Στη Βουλή των Ελλήνων κατατέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο θεσπίζει ένα νέο, αναβαθμισμένο πλαίσιο για τη στεγαστική αρωγή και άλλες ενισχύσεις προς τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές. Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Νέο πλαίσιο μέτρων στεγαστικής αρωγής και λοιπών ενισχύσεων μετά από φυσικές καταστροφές, βελτίωση πλαισίου κρατικής αρωγής και ιδιωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων έναντι φυσικών καταστροφών – Τροποποιήσεις ν. 4797/2021 και ν. 5116/2024», εισάγει σημαντικές αλλαγές και βελτιώσεις.
Μεταξύ των βασικών διατάξεων του νέου σχεδίου νόμου περιλαμβάνονται:
- Πεδίο Εφαρμογής και Δικαιούχοι: Ορίζεται με σαφήνεια το εύρος εφαρμογής του νέου πλαισίου, οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίησή του, οι κατηγορίες δικαιούχων για στεγαστική αρωγή, καθώς και τα ανώτατα όρια αυτής. Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τη δυνατότητα ενός εκ των συνιδιοκτητών να λάβει το σύνολο της αρωγής για την επισκευή ή ανακατασκευή του πληγέντος κτιρίου, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ καθορίζονται και οι εξαιρέσεις.
- Πρώτη Αρωγή: Επανακαθορίζονται οι όροι για τη χορήγηση πρώτης αρωγής, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει τη στεγαστική αρωγή σε περιπτώσεις σοβαρών και εκτεταμένων ζημιών, εφόσον τα κτίρια δεν είναι πλέον κατάλληλα για χρήση.
- Αφορολόγητο και Ακατάσχετο: Θεσπίζεται, σε οριζόντια και γενικότερη βάση, αφορολόγητο και ακατάσχετο καθεστώς για τη στεγαστική αρωγή που χορηγείται μετά από φυσικές καταστροφές. Ειδικά για τις κτιριακές εγκαταστάσεις ασφαλισμένων επιχειρήσεων, οι ρυθμίσεις στεγαστικής αρωγής εφαρμόζονται για το ποσό που δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική εταιρεία. Επιπλέον, καθιερώνεται αφορολόγητο και ακατάσχετο και για τα ποσά αποζημίωσης που καταβάλλονται από ασφαλιστικές εταιρείες.
- Ενιαία Διαδικασία και Ψηφιοποίηση: Καθιερώνεται μία ενιαία διαδικασία για τον προσδιορισμό των δικαιούχων και τη χορήγηση στεγαστικής αρωγής, η οποία θα διενεργείται αποκλειστικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος «e- ‘Αδειες». Εξειδικεύονται τα στάδια καταβολής για κάθε τύπο στεγαστικής αρωγής (ανακατασκευή, επισκευή, αυτοστέγαση κ.λπ.) και καθιερώνονται υποχρεωτικοί έλεγχοι σε κάθε στάδιο.
Επιπλέον, επαναπροσδιορίζεται το πλαίσιο για άλλες μορφές ενίσχυσης των πληγέντων, με τη θέσπιση νέου ορίου για την επιδότηση συγκατοίκησης. Για την εφάπαξ οικονομική ενίσχυση (αντικατάσταση οικοσκευής, κάλυψη βασικών αναγκών κ.ά.), προβλέπονται:
- Η δυνατότητα επέκτασης της χορήγησης για απλές επισκευαστικές εργασίες σε βοηθητικούς χώρους και τον εξοπλισμό τους.
- Η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την εφεξής υλοποίηση της καταβολής των εφάπαξ οικονομικών ενισχύσεων.
Ρυθμίζεται επίσης η διαχείριση και παραχώρηση των ενιαία μεταφερόμενων οικίσκων στους δήμους για προσωρινή στέγαση πληγέντων, υπό συγκεκριμένους όρους και για καθορισμένο χρονικό διάστημα. Ειδικότερα:
- Προβλέπεται η παραχώρηση μεταχειρισμένων οικίσκων, που δεν είναι κατάλληλοι για τον σκοπό αυτό, σε δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς με κοινωφελή δραστηριότητα.
- Επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις και καταλογισμός δαπανών σε περίπτωση μη έγκαιρης ή μη δέουσας επιστροφής των οικίσκων.
Σχετικά με την αποκατάσταση ζημιών σε κτίρια του δημοσίου τομέα, η στεγαστική αρωγή μπορεί να καλύπτει το σύνολο της πληγείσας επιφάνειας, εφόσον η αποκατάσταση δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα άλλου φορέα.
Διευθετούνται διαδικαστικά θέματα που αφορούν:
- Τη διενέργεια ελέγχων υποψηφίων δικαιούχων και την υποχρέωση τήρησης στοιχείων από δήμους και περιφέρειες.
- Τη διαδικασία έκπτωσης δικαιούχων από το δικαίωμα και είσπραξης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών ως δημόσια έσοδα.
Εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις για τη στεγαστική αρωγή στην αποκατάσταση κτιρίων στους οικισμούς Προβαλίνθου και Αμπελούπολης, που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2018, με νέα προθεσμία υποβολής αιτήσεων και εφαρμογή διατάξεων της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 28.7.1978.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, οι νέες ρυθμίσεις αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για την ταχύτερη, αποτελεσματικότερη και διαφανέστερη στήριξη των πληγέντων. Επιπλέον, δημιουργείται αυτοτελές τμήμα για τους ελέγχους του άρθρου 21 του ν. 4797/2021, διασφαλίζοντας την ανεξαρτησία του, ενώ οι Περιφέρειες θα τηρούν στοιχεία για τουλάχιστον δέκα (10) έτη.
Τέλος, τροποποιείται η σύνθεση του Παρατηρητηρίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών και διασαφηνίζεται ο έλεγχος εφαρμογής της υποχρέωσης ασφάλισης επιχειρήσεων για την κρατική αρωγή.
Η επεξεργασία του νομοσχεδίου αναμένεται να ξεκινήσει την προσεχή Πέμπτη στην Διαρκή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου.