Ο ΕΛΓΑ έχει καταβάλει ποσό άνω των 2,1 δισ. ευρώ την περίοδο 2020-2026 για την κάλυψη ζημιών στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, καθώς και για προγράμματα κρατικών ενισχύσεων, τα οποία συνδέονται με τις σοβαρές καταστροφές που έχουν πλήξει τη χώρα τα τελευταία χρόνια. Αυτά τα στοιχεία προκύπτουν από τις επίσημες ανακοινώσεις του Οργανισμού.
Η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης, οδηγεί σε διαρκώς διογκούμενες ανάγκες για αποζημιώσεις. Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από την ειδική ασφαλιστική εισφορά παραμένουν στάσιμα, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα του ΕΛΓΑ.
Σύμφωνα με δήλωση του προέδρου του ΕΛΓΑ, Ανδρέα Λυκουρέντζου, στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν την περίοδο 2020-2026, υπερβαίνουν τα 2 δισ. ευρώ και αποτελούν μία κρίσιμης σημασίας παρέμβαση για την υποστήριξη των αγροτικών νοικοκυριών, όταν αυτά δοκιμάζονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα και άλλες μορφές ζημιών».
Ο κ. Λυκουρέντζος πρόσθεσε: «Οι υπάλληλοι του Οργανισμού, με αφοσίωση στην εκτέλεση των καθηκόντων τους, και η Διοίκηση, με αποφασιστικότητα και ουσιαστικές πρωτοβουλίες, κατάφεραν να μεταβιβάσουν τις αποζημιώσεις και τις ενισχύσεις όσο το δυνατόν συντομότερα. Ιδιαίτερα, μέσω της διαδικασίας των προκαταβολών, μετά τις καταστροφικές ζημίες από τον «Ιανό», τον «Daniel» και άλλες περιπτώσεις, οι ασφαλισμένοι παραγωγοί αισθάνονται την αρωγή του Οργανισμού δίπλα τους».
Επιπλέον, ο κ. Λυκουρέντζος τόνισε ότι «οι ισχύοντες Κανονισμοί Ασφάλισης, σε συνδυασμό με τα μέτρα και τη στήριξη της Κυβέρνησης, διασφαλίζουν τη φερεγγυότητα και την αξιοπιστία του Οργανισμού. Οποιαδήποτε επέκταση της κάλυψης σε νέες αιτίες ζημιών, συνεπάγεται την ανάγκη αύξησης των εσόδων του Οργανισμού. Ωστόσο, η συζήτηση για τον τρόπο ενίσχυσης των εσόδων, για λόγους που άπτονται τόσο των κοινωνικών όσο και των πολιτικών δυνάμεων, δεν έχει ακόμα αποδώσει καρπούς».
«Δεν είναι αποδεκτό να διακινούνται από πολιτικά κόμματα και κοινωνικούς εταίρους, ανέξοδες υποσχέσεις, και να αποφεύγονται οι υπεύθυνες απαντήσεις από εκείνους που οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Είναι επιτακτική ανάγκη να συνεργαστούμε όλοι για την αντιμετώπιση των δυσβάσταχτων κόστων αποζημιώσεων, τα οποία προκαλεί η όξυνση της κλιματικής κρίσης. Παρ’ όλα αυτά, με πίστη και αποφασιστικότητα, συνεχίζουμε την πορεία μας, έχοντας ως γνώμονα την ικανοποίηση των προσδοκιών των ασφαλισμένων παραγωγών, καθώς και τη στήριξη του ΕΛΓΑ, ως του μοναδικού ασφαλιστικού Οργανισμού της χώρας», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ασφαλιστικού οργανισμού, από το συνολικό ποσό των 2,1 δισ. ευρώ, 1.881.765.977,34 ευρώ αφορούν αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν βάσει των Κανονισμών Ασφάλισης του ΕΛΓΑ για ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.
Από αυτό το ποσό, 1.069.516.776,69 ευρώ προήλθαν από τα έσοδα του Οργανισμού μέσω της Ειδικής Ασφαλιστικής Εισφοράς που καταβάλλουν οι παραγωγοί. Τα υπόλοιπα 812.249.200,65 ευρώ καλύφθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό, μέσω του ΕΛΓΑ και ειδικών προγραμμάτων, όπως συνέβη στις περιπτώσεις των καταστροφών από τον «Ιανό» και τα φαινόμενα «Daniel-Elias».
