Το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα θυμίζει όλο και περισσότερο κινούμενη άμμο, με τους βασικούς παίκτες να τοποθετούνται στα «χαρακώματα» ενόψει των επερχόμενων εκλογών. Ενώ όλοι συνήθως στρέφουν το βλέμμα τους στην κορυφή, μια κρίσιμη μάχη, που θα διαμορφώσει την επόμενη μέρα, διεξάγεται πιο χαμηλά. Παρά την «τραυματισμένη» εικόνα της Νέας Δημοκρατίας λόγω των υποθέσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και του Μακάριου Λαζαρίδη, η πρώτη θέση φαίνεται να έχει εξασφαλιστεί. Το πολιτικό θρίλερ, λοιπόν, επικεντρώνεται εκεί όπου τρία διαφορετικά πολιτικά σχήματα – ένα υφιστάμενο και δύο υπό διαμόρφωση – διεκδικούν τον ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πολιτική τους επιβίωση. Αυτά είναι το ΠΑΣΟΚ και τα κόμματα της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα, τα οποία, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, θα παρουσιαστούν στην κοινωνία εντός του Μαΐου.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Η «αριθμητική» για τη δεύτερη θέση στις εκλογές
Αν και έχουμε να κάνουμε με δύο –προς το παρόν– «δυνητικά» κόμματα, η τελευταία δημοσκόπηση της Metron Analysis προσφέρει μια εικόνα του τρέχοντος πολιτικού τοπίου.
Το ΠΑΣΟΚ, αυτήν τη στιγμή, διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στη δεύτερη θέση, με την εκτίμηση ψήφου της εταιρείας να το τοποθετεί στο 15%.
Για τα δύο κόμματα, της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα, η έρευνα υιοθέτησε διαφορετική μεθοδολογία, καθώς δεν έχουν ακόμη αποκαλύψει τις επίσημες προθέσεις τους. Οι απαντήσεις των πολιτών σχετικά με την πιθανή στήριξη είναι ενδεικτικές:
- Για την πιθανότητα στήριξης του κόμματος Τσίπρα:
- Πολύ πιθανό: 11%
- Αρκετά πιθανό: 10%
- Όχι και τόσο πιθανό: 18%
- Απίθανο: 60%
- ΔΓ/ΔΑ: 1%
- Για την πιθανότητα στήριξης του κόμματος Καρυστιανού:
- Πολύ πιθανό: 10%
- Αρκετά πιθανό: 17%
- Όχι και τόσο πιθανό: 23%
- Απίθανο: 48%
- ΔΓ/ΔΑ: 2%
Συνοπτικά, με μια απλή άθροιση των θετικών απαντήσεων («πολύ» και «αρκετά πιθανό»), ο Αλέξης Τσίπρας κινείται στην περιοχή από 11% έως 21%, ενώ η Μαρία Καρυστιανού στο 10% με 27%. Παρόλο που αυτά τα στοιχεία δεν συνιστούν εκλογική πρόβλεψη – καθώς δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί επίσημα πολιτικά σχήματα ούτε έχει οριστεί εκλογικός ορίζοντας – αποτυπώνουν ενδεικτικά τάσεις και διαθέσεις του εκλογικού σώματος.
Ο «πολεμικός» Ανδρουλάκης
Με το βλέμμα καρφωμένο στη δεύτερη θέση, ο Νίκος Ανδρουλάκης προετοιμάζει το «οπλοστάσιό» του για αντιμέτωπη μάχη με τον Αλέξη Τσίπρα, εκφράζοντας τον φόβο μιας πιθανής «προσπέρασης». Αυτός είναι και ο λόγος που τους τελευταίους μήνες έχει αυξήσει αισθητά τους τόνους, εστιάζοντας στο Κράτος Δικαίου και την υπόθεση των υποκλοπών. Στο πλαίσιο αυτό, τα αιτήματά του για συγκρότηση Προανακριτικής και Εξεταστικής Επιτροπής (για ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές αντίστοιχα) στοχεύουν στο να τον αναδείξουν ως τον κύριο αντιπολιτευτικό πόλο που αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και προσπαθεί να επιβάλει την πολιτική του ατζέντα.
