ο οποίος περιλαμβάνει τη μεταποίηση καθώς και τους τομείς ηλεκτροπαραγωγής και ύδρευσης – καλύπτοντας μόλις το 16,9% των συνολικών εισροών.

Aνάγκη Πολιτικής Αλλαγής

Aυτή η υπερβολική εξάρτηση από τις ξένες επενδύσεις στον κλάδο ακινήτων καθιστά την ελληνική οικονομία ευάλωτη σε διεθνείς αλλαγές. Επιχειρηματικοί παράγοντες καθώς επίσης κι αναλυτές υπογραμμίζουν την ανάγκη διαφοροποίησης στις κατευθύνεις των κεφαλαίων ώστε περισσότερα χρήματα να διοχετεύονται στους παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας.
Η περιορισμένη συμμετοχή άμεσων παραγωγικών επενδυτικών δραστηριοτήτων δείχνει ότι απαιτούνται στρατηγικές πολιτικής σχεδίου ώστε να ενισχυθεί η παραγωγή στη χώρα μας καθώς επίσης κι εστίαση σε sectors υψηλής προστιθέμενης αξίας.
“Καλοί αυτοί οι χρηματοπιστωτικοί σχηματισμοί,” ” αλλά δεν είναι αρκετοί.”
“Όπως δεν φτάνουν ούτε οι εξαγορές υφισταμένων μονάδων,” ” αφού συμβάλλουν πράγματι στην ανάπτυξη αλλά κυρίως οδηγούν στη μεταφορά κερδών έξω.”