Επιπλέον, 200.853.954,83 ευρώ διατέθηκαν σε προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων και σε δράσεις που υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με την Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, κυρίως για ζημιές που προκλήθηκαν από τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών.
«Στόχος η οικονομική σταθερότητα του Οργανισμού»
Όπως επισήμανε ο κ. Λυκουρέντζος, από την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Νοέμβριο του 2019, βασικός στόχος ήταν η διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας του Οργανισμού και η διατήρηση της δυνατότητάς του να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του απέναντι στους ασφαλισμένους παραγωγούς.
Σημείωσε, δε, ότι η επέκταση των καλύψεων ή η προσθήκη νέων κινδύνων, προϋποθέτει την αντίστοιχη εξασφάλιση πόρων, ώστε ο ΕΛΓΑ να διατηρεί τη φερεγγυότητα και την αξιοπιστία του.
Τα οικονομικά δεδομένα, σύμφωνα με τον Οργανισμό, καταδεικνύουν την αυξανόμενη πίεση που προκαλεί η κλιματική κρίση. Οι ανάγκες για αποζημιώσεις αυξάνονται σταθερά, ενώ οι συντελεστές της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς παραμένουν αμετάβλητοι.
Συγκεκριμένα, με βάση τη Δήλωση Καλλιέργειας του 2025, η ασφαλιζόμενη αξία της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου ανέρχεται στα 10 δισ. ευρώ, ενώ τα προβλεπόμενα έσοδα του ΕΛΓΑ εκτιμώνται στα 232 εκατ. ευρώ.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026, οι παραγωγοί έχουν καταβάλει λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΛΓΑ για την περίοδο 2020-2025 ανέρχονται σε 113.786.593,68 ευρώ.
Σύμφωνα με τη διοίκηση του Οργανισμού, η διαδικασία εκτίμησης των ζημιών ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια ελέγχου, με αυτοψίες και πορίσματα από γεωτεχνικούς, γεωπόνους και κτηνιάτρους, τα οποία εξετάζονται από τους αρμόδιους επόπτες των τοπικών υποκαταστημάτων.
Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστηρίζει ο ΕΛΓΑ, διασφαλίζεται η ακρίβεια και η αντικειμενικότητα των εκτιμήσεων, περιορίζοντας την πιθανότητα αυθαίρετων αξιολογήσεων ή άνισης μεταχείρισης των παραγωγών.
Παράλληλα, ο Οργανισμός διαθέτει ιδιόκτητα πληροφοριακά συστήματα, τα οποία υποστηρίζουν το έργο των υπηρεσιών του και αποτρέπουν παρεμβάσεις στην καταχώριση των πορισμάτων των εκτιμητών ή στις διαδικασίες πληρωμής της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς.
Το έργο «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας»
Σημαντική αναβάθμιση αναμένεται από το 2027 με την ολοκλήρωση του έργου «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας», προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ.
Το έργο σχεδιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2019 από τη διοίκηση του ΕΛΓΑ σε συνεργασία με τον τότε υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκο Πιερρακάκη, και βρίσκεται πλέον στη φάση υλοποίησης, μετά την ολοκλήρωση των δικαστικών διαδικασιών μεταξύ των υποψηφίων αναδόχων. Ο διεθνής διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε από την Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε. και όχι από τον ΕΛΓΑ.
Με την εγκατάσταση των νέων συστημάτων, τα δεδομένα από τις εκτιμήσεις στο πεδίο θα μεταφέρονται ψηφιακά στους κεντρικούς υπολογιστές του Οργανισμού, αφού πρώτα υλοποιηθεί ο απαραίτητος ποιοτικός έλεγχος από τους επόπτες.
Η νέα διαδικασία αναμένεται να μειώσει τον χρόνο καταχώρισης πορισμάτων και εκκαθάρισης αποζημιώσεων τουλάχιστον κατά έξι μήνες.
Τέλος, ο ΕΛΓΑ επεκτείνει το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας για την περίοδο 2027-2030, αυξάνοντας την καλυπτόμενη έκταση από τα 5,5 εκατ. στρέμματα των προηγούμενων περιόδων σε περίπου 6,5 εκατ. στρέμματα.
Η επέκταση αυτή θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των αεροσκαφών του προγράμματος, ενώ ο Οργανισμός εξετάζει επίσης τη χρήση νέων τεχνολογιών για την περαιτέρω προστασία της αγροτικής παραγωγής από ακραία καιρικά φαινόμενα.