«Ο κ. Μητσοτάκης είναι επικίνδυνος και πρέπει να φύγει. Για να αναπνεύσει η χώρα, για να αναπνεύσει η Δημοκρατία. Η πολιτική αλλαγή πρέπει να φέρει την κάθαρση και να αποκαταστήσει το Κράτος Δικαίου. Γι’ αυτό η ΚΟ του ΠΑΣΟΚ τις επόμενες μέρες θα πάρει πρωτοβουλία και θα καταθέσει αίτημα για Εξεταστική Επιτροπή. Καλώ τα υπόλοιπα κόμματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης να στηρίξουν το αίτημά μας», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά σε συνέντευξη Τύπου μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου να μην ανασύρει από το αρχείο την υπόθεση των υποκλοπών.
Δύο ημέρες αργότερα, κάνοντας λόγο περί «συμμορίας», ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέμεινε στους πολεμικούς τόνους, κατηγορώντας το Μέγαρο Μαξίμου ότι «επηρεάζει τη δικαιοσύνη, ελέγχει τη ροή του χρήματος και δημιούργησε κι έναν μηχανισμό προπαγάνδας – από τα media και τα social media – για να παραπληροφορεί συγκροτημένα τον ελληνικό λαό».
Ο Αλέξης Τσίπρας και το μανιφέστο
Στο στρατόπεδο της Λεωφόρου Αμαλίας, οι «στροφές» έχουν ανέβει σημαντικά, όπως επιβεβαιώνεται και από την ατάκα της Θεώνης Κουφονικολάκου (η οποία, εκτός απροόπτου, θα αναλάβει τη θέση της εκπροσώπου Τύπου του νέου κόμματος) ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα είναι έτοιμος ακόμα κι αν προκηρυχθούν άμεσα εκλογές.
Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να δημοσιευθεί το μανιφέστο του Ινστιτούτου του Αλέξη Τσίπρα – επίσημα «Κείμενο Θέσεων με σκοπό τη σύγκλιση της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας» – το οποίο αναμένεται να αποτελέσει το προοίμιο για το νέο του κόμμα. Το κείμενο αυτό, αν και δεν είναι διακήρυξη κομματικού οργάνου, θέτει το ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο της νέας πολιτικής κίνησης.
Η ομάδα που επιμελήθηκε το μανιφέστο, υπό τον συντονισμό του δρ. Κοινωνιολογίας και συγγραφέα Γιώργου Σιακαντάρη, αποτελείται από τους:
- Νίκο Αλατά (Διεθνολόγο, Πολιτικό Επιστήμονα)
- Πολυμέρη Βόγλη (Καθηγητή Κοινωνικής Ιστορίας, Παν. Θεσσαλίας)
- Δώρα Κοτσακά (Πολιτική Επιστήμονα, Αναπληρώτρια Συντονίστρια ΙΝΑΤ)
- Φανή Κουντούρη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πολιτικής Επικοινωνίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
- Νίκο Μαραντζίδη (Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης, Παν. Μακεδονίας)
- Ιωάννα Ναούμ (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Συγκριτικής Γραμματολογίας, ΑΠΘ)
- Νίκο Ράπτη (Επιχειρηματία, εκπαιδευτικό)
- Φωτεινή Σιάνου (Συνδικαλίστρια – Φεμινίστρια, Πρώην Πρόεδρος της Επιτροπής Γυναικών της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων)
- Άρη Στυλιανού (Καθηγητή Πολιτικής Φιλοσοφίας, ΑΠΘ)
- Βασίλη Τσαουσίδη (Καθηγητή στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών του ΔΠΘ)
- Θόδωρο Τσέκο (Ομότιμο Καθηγητή Δημόσιας Διοίκησης, Πανεπιστημίου Πελοποννήσου)
- Λάμπρο Φλιτούρη (Αναπληρωτή Καθηγητή Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Παν. Ιωαννίνων)
Ως προς τους «τροχονόμους» του μηχανισμού του πρώην πρωθυπουργού, «πρωτοπαλίκαρο» θεωρείται ο Γιώργος Βασιλειάδης. Ο πρώην υφυπουργός Αθλητισμού της κυβέρνησης Τσίπρα είναι ουσιαστικά ο επικεφαλής της ομάδας που είναι υπεύθυνη για την οργάνωση και τον «μεταγραφικό σχεδιασμό», όπως έχει αναφέρει το webreporter. Ενεργό ρόλο διαδραματίζει επίσης ο Γρηγόρης Θεοδωράκης, ο οποίος, αν και τυπικά, απεμπολήθηκε τον ρόλο του στον ΣΥΡΙΖΑ από τα Χριστούγεννα, αποτελεί πλέον παρελθόν για την Κουμουνδούρου. Η ομάδα των «8» συμπληρώνεται από τους Τζένη Διαμαντοπούλου, Μαριζέτα Αντωνοπούλου, Δημήτρη Χαλαζωνίτη, Μίλτο Χατζηγιαννάκη, Στέλιο Αποστόλου και Γιάννα Πεππέ.
