Ευρωπαϊκή «σφραγίδα» αποκτούν τα δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα που έχει ανακηρύξει η Ελλάδα στο Αιγαίο και το Ιόνιο, χάρη στην απόφαση του υπουργείου Οικονομικών για την ένταξή τους σε πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Καθημερινή», η ενσωμάτωση των εθνικών θαλάσσιων πάρκων σε ένα έργο χρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, αποτελεί, καταρχήν, δικαίωμα της Αθήνας, καθώς η ανάπτυξή τους καλύπτεται πλήρως από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Επιπλέον, αυτή η κίνηση υπογραμμίζει τη δέσμευση της Αθήνας να προχωρήσει άμεσα σε όλα τα απαραίτητα βήματα για την υλοποίηση των θαλάσσιων πάρκων, χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Η συγκεκριμένη απόφαση εκδίδεται πριν από τη δημοσίευση των εφαρμοστικών Προεδρικών Διαταγμάτων για τα δύο θαλάσσια πάρκα, μια εξέλιξη που η Αθήνα είχε προβλέψει ότι ενδέχεται να προκαλέσει την αντίδραση της Άγκυρας. Ωστόσο, η οριοθέτηση των δύο θαλάσσιων πάρκων, χωρίς την παράλληλη έκδοση των απαιτούμενων Προεδρικών Διαταγμάτων, δεν μπορεί να θεωρηθεί νομικά πλήρης. Δεδομένων των προθέσεων που έχει ήδη εκδηλώσει η Τουρκία με τα δικά της θαλάσσια πάρκα, τα οποία, βέβαια, αντικατοπτρίζουν περισσότερο ζώνες αμφισβήτησης ελληνικών δικαιωμάτων παρά ζώνες προστασίας, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα βρίσκονται εντός των ορίων των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Χρηματοδότηση έως 10 εκατ. ευρώ
Συγκεκριμένα, την απόφαση ένταξης των δύο θαλάσσιων πάρκων στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή 2021-2027» υπέγραψε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Οι λεπτομέρειες της απόφασης αφορούν, μεταξύ άλλων, διοικητικές διευθετήσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση, τον προϋπολογισμό και τη δημιουργία παραρτημάτων. Συγκεκριμένα, θα δημιουργηθούν παραρτήματα στα Κύθηρα για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου και στη Μήλο και την Αμοργό για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου.
Πέρα από τις απαραίτητες υποδομές, η υπουργική απόφαση περιλαμβάνει την υλοποίηση διαχειριστικών δράσεων για τα πρώτα χρόνια λειτουργίας. Αυτές οι δράσεις εστιάζουν, όπως είναι αναμενόμενο, σε μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στην αλιεία. Ως ημερομηνία έναρξης της υλοποίησης ορίστηκε αναδρομικά η 1η Ιουνίου 2026, με ημερομηνία λήξης την 31η Δεκεμβρίου του 2030, ενώ ορισμένα υποέργα θα ξεκινήσουν τον Μάιο του 2027. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί δαπάνες για την υλικοτεχνική υποδομή των πάρκων, και για την κάλυψη των αναγκών των νέων φορέων θα γίνουν προσλήψεις. Το συνολικό κόστος της χρηματοδότησης δεν υπερβαίνει τα 10 εκατομμύρια ευρώ (από ελληνικής πλευράς), γεγονός που καθιστά σαφές ότι η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης.
Η Τουρκική Αντίδραση και τα «Αντίπαλα» Πάρκα
Τα θαλάσσια πάρκα έχουν προκαλέσει από νωρίς την αντίδραση της Τουρκίας. Αυτό συνέβη τόσο κατά την παρουσίασή τους στον χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) τον Απρίλιο του 2025, όσο και κατά την ανακοίνωση της δημιουργίας τους από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Η Τουρκία αντέδρασε τον Απρίλιο στον ΘΧΣ, ενώ και τον Ιούλιο του προηγούμενου έτους, όταν ο πρωθυπουργός έκανε τις σχετικές ανακοινώσεις, η Άγκυρα αρχικά κατήγγειλε απόπειρα της Ελλάδας να αλλάξει το καθεστώς στο Αιγαίο, παραπέμποντας στη γνωστή θεωρία των «γκρίζων ζωνών». Λίγες ημέρες αργότερα, η Τουρκία προανήγγειλε τη δημιουργία δικών της θαλάσσιων πάρκων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Αύγουστο δημοσιοποίησε τα όρια δύο θαλάσσιων πάρκων, ένα στο Βόρειο Αιγαίο και ένα στην Ανατολική Μεσόγειο, στην περιοχή νότια του Καστελόριζου. Ένα βασικό χαρακτηριστικό αυτών των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων, σε αντίθεση με τα ελληνικά, είναι ότι επεκτείνονται δεκάδες ναυτικά μίλια πέρα από τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας.