Το άρθρο 86 του Συντάγματος, το οποίο καθορίζει ότι μόνο η Βουλή έχει την αρμοδιότητα να κινεί ποινικές διώξεις κατά μελών της Κυβέρνησης ή Υφυπουργών για αδικήματα που διαπράχθηκαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, αποτέλεσε το επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (Ακαδημίας 60). Η εκδήλωση με θέμα «Το άρθρο 86 του Συντάγματος στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον: Συνταγματικές, ποινικές και ενωσιακές διαστάσεις», σηματοδότησε την έναρξη ενός ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου.
Η ημερίδα συνδιοργανώθηκε από την Ένωση Ποινικολόγων & Μαχόμενων Δικηγόρων και το Institute for Transparency & Fundamental Rights του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO). Οι διακεκριμένοι ομιλητές ανέδειξαν τις κρίσιμες πτυχές του νόμου περί ευθύνης Υπουργών, τις διαχρονικές επικρίσεις που δέχεται, καθώς και τις σύγχρονες ενωσιακές του προεκτάσεις.
Ειδικότερα, ο Χαράλαμπος Τσιλιώτης, Διευθυντής και Πρόεδρος Δ.Σ. του Ινστιτούτου Διαφάνειας και Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του EPLO και Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, τόνισε ότι η διάταξη του άρθρου 86 δεν αφορά μόνο το συνταγματικό, αλλά και το ποινικό δίκαιο. Υπογράμμισε, δε, ότι η αναβίωση των συζητήσεων γύρω από το άρθρο 86 από το 2023 καθιστά την εν λόγω ημερίδα εξαιρετικά χρήσιμη και επιβεβλημένη.
Ο Δημήτριος Γκαβέλας, Πρόεδρος της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων, επεσήμανε ότι οι επικρίσεις κατά του άρθρου 86 έχουν ενταθεί πρόσφατα, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για έναν ουσιαστικό θεσμικό και επιστημονικό διάλογο. Η Ένωση, αποδεχόμενη με χαρά την πρόσκληση του EPLO, επιδιώκει να συμβάλει δυναμικά σε αυτόν τον διάλογο.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ και πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Εξωτερικών, ανέλυσε τη σκοπιμότητα της αναθεώρησης, τις πρακτικές συνέπειές της στην ευθύνη των Υπουργών και τις πιθανές ποινικές ευθύνες, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες εξελίξεις που συνδέονται με τις ενέργειες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO).
Ο Ιωάννης Σαρμάς, Πρόεδρος Ε.Σ. επί τιμήν και πρώην Πρωθυπουργός, εξέφρασε την άποψη ότι η διατήρηση της αρμοδιότητας της Βουλής οδηγεί σε διαρκές πρόβλημα δυσπιστίας. Εκτίμησε ότι η κυβερνητική λειτουργία θα μπορούσε να προστατευθεί με ανάθεση της άσκησης της ποινικής δίωξης σε μια επιτροπή δικαστών και εισαγγελέων, η οποία θα λειτουργεί απορρήτως και θα πραγματοποιεί την αρχική επεξεργασία των υποθέσεων.
Στη δεύτερη θεματική ενότητα, ο Αριστομένης Τζαννετής, Καθηγητής Ποινικού Δικαίου και Ποινικής Δικονομίας της Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ και Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων, τόνισε ότι ο κανονισμός της EPPO αποτελεί το πολυτιμότερο εργαλείο για την άρση συγκρούσεων αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και των εθνικών διωκτικών αρχών.
Ο Άρης Χαραλαμπάκης, Ομότιμος Καθηγητής Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ. και μέλος της Διαρκούς Επιστημονικής Επιτροπής της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει απόλυτη θέση υπέρ ή κατά της κατάργησης του άρθρου 86. Ωστόσο, υποστήριξε ότι αφενός θα πρέπει να διατηρηθεί ένας κοινοβουλευτικός τίτλος στη διαδικασία, αφετέρου η προδικασία να ανατεθεί σε δικαστές.
Η ημερίδα ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια τις δογματικές προκλήσεις και την επείγουσα ανάγκη για έναν σύγχρονο και δομημένο διάλογο σχετικά με τις συνταγματικές αυτές προβλέψεις.