Στο φως της δημοσιότητας βρίσκονται δύο εξαιρετικά σημαντικές επιστολές της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Λάουρα Κοβέσι, προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη. Οι επιστολές αυτές εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκεια της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για τον τρόπο που η ελληνική νομοθεσία επηρεάζει τη λειτουργία της στην Ελλάδα. Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις που φέρουν σημαντικό πολιτικό και θεσμικό βάρος, καθώς η πρώτη καταγράφει μακροχρόνιες θεσμικές στρεβλώσεις που, σύμφωνα με την EPPO, υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των ερευνών. Η δεύτερη επιστολή αποτελεί μια σαφή προειδοποίηση για νομοθετική παρέμβαση που, όπως εκτιμά η κ. Κοβέσι, αποσκοπούσε στον περιορισμό των αρμοδιοτήτων της EPPO.
► Επιστολή Κοβέσι: Οι δίκες-εξπρές βουλευτών και η απάντηση Φλωρίδη στις ενστάσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η πρώτη επιστολή, με ημερομηνία 24 Απριλίου 2026, στάλθηκε μετά την επίσκεψη της κ. Κοβέσι στην Αθήνα και τη συνάντησή της με τον Υπουργό Δικαιοσύνης. Ενώ στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι απαραίτητες θεσμικές παρεμβάσεις για την επιτάχυνση και ενίσχυση της δράσης της EPPO στην Ελλάδα, το περιεχόμενο της επιστολής αποδεικνύει ότι οι επιφυλάξεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ήταν πολύ πιο βαθιές.
Η κ. Κοβέσι επισημαίνει ότι συγκεκριμένες διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας βρίσκονται σε άμεση σύγκρουση με τον κανονισμό λειτουργίας της EPPO. Αυτό δημιουργεί γραφειοκρατικά εμπόδια, επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και οδηγεί σε καθυστερήσεις σε υποθέσεις που αφορούν ευρωπαϊκά κονδύλια και οικονομικά εγκλήματα.
Στην επιστολή της, η Ευρωπαία Εισαγγελέας εστιάζει στη διαφοροποίηση που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία στους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς, ανάλογα με τον βαθμό που κατείχαν πριν τον διορισμό τους στην EPPO. Όπως τονίζει, αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ίδια υπόθεση να απαιτεί την εμπλοκή περισσοτέρων του ενός εισαγγελέων σε διαφορετικά στάδια, προκαλώντας περιττές καθυστερήσεις και διπλή εργασία. Η θέση της είναι ξεκάθαρη: ο κανονισμός της EPPO δεν προβλέπει τέτοιες διαφοροποιήσεις και θεωρεί ότι όλοι οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς πρέπει να έχουν πλήρη δυνατότητα άσκησης των αρμοδιοτήτων τους από την αρχή έως το τέλος μιας ποινικής διαδικασίας.
Επίσης, η κ. Κοβέσι θέτει υπό αμφισβήτηση τον ρόλο του ανακριτή στην ελληνική ποινική διαδικασία. Επισημαίνει ότι σε υποθέσεις κακουργηματικού χαρακτήρα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της EPPO, βασικές ανακριτικές πράξεις εξακολουθούν να ασκούνται αποκλειστικά από εθνικό ανακριτή. Κατά την ερμηνεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, αυτό συνιστά αδικαιολόγητη παρέμβαση στις αρμοδιότητές της.
Οι ειδικές εξαιρέσεις
Η κ. Κοβέσι υπενθυμίζει ότι σε άλλα κράτη-μέλη με παρόμοιες δικαστικές δομές, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, έχουν ήδη θεσπιστεί ειδικές εξαιρέσεις ώστε να μην παρεμποδίζεται η λειτουργία της EPPO. Εξίσου σαφής είναι η αναφορά της στις διαδικασίες αρχειοθέτησης υποθέσεων. Σύμφωνα με το ισχύον ελληνικό πλαίσιο, οι Ευρωπαίοι εντεταλμένοι εισαγγελείς υποχρεούνται να ζητούν έγκριση από εισαγγελέα Εφετών για την αρχειοθέτηση υπόθεσης λόγω έλλειψης στοιχείων – μια διαδικασία που η EPPO θεωρεί αδικαιολόγητη παρέμβαση στις αρμοδιότητές της.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η αναφορά στο Άρθρο 86 του Συντάγματος. Η πρόβλεψη αυτή ορίζει ότι μόνο η Βουλή μπορεί να κινήσει διαδικασίες διερεύνησης κατά εν ενεργεία ή πρώην υπουργών για αδικήματα που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η κ. Κοβέσι επαναλαμβάνει την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη περιορίζει ουσιαστικά τις εξουσίες της EPPO, παραβιάζοντας την αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου και δημιουργώντας ένα ειδικό καθεστώς μεταχείρισης για συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων.
Η δυσαρέσκεια της Κοβέσι για την τροπολογία του Υπ. Δικαιοσύνης
Ακόμη πιο αιχμηρή εμφανίζεται η δεύτερη επιστολή, η οποία εστάλη μετά την αιφνιδιαστική κατάθεση τροπολογίας από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την επιτάχυνση της εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν βουλευτές. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια τόσο για τη διαδικασία του κατεπείγοντος όσο και για την ίδια τη διάταξη. Υποστηρίζει ότι στην αρχική της μορφή, η τροπολογία επιχειρούσε ουσιαστικά να αφαιρέσει από τους Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς τον έλεγχο των σχετικών ερευνών, μεταφέροντας την κύρια ανακριτική διαδικασία σε εθνικό δικαστικό λειτουργό.
Η Κοβέσι χαρακτηρίζει τη ρύθμιση «σαφώς ασυμβίβαστη» με το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, προειδοποιώντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις θέτουν σε κίνδυνο την αποτελεσματική προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ελλάδα.
Το πιο βαρύ σημείο της επιστολής, ωστόσο, είναι η ευθεία αναφορά στο κράτος δικαίου. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, εάν τέτοιες αλλαγές υιοθετηθούν στην προτεινόμενη μορφή τους, δημιουργούν «σοβαρές ανησυχίες από την άποψη του σεβασμού του κράτους δικαίου».