Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια κρίσιμη οικονομική περίοδο από τον Σεπτέμβριο, με τις προσδοκίες να εστιάζονται στις εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), στις αξιολογήσεις διεθνών οίκων και στη στρατηγική μείωσης του δημόσιου χρέους. Το επόμενο τετράμηνο αναμένεται να σηματοδοτήσει σημαντικές εξελίξεις για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, καθώς θα παρουσιαστούν νέες παρεμβάσεις που στοχεύουν τόσο νοικοκυριά όσο και επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα θα ενισχυθεί η αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας.
Η 90ή ΔΕΘ, που θα λάβει χώρα από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου, θα φιλοξενήσει την παρουσίαση από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, το πρώτο Σαββατοκύριακο της έκθεσης, των βασικών πυλώνων της οικονομικής πολιτικής για την επόμενη περίοδο, καθώς και του ευρύτερου σχεδιασμού με ορίζοντα το 2030.
ΔΕΘ: Εστίαση σε Μειώσεις Φόρων και Εισφορών – Στήριξη Μεσαίας Τάξης και Συνταξιούχων
Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, το κυβερνητικό επιτελείο βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαμόρφωσης του πακέτου μέτρων που θα ανακοινωθεί στη Θεσσαλονίκη. Οι παρεμβάσεις αναμένεται να εστιαστούν στη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των συνταξιούχων, καθώς και στην περαιτέρω στήριξη της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων νοικοκυριών.
Ιδιαίτερη προσοχή αναμένεται να δοθεί και στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο αποτελεί διαχρονικό πεδίο κυβερνητικής μέριμνας. Η βασική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι ο συνδυασμός της κοινωνικής στήριξης με τη δημοσιονομική σταθερότητα. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος συνδέεται άμεσα με την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης, την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και τη διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων.
Πρόωρες Αποπληρωμές Χρέους 12,84 Δισ. Ευρώ – Όφελος 2,6 Δισ. σε Επτά Χρόνια
Παράλληλα με τις παρεμβάσεις για πολίτες και επιχειρήσεις, η κυβέρνηση δίνει έμφαση στη μείωση του δημόσιου χρέους. Το συνολικό ύψος των φετινών κινήσεων απομόχλευσης ανέρχεται σε 12,84 δισεκατομμύρια ευρώ, πλησιάζοντας τα 13 δισεκατομμύρια. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
- Την πρόωρη αποπληρωμή 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης (GLF), η οποία ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο.
- Την πρόωρη εξόφληση δανείων 2,5 δισ. ευρώ προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).
- Τη μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων.
- Την πρόωρη αποπληρωμή ομολογιακού δανείου ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον Δεκέμβριο του 2027.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η εξοικονόμηση από τη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται σε περίπου 370 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με το συνολικό όφελος σε ορίζοντα επταετίας να αναμένεται να ξεπεράσει τα 2,6 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πέντε Αξιολογήσεις της Ελληνικής Οικονομίας έως τον Νοέμβριο
Η πορεία των δημόσιων οικονομικών και η αποκλιμάκωση του χρέους θα βρεθούν στο επίκεντρο του νέου κύκλου αξιολογήσεων της Ελλάδας από τους διεθνείς οίκους. Το πρόγραμμα αξιολογήσεων έχει ως εξής:
- 4 Σεπτεμβρίου: DBRS Morningstar
- 18 Σεπτεμβρίου: Moody’s και Scope Ratings
- 23 Οκτωβρίου: Standard & Poor’s
- 6 Νοεμβρίου: Fitch
Οι DBRS, Scope, Standard & Poor’s και Fitch αξιολογούν την Ελλάδα με βαθμίδα BBB, ενώ η Moody’s με Baa3, αμφότερες σε επίπεδο επενδυτικής βαθμίδας, αν και η Moody’s μία βαθμίδα χαμηλότερα. Η Scope διατηρεί θετικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία, ενώ οι υπόλοιποι οίκοι έχουν σταθερές προοπτικές. Μια πιθανή νέα αναβάθμιση θα εξαρτηθεί από την πορεία της ανάπτυξης, τα δημοσιονομικά μεγέθη και τη βιωσιμότητα του χρέους.
Στόχος: Χρέος κάτω από 120% του ΑΕΠ έως το 2029
Για το 2026, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,8% του ΑΕΠ, συνεχίζοντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών. Ο κυβερνητικός στόχος είναι η μείωση του δείκτη χρέους κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2029, ενώ η επιτάχυνση των πρόωρων αποπληρωμών εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε επίπεδα κάτω από το 110% έως το 2031. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η υποχώρηση κάτω από το 100% του ΑΕΠ στα μέσα της δεκαετίας του 2030, υπό την προϋπόθεση διατήρησης της ανάπτυξης, των πρωτογενών πλεονασμάτων και των ευνοϊκών όρων χρηματοδότησης.
Οι Παρεμβάσεις των Προηγούμενων ΔΕΘ
Οι φετινές εξαγγελίες αναμένεται να ακολουθήσουν τη λογική των προηγούμενων παρεμβάσεων. Το 2025 ανακοινώθηκαν αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, με μείωση κατά δύο μονάδες των βασικών φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ, δημιουργία ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ, καθώς και πρόσθετες ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά. Παράλληλα, προβλέφθηκε μηδενικός φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, καθώς και μείωση 50% του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, με στόχο την πλήρη κατάργησή του το 2027.
Το 2024 είχαν ανακοινωθεί η μείωση ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και μέτρα για το στεγαστικό, όπως το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2». Επιπλέον, είχε προβλεφθεί τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ακίνητα που μετατρέπονται σε μακροχρόνιες μισθώσεις, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Το 2023 είχε ανακοινωθεί το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς μετά από 12 χρόνια, η αύξηση του αφορολόγητου για οικογένειες με παιδιά κατά 1.000 ευρώ, καθώς και η κατάργηση της περικοπής 30% στις συντάξεις εργαζόμενων συνταξιούχων. Παράλληλα, είχαν παρουσιαστεί μέτρα για την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και τη στήριξη των περιοχών που επλήγησαν από την κακοκαιρία «Daniel».