Με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ακρίβειας που επιβαρύνει την αγορά, το Υπουργείο Ανάπτυξης υιοθετεί μια νέα προσέγγιση: τη δημιουργία επιτροπών που θα εποπτεύουν τους ήδη υπάρχοντες φορείς ελέγχου της αγοράς. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται μετά την αποτυχία των προηγούμενων παρεμβάσεων να φέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Η αντιμετώπιση της ακρίβειας αποτελεί πρωταρχικό μέλημα της κυβέρνησης, ενόψει των επερχόμενων εκλογών, καθώς δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το πολιτικό κόστος είναι σημαντικό. Τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί έως τώρα, όπως φαίνεται από τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ και των λαϊκών αγορών, δεν έχουν αποδώσει.
Επιπλέον, η κυβέρνηση φαίνεται να χάνει την επικοινωνιακή μάχη για την ακρίβεια. Παρά τις ανακοινώσεις και τις «έρευνες» που στοχεύουν στο να πείσουν τους πολίτες για σταθεροποίηση των τιμών, οι καταναλωτές βιώνουν καθημερινά την αντίθετη πραγματικότητα.
Εποπτεία στους… επόπτες
Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, σε καθυστέρηση 8 ετών, θεσπίζεται ένα ενιαίο σύστημα αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των ελέγχων για την προστασία των καταναλωτών. Η απόφαση ενεργοποιεί τις προβλέψεις του ν. 4512/2018 και εισάγει μετρήσιμους στόχους, δείκτες απόδοσης και ετήσια διαδικασία απολογισμού για τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές. Το νέο πλαίσιο καλύπτει την εποπτεία της προστασίας του καταναλωτή και της σύννομης παροχής υπηρεσιών, θέτοντας ένα ενιαίο σύστημα στοχοθεσίας, παρακολούθησης και αξιολόγησης των δράσεων εποπτείας, με σαφείς δείκτες απόδοσης και ετήσιες εκθέσεις που θα καταγράφουν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Ποιους θα εποπτεύει
Το νέο πλαίσιο θα εφαρμόζεται στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία θα αναλάβει τον συντονισμό του συστήματος, καθώς και στις αρχές που πραγματοποιούν τους ελέγχους στην αγορά, όπως η Διατομεακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙ.Μ.Ε.Α.) και οι ελεγκτικές υπηρεσίες των Περιφερειών.
Η απόφαση διευκρινίζει ότι το σύστημα δεν αποσκοπεί στην αξιολόγηση του προσωπικού, αλλά αποκλειστικά στην αποτίμηση του έργου και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών εποπτείας.
Πώς θα αξιολογείται η απόδοση
Η Ανεξάρτητη Αρχή θα καθορίζει μακροπρόθεσμους στόχους τετραετούς διάρκειας, οι οποίοι θα μπορούν να αναθεωρούνται, ενώ στην αρχή κάθε έτους θα θέτει ετήσιους στρατηγικούς και επιχειρησιακούς στόχους για όλες τις εποπτικές αρχές. Οι υπηρεσίες ελέγχου θα υποχρεούνται να υποβάλλουν αναφορές αυτοαξιολόγησης, τεκμηριώνοντας την επίτευξη των στόχων και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών τους. Οι αναφορές αυτές θα συγκεντρώνονται από την Ανεξάρτητη Αρχή και θα υποβάλλονται ετησίως στον Υπουργό Ανάπτυξης.
Η αξιολόγηση θα βασίζεται σε συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης που θα επιτρέπουν τη μέτρηση τόσο της αποτελεσματικότητας όσο και της αποδοτικότητας των ελέγχων. Μεταξύ άλλων, θα εξετάζονται:
- Το επίπεδο συμμόρφωσης των επιχειρήσεων μετά τους ελέγχους.
- Η επίτευξη του ετήσιου προγράμματος ελέγχων.
- Η συμμόρφωση των παραβατών μετά από επανελέγχους.
- Ο μέσος αριθμός ελέγχων ανά ελεγκτή.
- Το κόστος κάθε ελέγχου.
- Το ποσοστό των στοχευμένων ελέγχων που βασίζονται σε ανάλυση κινδύνου.
- Η αποτελεσματικότητα των καταγγελιών που οδηγούν σε διαπίστωση παραβάσεων.
- Η εκπαίδευση των ελεγκτών.
- Ο χρόνος ανταπόκρισης στις καταγγελίες των πολιτών.
Παράλληλα, οι αρχές θα παρακολουθούν ετησίως τον αριθμό και το συνολικό ύψος των προστίμων, καθώς και την εξέλιξή τους σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.