Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι το 2026 θα σημειωθεί η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση στις παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις στην ιστορία, υποδεικνύοντας μια στροφή μακριά από την αγορά ακινήτων. Η θετική αυτή εξέλιξη αποδίδεται κυρίως στις δημόσιες επενδύσεις που έχουν προηγηθεί, δημιουργώντας πρόσφορο έδαφος για την προσέλκυση νέων, παραγωγικών ιδιωτικών κεφαλαίων.
Επενδυτικό Μείγμα και Προοπτικές:
Οι συνολικές επενδύσεις (ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου) αναμένεται να διατηρήσουν υψηλό ρυθμό αύξησης το 2025 (8,9%) και το 2026 (8,8%), με μια οριακή μείωση (-0,1%) το 2027. Ωστόσο, το 2026 ξεχωρίζει για την ποιοτική διάσταση των επενδύσεων. Οι παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, που δεν επικεντρώνονται σε κατασκευές ακινήτων αλλά σε τομείς που ενισχύουν την παραγωγή και την ανταγωνιστικότητα, αναμένεται να καταγράψουν ρεκόρ αύξησης. Αυτό σηματοδοτεί υπέρβαση μιας διαχρονικής αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας.
| 2024 | 2025 | 2026π | 2027π | 2028π | |
|---|---|---|---|---|---|
| Πραγματικό ΑΕΠ | 2,1 | 2,1 | 1,9 | 2 | 2 |
| Ιδιωτική κατανάλωση | 2,4 | 2 | 1,9 | 2 | 1,7 |
| Δημόσια κατανάλωση | -2,6 | 0,3 | 0,4 | 1,2 | 1,1 |
| Ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου | 4,5 | 8,9 | 8,8 | -0,1 | 3,7 |
| Εξαγωγές (αγαθών και υπηρεσιών) | 1 | 1,7 | 1,6 | 4,2 | 4,1 |
| Εισαγωγές (αγαθών και υπηρεσιών) | 4,8 | -1,3 | 3,4 | 2,7 | 3,6 |
| ΕνΔΤΚ | 3 | 2,9 | 3,1 | 2,4 | 2,3 |
| ΕνΔΤΚ εκτός διατροφής & ενέργειας | 3,6 | 3,6 | 3 | 2,4 | 2,4 |
| Συνολική απασχόληση¹ | 0,9 | 0,8 | 1,1 | 1 | 1 |
| Ποσοστό ανεργίας (% εργατικού δυναμικού)² | 10,1 | 8,9 | 8,2 | 7,8 | 7,7 |
Ισχυρή Ανάπτυξη σε Αβέβαιο Περιβάλλον
Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας, η ελληνική οικονομία αναδεικνύεται ως ‘οχυρό’ ανάπτυξης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η χώρα διατηρεί την αναπτυξιακή της δυναμική και υπεραποδίδει σε σχέση με την Ευρωζώνη, μειώνοντας την απόκλιση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Μετά από ένα ισχυρό 2025 (2,1% ανάπτυξη ΑΕΠ, έναντι 1,4% της Ευρωζώνης), η μεγέθυνση εκτιμάται στο 1,9% για το 2026.
Παράγοντες Ανάπτυξης: Επενδύσεις και Κατανάλωση
Η Τράπεζα της Ελλάδος, στο αγγλόφωνο δελτίο της, αναφέρει ότι οι κύριοι κινητήριοι μοχλοί της ανάπτυξης είναι οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, ενώ οι καθαρές εξαγωγές αναμένεται να έχουν αρνητική συμβολή.
Επενδύσεις: Αναμένεται αύξηση 8,8% το 2026, συμβάλλοντας 1,6 π.μ. στην ανάπτυξη.
Ιδιωτική Κατανάλωση: Αναμένεται αύξηση 1,9%, συμβάλλοντας 1,3 π.μ. στην ανάπτυξη.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ιδιωτικές επενδύσεις εξαιρουμένων των κατοικιών (περίπου 60% των συνολικών). Αυτές οι παραγωγικές επενδύσεις αναμένεται να καταγράψουν ρεκόρ ανάπτυξης το 2026, ως αποτέλεσμα του ‘crowding-in effect’ από τις προηγούμενες, κυρίως δημόσιες, επενδύσεις. Ουσιαστικά, το κράτος έχει δημιουργήσει τις απαραίτητες υποδομές για να ακολουθήσει ο ιδιωτικός τομέας με νέα κεφάλαια που αναδιαμορφώνουν δομικά το παραγωγικό μοντέλο.
Πληθωρισμός και Εξωτερικό Εμπόριο
Παρά τις θετικές προοπτικές, η ΤτΕ προειδοποιεί για εξωγενείς πιέσεις, όπως η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή που έχει επηρεάσει την προσφορά ενέργειας. Οι προβλέψεις της ενσωματώνουν υψηλότερες τιμές ενέργειας, αυξημένα επιτόκια, χαμηλότερες διεθνείς τιμές τροφίμων και ασθενέστερο ευρώ. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός (ΕνΔΤΚ) αναμένεται να παραμείνει αυξημένος το 2026 στο 3,1%, λόγω κόστους ενέργειας, μη επεξεργασμένων τροφίμων και υπηρεσιών. Προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση στο 2,4% το 2027 και 2,3% το 2028.
Στον τομέα της απασχόλησης, τα νέα είναι θετικά: η ανεργία αναμένεται να περιοριστεί στο 8,2% το 2026 και να φτάσει το 7,7% έως το 2028, αντικατοπτρίζοντας την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας.
Στο εξωτερικό εμπόριο, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία με μέσο ρυθμό 3,3%. Ωστόσο, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει αρνητικό, καθώς η αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα και η εγχώρια κατανάλωση εξαρτώνται από εισαγωγές που αυξάνονται ταχύτερα.
Η Επόμενη Μέρα: Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Για τη διετία 2027-2028, ο ρυθμός ανάπτυξης προβλέπεται να σταθεροποιηθεί στο 2,0%. Μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης (NGEU) το 2026, η ΤτΕ εκτιμά ότι το επίπεδο των επενδύσεων θα διατηρηθεί στα υψηλά του 2026. Παρόλο που οι άμεσες δημόσιες επενδύσεις θα μειωθούν, τα δάνεια του RRF θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την οικονομία μέσω των εμπορικών τραπεζών, ενώ οι επενδύσεις στην κατοικία αναμένεται να ανακάμπτουν.
Επιπλέον, η Ελλάδα θα έχει πρόσβαση σε νέες πηγές χρηματοδότησης: περίπου 49,2 δισ. ευρώ από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. (MFF 2028-2034) και επιπλέον 8 δισ. ευρώ από νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, εξασφαλίζοντας τη διατήρηση του επενδυτικού μομέντουμ.
Κίνδυνοι και Ευκαιρίες
Οι κύριοι καθοδικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν την κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, την παγκόσμια αβεβαιότητα, την ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού, τον επίμονο πληθωρισμό, τις ελλείψεις εργατικών χεριών, τις κλιματικές καταστροφές και πιθανές καθυστερήσεις σε μεταρρυθμίσεις. Αντίθετα, οι ανοδικοί κίνδυνοι (ευκαιρίες) περιλαμβάνουν την επίτευξη υψηλότερου δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή και απρόσμενες επιδόσεις από τον τουρισμό.