Φορολογικές Πτυχές της Χρησικτησίας

Η φορολογική διάσταση των περιπτώσεων χρησικτησίας είναι ένα θέμα γεμάτο προκλήσεις και εκπλήξεις, όπως επισημαίνει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Συγκεκριμένα, η ΑΑΔΕ αναφέρει ότι σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου ή δημιουργίας άλλου εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο, εάν ο μεταβιβάζων επικαλείται την κτήση του μέσω τακτικής ή έκτακτης χρησικτησίας, θα πρέπει να πληρώσει φόρο όχι μόνο για τη σύμβαση αλλά και φόρο μεταβίβασης για την κτήση αυτή. Αυτό ισχύει εκτός αν υπάρχει ήδη καταχωρημένος τίτλος στο όνομα του μεταβιβάζοντα για το συγκεκριμένο δικαίωμα ή αν τα βιβλία των μεταγραφών έχουν καταστραφεί.

Ο υπολογισμός του φόρου μεταβίβασης βασίζεται στην αξία της κυριότητας του ακινήτου ή άλλου εμπράγματος δικαιώματος σύμφωνα με το αντικειμενικό σύστημα. Ωστόσο, εάν το δηλούμενο ποσό κατά τη διάρκεια της μεταβίβασης είναι υψηλότερο από την αντικειμενική αξία, τότε θα ληφθεί υπόψη αυτό το μεγαλύτερο ποσό κατά την ημερομηνία σύνταξης του συμβολαίου και ο φόρος βαρύνει τον πωλητή αφαιρούμενων τυχόν δαπανών που έχει κάνει ο χρησιδεσπόζων.

Περίπτωση Χρησικτησίας

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ σχετικά με τις περιπτώσεις που σχετίζονται με τη χρησικτησία είναι οι εξής:

• Σε ποια περίπτωση απαιτείται φόρος;
  Όταν στο συμβόλαιο αναφέρεται η κτήση μέσω χρησικτησίας από τον πωλητή, απαιτείται πληρωμή φόρου τόσο για τη σύμβαση όσο και για τη χρησικτησία εκτός αν υπάρχει τίτλος που να αποδεικνύει διαφορετικά.
• Pεριπτώσεις απαλλαγής από τον φόρο:
  Ορισμένες καταστάσεις δεν επιφέρουν υποχρέωση καταβολής φόρου όπως:
  – Κληρονόμηση ακινήτου μέσω διαθήκης.
  – Δημιουργία οριζόντιας ιδιοκτησίας από μοναδικό κύριο.
  – Ειδικές ρυθμίσεις νόμου που απαλλάσουν από τον φορολογικό βάρος.
• Eπιστροφή Φορού:
  Σε περίπτωση ματαίωσης ενός συμβολαίου αγοράς ακινήτου ή μη ολοκλήρωσης διαδικασιών λόγω οποιαδήποτε αιτίας (π.χ., ακύρωση), ο ήδη καταβεβλημένος φόρος επιστρέφεται ως μη δεδουλευμένος.

ΦΜΑ κατά Μεταγραφής Συμβιβαστικών Πρακτικών

Για τις διαδικασίες που σχετίζονται με πρακτικά συμβιβαστικής επίλυσης διαφορών σχετικά με ακίνητα σύμφωνα με τους νόμους 214A και 214B του ΚΠολΔ, απαιτείται δήλωση ΦΜΑ χωρίς να χρειάζεται τυπική μορφή συμβολαιογραφικής πράξης. Ο χρόνος φορολόγησης θεωρείται η ημερομηνία της αντίστοιχης μεταγραφής.