Άμεση Εφαρμογή Νέου Πλαισίου για τη Διαχείριση Αιγιαλού και Παραλίας
Τίθεται σε άμεση εφαρμογή ένα νέο, αναθεωρημένο πλαίσιο διαχείρισης του αιγιαλού και της παραλίας, το οποίο εισάγει αυστηρότερους κανόνες για τις παραχωρήσεις σε επιχειρήσεις, δήμους και σωματεία, παράλληλα με την απλούστευση των διαδικασιών οριοθέτησης. Οι έλεγχοι καθίστανται ταχύτεροι, αξιοποιώντας εκτενώς τη χρήση drones και δορυφορικών εικόνων.
Οι σημαντικές αυτές αλλαγές, εδραιωμένες με τον νόμο 5313/2026, δεν προχωρούν σε ανατροπή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, αλλά στοχεύουν στην επίλυση διαπιστωμένων προβλημάτων κατά την εφαρμογή του, μέσω της επιτάχυνσης των διαδικασιών και της ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών. Η πιο καινοτόμος πτυχή αφορά τους ελέγχους για αυθαίρετες καταλήψεις και παραβάσεις στον αιγιαλό και την παραλία. Πλέον, οι αρμόδιες αρχές έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν drones, τεχνολογίες τηλεπισκόπησης και δορυφορικές λήψεις για τη διαπίστωση παραβάσεων, εξαλείφοντας την υποχρεωτική ανάγκη για επιτόπια αυτοψία.
Αυτή η νέα διαδικασία αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τους ελέγχους, ιδίως σε εκτεταμένες παραλίες και σε περιοχές με μεγάλο αριθμό παραχωρήσεων, οδηγώντας σε πιο αποτελεσματικό περιορισμό των αυθαίρετων καταλήψεων και των παραβιάσεων της νομοθεσίας.
Παραχωρήσεις
Εξίσου καίριες είναι οι τροποποιήσεις στο καθεστώς των παραχωρήσεων για την απλή χρήση του αιγιαλού και της παραλίας. Οι όμορες επιχειρήσεις, όπως ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, camping και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και τα ναυταθλητικά σωματεία, διατηρούν το δικαίωμα απόκτησης χρήσης χωρίς την υποχρέωση διεξαγωγής δημοπρασίας ή ηλεκτρονικής πλειοδοσίας. Οι συμβάσεις θα έχουν διάρκεια από ένα έως τρία έτη, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης λειτουργίας τους σε ακίνητο που γειτνιάζει με τον αιγιαλό.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται πλέον και οι δήμοι, μαζί με τις δημοτικές ανώνυμες εταιρείες, οι οποίοι μπορούν να λαμβάνουν παραχωρήσεις χωρίς δημοπρασία, για χρονικό διάστημα έως τριών ετών. Ωστόσο, κάθε δήμος έχει το δικαίωμα διαχείρισης έως τριών τμημάτων αιγιαλού ή παραλίας, χωρίς περαιτέρω δυνατότητα παραχώρησής τους σε τρίτους.
Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα προσωρινής παραχώρησης για επιχειρήσεις και σωματεία που έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα αίτηση, αλλά αυτή δεν έχει ακόμη εξεταστεί. Η προσωρινή χρήση επιτρέπεται μέχρι την υπογραφή της οριστικής σύμβασης, εφόσον καταβληθεί ειδικό παράβολο, το οποίο επιστρέφεται ή συμψηφίζεται σε περίπτωση έγκρισης της αίτησης.
Μεταβατικό Καθεστώς και Οριοθέτηση
Για το έτος 2026, έχει προβλεφθεί ένα ειδικό μεταβατικό καθεστώς. Επιχειρήσεις και ναυταθλητικά σωματεία που κατείχαν παραχώρηση κατά το 2025 και υπέβαλαν εμπρόθεσμα νέα αίτηση για το ίδιο τμήμα, μπορούν να συνεχίσουν νόμιμα τη δραστηριότητά τους έως το τέλος του έτους, ακόμα και εάν δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εξέτασης του φακέλου τους.
Αντιθέτως, για όσους προβαίνουν σε ψευδή δήλωση ή υποπέπτουν εκ νέου σε αυθαίρετες καταλήψεις, προβλέπονται ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν υψηλά πρόστιμα, αναστολή λειτουργίας και πολυετή αποκλεισμό από μελλοντικές παραχωρήσεις.
Αλλαγές επέρχονται και στη διαδικασία οριοθέτησης αιγιαλού, παραλίας και παλαιού αιγιαλού, με στόχο την ταχύτερη διεκπεραίωση εκκρεμών υποθέσεων που επηρεάζουν ιδιοκτήτες, επενδυτές και επιχειρήσεις. Η οριοθέτηση θα διενεργείται από ειδικές επιτροπές σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, με τη δυνατότητα συγκρότησης δεύτερης επιτροπής σε περιπτώσεις αυξημένων αναγκών.
Οι αποφάσεις θα βασίζονται στα ορθοφωτογραφικά υπόβαθρα του Ελληνικού Κτηματολογίου, εξασφαλίζοντας έτσι μια ενιαία και αξιόπιστη αποτύπωση των ορίων. Διατηρείται, παράλληλα, η δυνατότητα υποβολής προσφυγών από τους ενδιαφερομένους πριν την οριστικοποίηση των αποφάσεων.