Η Τουρκία και η Απειλή από το Ιράν

Τούρκοι αναλυτές τονίζουν ότι η κύρια απειλή δεν προέρχεται πλέον από στρατιωτικές επιθέσεις, αλλά από την εσωτερική αποσύνθεση της γειτονικής τους χώρας. Για την Τουρκία, η αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν δεν είναι απλώς μια ακόμα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή. Αντίθετα, θεωρείται μία από τις πιο σοβαρές εξωτερικές κρίσεις των τελευταίων χρόνων, επηρεάζοντας τη χώρα σε γεωγραφικό, θεσμικό και ιδεολογικό επίπεδο.

Καθώς οι ισορροπίες δυνάμεων μεταβάλλονται και το Ιράν εμφανίζει σημάδια αδυναμίας,η Άγκυρα ανησυχεί για ένα δυσοίωνο σενάριο: την ενίσχυση φυγόκεντρων δυνάμεων εντός του Ιράν (μια χώρα με ποικιλία πληθυσμών που περιλαμβάνει περίπου 8 εκατομμύρια Κούρδους),τη διάλυση της κρατικής δομής του και την αποσταθεροποίηση στα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας. Αυτή η κατάσταση αυξάνει τους φόβους για εντεινόμενες φυγόκεντρες τάσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας καθώς επίσης για την απώλεια ελέγχου σε έναν κόσμο όπου όλοι προσπαθούν να προγραμματίσουν το μέλλον τους.

Οι Τούρκοι ειδικοί σημειώνουν ότι ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει η Άγκυρα δεν είναι πια μόνο στρατιωτικός αλλά σχετίζεται με τη διαδικασία εσωτερικής αποδιάρθρωσης. Οι ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων καθώς και οι βαλλιστικές αντιδράσεις του Ιράν έχουν λειτουργήσει ως καταλύτης στην Τουρκία ενεργοποιώντας τα υπαρξιακά ένστικτα τόσο του πολιτικού όσο και του στρατιωτικού κατεστημένου.

Αυτή η ανησυχία διαπερνά όλα τα επίπεδα ενημέρωσης: από φιλοκυβερνητικά μέσα όπως οι «Milliyet» και «Sabah», μέχρι αντιπολιτευόμενα όπως το T24 και «birgün». Δύο βασικά ερωτήματα κυριαρχούν: «Είμαστε εμείς οι επόμενοι;» και «Πώς μπορούμε να προστατευτούμε ως κράτος αλλά κι ως κοινωνία;». Ο Ερντογάν μαζί με τον συνεργάτη του Ντεβλέτ Μπαχτσελί προειδοποιούν ότι «αφού τελειώσει το Ιράν, ο επόμενος στόχος θα είναι η Τουρκία».

Ο Οζάι Σεντίρ στη φιλοκυβερνητική «Milliyet» περιγράφει ένα σχέδιο τριών φάσεων εκ μέρους του Ισραήλ για αποσταθεροποίηση στην περιοχή: πρώτα ήταν το Ιρακινό πεδίο μάχης, μετά ήρθε ο πόλεμος στη Συρία κι τώρα έχει φτάσει στο Ιράν. Ποιός θα είναι ο επόμενος στόχος; Η Τουρκία φαίνεται να βρίσκεται στον χάρτη αυτού του σχεδιασμού.

Το σενάριο ενός “Διαδρόμου Δαβίδ” ξαναέρχεται στο προσκήνιο περιλαμβάνοντας περιοχές κατοίκησης Κούρδων στη Συρία, στο Ιρακινό έδαφος αλλά ίσως ακόμη πιο υπονοούμενα – στην ίδια την Τουρκία. Και τα δύο στρατόπεδα των ΜΜΕ κάνουν λόγο για πιθανούς “πρακτόρους της Μοσάντ” που μπορεί να βρούν αντίστοιχους “εσωτερικούς προδότες” στην Τουρκία.

Η κρίση στο Ιράν λειτουργεί σαν καθρέφτης για την κατάσταση στην Τουρκία θέτοντας επίκαιρη την ανάγκη όχι μόνο αντίδρασης απέναντι σε εξωτερικούς κινδύνους αλλά κυρίως διατήρησης μιας ενότητας μέσα σε ένα κλίμα φόβου κι αυταρχισμού που οδηγεί σε διώξεις αντιφρονούντων.

Ο Μεχμέτ Γιλμάζ στο T24 σημειώνει πως δεν πρόκειται μόνο για δύναμη του Ισραήλ αλλά ακριβώς αυτό: Η ανικανότητα του ιρανικού καθεστώτος να προστατεύσει τον εαυτό του. Η δολοφονία ενός σημαντικού στελέχους μέσα στην Τεχεράνη υπογραμμίζει ότι μια θεοκρατία χωρίς θεσμό μπορεί εύκολα να γίνει θύμα κάθε είδους επίθεσης. “Η ίδια τύχη”, προειδοποιεί ο Γιλμάζ “αναμένει την Τουρκία αν συνεχίσει αυτή τη διαδικασία αποδόμησης των θετικών κρατικών δομών προς όφελος κομματικών συμφερόντων”.

Aπάντηση της Άγκυρας:

Επίσημη αντίδραση:

Η κυβέρνηση αντέτεινε σφοδρή αντίσταση χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις αυτές βαρβαρότητα ενώ εξέφρασε φόβους για έναν ανεξέλεγκτο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ταυτόχρονα άρχισε νέα εκστρατεία στον φιλοκυβερνητικό τύπο σχετικά με τις ανάγκες αναβάθμισης των αμυντικών δυνατοτήτων.
Ο Οκάν Μουντερισόγλου έγραψε πως “η χώρα μας εξελίσσεται στις νέες μορφές πολέμου” επενδύοντας σε συστήματα αεροσκαφών τύπου Iron Dome όπως τα HiSAR & SiPER που αποτελούν πυλώνες μιας νέας εποχής αμυντικής κυριαρχίας.



Στην πολιτική σκηνή υπάρχει μια γενική συναίνεση γύρω από τον κίνδυνο ευπάθειας όχι λόγω εξωτερικών παραγόντων όπως το Ίσαρε ή το Ίραν αλλα λόγω των εγγενών αντιφατικών στοιχείων που διέπουν τη χώρα.
Οι κυβερνήτες χωρίζονται ανάμεσα στις διαφορετικές τους θέσεις ενώ οι πολίτες νιώθουν φοβισμένοι.
Σε αυτό λοιπόν το πλαίσιο πολλοί φωνάζουν υπέρ πρόωρων εκλογών ενώ παράλληλα υπάρχουν έντονες ανησυχίες πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα πλήξει ακόμα περισσότερο μια ήδη ευάλωτη οικονομικά Ελλάδα.