Ελλάδα: Διπλωματική απάντηση στη Λιβύη – Οι ισχυρισμοί για έρευνες νότια της Κρήτης κρίνονται αβάσιμοι

Η Αθήνα αντέδρασε έντονα στη Ρηματική Διακοίνωση της Λιβύης, η οποία αμφισβητεί τις ελληνικές έρευνες για υδρογονάνθρακες και προειδοποιεί με διακοπή των διμερών διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η εν λόγω ανακοίνωση δεν είναι νέα, αλλά ενσωματώνει πάγιες θέσεις της λιβυκής πλευράς, οι οποίες είχαν εκφραστεί ήδη από τον Αύγουστο.

Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες και έχει απαντήσει διπλωματικά, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς της Λιβύης ως ανυπόστατους. Επισημαίνεται ότι, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με τη Λιβύη, η Ελλάδα εφαρμόζει τη μέση γραμμή, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι και η Λιβύη έχει προκηρύξει θαλάσσια οικόπεδα βασιζόμενη στην ίδια γραμμή.

Οι δύο χώρες συνεχίζουν τον διάλογο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ τους. Η διεξαγωγή αυτού του διαλόγου, ωστόσο, δεν σημαίνει αναστολή της άσκησης νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε αποδοχή μονομερών διεκδικήσεων.

Τι υποστηρίζει η Λιβύη

Στη Ρηματική Διακοίνωση της 24ης Αυγούστου, η Λιβύη όχι μόνο διαμαρτύρεται για τις έρευνες σε περιοχές νότια της Κρήτης, αλλά προειδοποιεί ότι η συνέχισή τους «ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την πορεία των διμερών διαπραγματεύσεων» και να οδηγήσει ενδεχομένως στην «παύση τους».

Η Λιβύη εκφράζει τη διαμαρτυρία της για έρευνες και εξερευνήσεις σε «θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί» και ανησυχεί για την πρόσκληση της Ελλάδας για προσφορές, η οποία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17/8/2026. Αυτή η πρόσκληση επιβεβαιώνει την πρόθεση της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) να παραχωρήσει άδεια για σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης, της Πελοποννήσου και του Ιονίου.

Στη Ρηματική Διακοίνωση τονίζεται ότι αυτές οι ενέργειες «αποτελούν ρητή παραβίαση και καταπάτηση της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει ανακοινωθεί επίσημα και έχει καταγραφεί στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Μαΐου 2025». Επισημαίνεται επίσης ότι, παρά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, η συνέχιση τέτοιων «παραβιάσεων» θα οδηγούσε στην παύση τους, δεδομένης της συμφωνίας για αποφυγή προκλητικών ενεργειών.

Γιατί διαμαρτύρονται οι Λίβυοι

Η Λιβύη διαμαρτύρεται για τις ελληνικές έρευνες, επικαλούμενη τη συμφωνία για αποφυγή «προκλητικών ενεργειών». Παράλληλα, επιδιώκει να κατοχυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και να γίνει αποδεκτή από την Ελλάδα η κατάθεση στον ΟΗΕ χάρτη θαλάσσιων ζωνών που όρισε μονομερώς, βασιζόμενη στο εν λόγω μνημόνιο και στις δικές της διεκδικήσεις επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Στην Ανατολική Λιβύη, μετά από 12 χρόνια, ανακοινώθηκε η αποχώρηση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της Βουλής, με αντικαταστάτη του να προέρχεται από το περιβάλλον του Στρατάρχη Χαφτάρ. Ο Σάλεχ, διατηρώντας καλές σχέσεις με την Ελλάδα και αντιτιθέμενος στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αποτελούσε σημείο επαφής. Η αντικατάστασή του από πρόσωπο του περιβάλλοντος Χαφτάρ θέτει ερωτήματα για την πιθανή κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή, γεγονός που, αν και δεν θα άλλαζε την κατάσταση στο πεδίο, θα προσέδιδε επιφάνεια νομιμότητας και θα μπορούσε να δεσμεύσει μελλοντικές κυβερνήσεις.