Το Μέλλον των Προοδευτικών Δυνάμεων σε Έναν Κόσμο σε Κρίση
Στο πλαίσιο του κύκλου σεμιναρίων «Διπλωματικοί διάλογοι», ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε στο Harvard Kennedy School, με τη συνδρομή του καθηγητή Daniel Ziblatt και τη συνεργασία του Center for European Studies, του Institute of Politics και του Center for Public Leadership. Ο πρώην πρωθυπουργός ανέλυσε τους λόγους που έχουν οδηγήσει τα λαϊκά στρώματα να απομακρυνθούν από τις προοδευτικές δυνάμεις.
Κατ’ αρχάς, αναφέρθηκε στη σταδιακή στροφή προς τα δεξιά που παρατηρήθηκε τη δεκαετία του ’90. Αυτή η μετατόπιση έχει δημιουργήσει την αίσθηση ότι δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ κεντροαριστερών και κεντροδεξιών κομμάτων. Επιπλέον, η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2008 ενέτεινε το αίσθημα ανασφάλειας λόγω πολλαπλών κρίσεων, οι οποίες έθεσαν υπό αμφισβήτηση την ικανότητα των δυτικών κρατών να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των πολιτών τους ή ακόμα και να προστατεύσουν τα δικαιώματα και τις κατακτήσεις τους.
Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε τρεις βασικούς άξονες δράσης για τις προοδευτικές δυνάμεις ώστε να επανασυσχετιστούν με τα λαϊκά στρώματα και να αντιμετωπίσουν την άνοδο της ακροδεξιάς. Ο πρώτος αφορά την προτεραιότητα στην κοινωνική δικαιοσύνη και τη μείωση των ανισοτήτων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της σύγκρουσης με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα που επηρεάζουν την πολιτική εξουσία καθώς επίσης μέσω ενός «προοδευτικού οικονομικού πατριωτισμού». Αυτή η προσέγγιση θα αξιοποιεί βιώσιμα τις εθνικές δυνατότητες κάθε χώρας τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε φυσικούς πόρους, παράλληλα με την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στην ψηφιακή εποχή.
Ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητο ένα πρόγραμμα που θα εστιάζει όχι μόνο στον κοινωνικό-αναδιανεμητικό ρόλο της κυβέρνησης αλλά επίσης στον αναπτυξιακό-κανονιστικό τομέα. Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά: «Σε μια περίοδο όπου οι ακροδεξιές δυνάμεις προσπαθούν να αποδυναμώσουν κάθε κρατικό θεσμό χρησιμοποιώντας απλοϊκά επιχειρήματα, η αριστερά πρέπει να αγωνιστεί για την ενίσχυση των θεσμών». Αναφέρθηκε επίσης στο Σχέδιο Λέττα τονίζοντας ότι «θα πρέπει να διασφαλίσουμε την ελευθερία παραμονής των πολιτών στις περιοχές όπου διαμένουν υπό όρους αξιοπρέπειας».
Δεύτερος άξονας είναι η ανάγκη οικειοποίησης της έννοιας της ανθρώπινης ασφάλειας κατά τη διάρκεια μιας εποχής γεμάτης πολυκρίσεις και αποσταθεροποίησης. Σύμφωνα με τον Τσίπαρα αυτό σημαίνει προτεραιοποίηση της κρατικής ανθεκτικότητας καθώς επίσης επιστημονικής τεκμηρίωσης για αποτελεσματική αντιμετώπιση ζητημάτων όπως είναι η ειρηνική συμβίωση διεθνώς, οι περιβαλλοντικές αλλαγές, οι πανδημίες καθώς κι η διαχείριση προσφυγικών ρευμάτων.
Tελευταίος αλλά εξίσου σημαντικός άξονας σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα είναι ο σχηματισμός ενός νέου κινήματος υπέρ της δημοκρατίας και δικαιοσύνης στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Αυτό έρχεται ως συνέχεια προηγούμενων κινημάτων κατά της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης πριν από τρεις δεκαετίες καθώς επίσης κατά αυτής της Wall Street πριν από περίπου 15 χρόνια.