Ανησυχητική Άνοδος των Ληξιπρόθεσμων Οφειλών από ΙΚΕ
Οι «εταιρείες του ενός ευρώ», γνωστές ως Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ), έχουν αναδειχθεί σε πρωταθλήτριες στα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία. Αυτές οι εταιρείες,που αρχικά σχεδιάστηκαν για να διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα,φαίνεται ότι χρησιμοποιούνται πλέον και για φορολογική απάτη και εισφοροδιαφυγή.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οι ΙΚΕ έχουν ξεπεράσει κατά πολύ άλλες μορφές εταιρειών όσον αφορά τη δημιουργία ληξιπρόθεσμων οφειλών στην Εφορία. Αυτές οι οφειλές δεν προέρχονται μόνο από καθυστερήσεις πληρωμών αλλά περιλαμβάνουν επίσης σημαντικούς καταλογισμούς φόρων και προστίμων λόγω υποθέσεων φοροδιαφυγής.
Η ανάλυση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή δείχνει ότι η αύξηση των ληξιπρόθεσμων χρεών είναι κυρίως αποτέλεσμα της δραστηριότητας των ΙΚΕ. Συγκεκριμένα, το τελευταίο έτος οι οφειλές τους αυξήθηκαν κατά 1.725,6 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ οι Ανώνυμες Εταιρείες (ΑΕ) ακολουθούν με αύξηση 328,5 εκατομμυρίων ευρώ από τον Ιούλιο του 2024.
Το πλήθος των οφειλετών που σχετίζονται με τις ΙΚΕ έχει αυξηθεί κατά 12.767 άτομα ετησίως, ενώ στις Εταιρικές Ευθύνες (ΕΕ) παρατηρήθηκε αύξηση 9.393 προσώπων στους οφειλέτες τους.
Τα Πλεονεκτήματα της ΙΚΕ
Η ίδρυση της μορφής της ΙΚΕ έγινε το 2012 (ν. 4072/2012), σε μια περίοδο έντονης οικονομικής κρίσης όταν η κυβέρνηση δέχθηκε πιέσεις να διευκολύνει τη μικρή επιχειρηματικότητα μέσω θεσμικών αλλαγών. Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα των ΙΚΕ είναι ότι παρέχουν περιορισμένη ευθύνη στους εταίρους τους – δηλαδή δεν ευθύνονται προσωπικά για τις υποχρεώσεις της εταιρείας – όπως συμβαίνει και στις Ανώνυμες ή Περιορισμένης Ευθύνης εταιρείες.
Η δημοτικότητα των ΙΚE έχει εκτοξεύσει τη χρήση τους στην Ελλάδα ιδίως μεταξύ μικρών και νεοφυών επιχειρήσεων λόγω της ευελιξίας στη σύσταση και λειτουργία τους καθώς επίσης και λόγω του χαμηλού απαιτούμενου κεφαλαίου ένα ευρώ μόνο για την ίδρυση μιας τέτοιας επιχείρησης.
Ο διαχειριστής μιας ΙΚE:
- Eίναι υπεύθυνος για όλες τις οικονομικές υποχρεώσεις προς το Δημόσιο όπως ΦΠΑ ή φόρους εισοδήματος.
- Mπορεί να αντιμετωπίσει προσωπική ευθύνη αν αποδεικνύεται υπαίτιος για τη δημιουργία χρεών προς δημόσιους οργανισμούς ή ασφαλιστικά ταμεία.
Kίνδυνοι Φοροδιαφυγής μέσω των ΙΚE
Pολαπλά περιστατικά φορολογικής απάτης έχουν εντοπιστεί όπου κυκλώματα χρησιμοποιούν τις εύκαμπτες δομές των IKE προκειμένου να εκδίδουν εικονικά τιμολόγια χωρίς πραγματική εμπορική δραστηριότητα πίσω τους. Η ΑΑΔE παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις συνδέοντας τα συστήματά της με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο ώστε να εντοπίσει ύποπτους νέους ιδιοκτήτες ή μεταβολές κεφαλαίων στις υπάρχουσες εταιρίες.
Mεγάλη ανησυχία προκαλεί στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών η διαπίστωση ότι πολλές τέτοιες εταιρίες θεωρούνται υψηλού κινδύνου όσον αφορά εισφοροδιαφυγή.
Για τον περιορισμό αυτής της πρακτικής προτείνεται η επαναφορά διαδικασιών αυτοψίας κατά την ίδρυση νέων IKE ώστε να διαπιστώνεται αν υπάρχει πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα πίσω από αυτές.
Ωστόσο μέχρι στιγμής αυτές οι προτάσεις δεν έχουν υλοποιηθεί καθώς υπάρχουν αντιστάσεις στην επιβάρυνση διαδικασιών που θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την ανάπτυξη νέων επιχειρήσεων.