Γιατί 8 στους 10 Έλληνες δεν μπορούν να αποταμιεύσουν: Η σκληρή πραγματικότητα πίσω από τον «παιδικό κουμπαρά»

Σε μια χώρα όπου η αποταμίευση είναι αρνητική για πολλά χρόνια και η ακρίβεια κάνει τα εισοδήματα ανεπαρκή για να βγει ο μήνας, η πρωτοβουλία για έναν «παιδικό κουμπαρά» με κρατική ενίσχυση φαντάζει άπιαστο όνειρο για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων. Ειδικότερα, το 86% των νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία αποταμίευσης, ενώ 7 στους 10 έχουν λογαριασμούς με λιγότερα από 1.000 ευρώ.

Σύμφωνα με την εξαγγελία, οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν έναν λογαριασμό για κάθε νεογέννητο ή παιδί έως 2 ετών. Σε κάθε μηνιαία κατάθεση των γονέων, το κράτος θα προσθέτει ένα αντίστοιχο ποσό, διπλασιάζοντας ουσιαστικά την αποταμίευση.

Παραδείγματα κρατικής ενίσχυσης:

  • Εάν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ μηνιαίως, το κράτος προσθέτει άλλα 100 ευρώ. Έτσι, σε ένα χρόνο, ο λογαριασμός θα ανέρχεται σε 2.400 ευρώ (1.200 από τους γονείς + 1.200 από το κράτος).
  • Με μηνιαία κατάθεση 50 ευρώ από τους γονείς, το κράτος προσθέτει άλλα 50 ευρώ, φτάνοντας συνολικά τα 1.200 ευρώ ετησίως (600 + 600).
  • Για μηνιαία κατάθεση 30 ευρώ από τους γονείς, το ετήσιο σύνολο ανέρχεται σε 720 ευρώ (360 + 360).
  • Στην περίπτωση κατάθεσης 200 ευρώ μηνιαίως από τους γονείς, η κρατική συμμετοχή περιορίζεται στα 100 ευρώ μηνιαίως (1.200 ετησίως), με το τελικό ετήσιο ποσό να φτάνει τα 3.600 ευρώ.

Αναπροσαρμογή της κρατικής συμμετοχής:
Το ανώτατο όριο της κρατικής συμμετοχής θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Έτσι, μετά από 5 χρόνια θα ανέρχεται σε 110 ευρώ, μετά από 10 σε 121 ευρώ και μετά από 15 σε 133,1 ευρώ.

Θεωρητικά, με μηνιαία κατάθεση 100 ευρώ από τους γονείς και τις αναπροσαρμογές της κρατικής συμμετοχής, ένα παιδί θα μπορούσε να έχει άνω των 60.000 ευρώ στα 18 του χρόνια. Εάν η κατάθεση των γονέων είναι 50 ευρώ μηνιαίως, το ποσό θα ανέρχεται σε 30.000 ευρώ.

«Κλειστός κουμπαράς» για 16-18 χρόνια:
Πρόκειται για έναν «κλειστό λογαριασμό» που θα «σπάει» μόνο με την ενηλικίωση του παιδιού στα 18 του χρόνια. Ο νέος θα είναι ο μόνος δικαιούχος του ποσού. Εφόσον ο λογαριασμός ανοίγει μέχρι τη συμπλήρωση των 2 ετών, η διάρκεια «ωρίμανσής» του κυμαίνεται από 16 έως 18 έτη. Καμία ανάληψη δεν θα είναι δυνατή νωρίτερα, καθώς ο λογαριασμός θα είναι κλειδωμένος.

Η σκληρή πραγματικότητα:
Όλα τα παραπάνω είναι ιδανικά σενάρια. Η πραγματικότητα, όμως, είναι δυστοπική. Λόγω της ακρίβειας, τα εισοδήματα δεν επαρκούν για τις βασικές ανάγκες, καθιστώντας την αποταμίευση αδύνατη για ελάχιστους.

Αρνητική η αποταμίευση:
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το πρώτο τρίμηνο του 2026, το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο -3,3%. Αυτό σημαίνει ότι οι πόροι δεν επαρκούν για τις βασικές ανάγκες, αναγκάζοντας τους πολίτες να απομειώνουν περιουσιακά στοιχεία ή να δανείζονται.
Το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 3,2% (39,13 δισ. ευρώ), όμως η τελική καταναλωτική δαπάνη εκτινάχθηκε κατά 4,7% (40,4 δισ. ευρώ).

Το 86% δεν αποταμιεύει:
Έρευνα του ΙΟΒΕ τον περασμένο Ιούλιο έδειξε ότι το 86% των νοικοκυριών δεν θεωρεί πιθανή την αποταμίευση εντός του επόμενου 12μηνου. Ο δείκτης πρόθεσης για αποταμίευση διαμορφώθηκε στις -68,3 μονάδες, σε αντίθεση με τους δείκτες της ΕΕ (+8,4) και της Ευρωζώνης (+7,7).

7 στους 10 έχουν κάτω από 1.000 ευρώ στην τράπεζα:
Η έκθεση του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ) για το 2025 είναι απογοητευτική: το 71% των τραπεζικών λογαριασμών έχει υπόλοιπο κάτω από 1.000 ευρώ.

  • 0-1.000 ευρώ: 70,6% των καταθετών (1,2% του συνόλου καταθέσεων).
  • 1.001-5.000 ευρώ: 13% των καταθετών (4,7% του συνόλου).
  • 5.001-50.000 ευρώ: 14% των καταθετών (33,4% του συνόλου).
  • 50.001-100.000 ευρώ: 1,5% των καταθετών (15% του συνόλου).
  • Άνω των 100.000 ευρώ: 0,9% των καταθετών (45,7% του συνόλου).

6 στους 10 δεν βγάζουν τον μήνα:
Οι έρευνες δείχνουν ότι τα νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους, με το εισόδημα να τελειώνει συνήθως στις 15 ή το πολύ στις 20 του μήνα. Το χαμηλό επίπεδο μισθών, οι ελάχιστες αυξήσεις και η πρωτοφανής ακρίβεια δημιουργούν ένα δυσμενές περιβάλλον αβεβαιότητας.