Τα δυνατά και αδύνατα σημεία των τριών διεκδικητών
Κάθε ένας από τους τρεις «μονομάχους» της δεύτερης θέσης στις εκλογές διαθέτει διαφορετικά πλεονεκτήματα και αδυναμίες.
Το ΠΑΣΟΚ αποτελεί τον πιο θεσμικά σταθερό πόλο της αντιπολίτευσης, με αναμφισβήτητο ιστορικό βάθος και έναν εσωκομματικό μηχανισμό δεκαετιών. Ωστόσο, η Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται να δυσκολεύεται να επεκτείνει την επιρροή της πέρα από τα υφιστάμενα όριά της, εμφανίζοντας ένα εκλογικό «ταβάνι» γύρω στο 15%. Επιπλέον, παρά την «εκεχειρία» στο εσωκομματικό πεδίο, δεν αποτελεί μυστικό ότι οι εσωτερικές φατρίες αναμένουν κάποιο «στραβοπάτημα».
Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας παραμένει μια πολιτική προσωπικότητα με ισχυρή και χαρισματική επικοινωνιακή παρουσία. Ωστόσο, το υπό διαμόρφωση κόμμα του παραμένει ασαφές, τόσο ως προς τα πρόσωπα – την εμπειρία και τις καταβολές τους – που θα το στελεχώσουν, όσο και ως προς το ακριβές ιδεολογικό του στίγμα. Προς το παρόν, τουλάχιστον σε δημόσιο επίπεδο, αρκετοί το αντιλαμβάνονται ως μια «αναπαλαίωση» του παλιού ΣΥΡΙΖΑ με ανακυκλωμένες ιδέες.
Τέλος, η Μαρία Καρυστιανού, παρότι έχει περιορίσει τις δημόσιες εμφανίσεις της τις τελευταίες εβδομάδες, εξακολουθεί να δείχνει ότι έχει απήχηση στην κοινωνία. Σύμφωνα με αναλυτές και δημοσκόπους, φαίνεται να προσελκύει ένα σημαντικό κομμάτι της λεγόμενης αντισυστημικής ψήφου. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη παρουσιάσει μια ξεκάθαρη ταυτότητα επί σειράς ζητημάτων, ούτε έχει καταθέσει μια ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση.
Όπως γίνεται σαφές, το εκλογικό τοπίο παραμένει ρευστό και δεν αναμένεται να ξεκαθαρίσει σύντομα. Η αναμονή για την παρουσίαση των νέων κομμάτων, οι αναταραχές που θα επακολουθήσουν – ιδιαίτερα στον χώρο της Κεντροαριστεράς – και η αβεβαιότητα σχετικά με τον χρόνο των εκλογών καθιστούν οποιαδήποτε εκτίμηση επισφαλή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μάχη της δεύτερης θέσης εξελίσσεται σε ένα από τα κεντρικά πολιτικά διακυβεύματα της επόμενης περιόδου, ενώ στην περίπτωση που η Μαρία Καρυστιανού τερματίσει δεύτερη, προβλέπεται μια νέα περίοδος κρίσης και ζυμώσεων στον χώρο της Κεντροαριστεράς.