Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) φέτος επέβαλε «φρένο» στις επιστροφές φόρου εισοδήματος τόσο σε φυσικά όσο και σε νομικά πρόσωπα, οδηγώντας σε δραματική αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους φορολογούμενους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι εκκρεμείς επιστροφές άμεσων φόρων στο τέλος Αυγούστου ανήλθαν σε 493 εκατομμύρια ευρώ, από 181 εκατομμύρια ευρώ που ήταν τον Ιούλιο. Αυτό αντιστοιχεί σε μια αύξηση 312 εκατομμυρίων ευρώ, ή 172,4%. Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση, που καταγράφηκε τον Αύγουστο, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, αποδίδεται στο μπλοκάρισμα των επιστροφών φόρου εισοδήματος από την ΑΑΔΕ, μετά την εκκαθάριση των δηλώσεων.
Σε συνδυασμό με την παράλληλη αύξηση 31,6% στις καθυστερούμενες επιστροφές έμμεσων φόρων, κυρίως ΦΠΑ, το συνολικό ύψος των εκκρεμών επιστροφών φόρου ξεπέρασε το 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Συγκεκριμένα, διαμορφώθηκε σε 1,023 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 629 εκατομμυρίων ευρώ τον Ιούλιο, παρουσιάζοντας αύξηση 394 εκατομμυρίων ευρώ, ή 62,6%.
Οι 10 Έλεγχοι της ΑΑΔΕ Πριν την Επιστροφή Φόρου
Το μπλοκάρισμα στις επιστροφές φόρων οφείλεται στους εντατικούς ελέγχους που διενεργούνται από την ΑΑΔΕ πριν από την πίστωση των λογαριασμών των δικαιούχων. Στόχος είναι η διασφάλιση ότι οι φορολογούμενοι δεν οφείλουν χρήματα στην Εφορία ή στον ΕΦΚΑ και δεν υφίστανται παραβάσεις.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η διαδικασία επιστροφής φόρου ακολουθεί συγκεκριμένο πλαίσιο:
- Σε περίπτωση έκδοσης Πράξης Διοικητικού Προσδιορισμού Φόρου, η οποία βεβαιώνει την απαίτηση του φορολογούμενου, εκδίδονται φύλλα έκπτωσης, ατομικά ή συγκεντρωτικά.
- Οποιοδήποτε χρεωστικό υπόλοιπο, που οφείλεται βάσει εμπρόθεσμης ή εκπρόθεσμης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, συμψηφίζεται αυτόματα με το τυχόν πιστωτικό ποσό που προκύπτει από την εκκαθάριση της ίδιας δήλωσης.
- Πιστωτικά ποσά ενός συζύγου ή μερών συμφώνου συμβίωσης δεν συμψηφίζονται με τυχόν χρεωστικά του άλλου. Εάν και οι δύο σύζυγοι έχουν πιστωτικά ποσά, αυτά επιστρέφονται στον καθένα ξεχωριστά.
- Η επιστροφή φόρου για συζύγους/ΜΣΣ που προκύπτει από κοινή δήλωση καταχωρίζεται στα βιβλία επιστρεπτέων ποσών της Δ.Ο.Υ. του υπόχρεου, ακόμη και αν οι σύζυγοι έχουν διαφορετική Δ.Ο.Υ. (λόγω επιχειρηματικής δραστηριότητας ή διαφορετικής φορολογικής κατοικίας). Ως εκ τούτου, οι πράξεις προσδιορισμού φόρου που εκδίδονται με κοινή δήλωση αναγράφουν και στους δύο συζύγους τη Δ.Ο.Υ. του υπόχρεου.
- Πριν από την επιστροφή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, διενεργούνται διασταυρώσεις στο αρχείο του Taxisnet για να διαπιστωθεί εάν οι δικαιούχοι είναι φορολογικά ενήμεροι, δηλαδή αν έχουν οφειλές προς το Δημόσιο ή τα Ασφαλιστικά Ταμεία.
- Αρχικά, η Δ.Α.Φ.Ε. της Γ.Δ.ΗΛΕ.Δ. διενεργεί κεντρικό έλεγχο για τη φορολογική ενημερότητα. Εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, αποστέλλει στη Δ.Ο.Υ. φορολογίας του δικαιούχου ψηφιακά εκκαθαρισμένα Ατομικά Φύλλα Έκπτωσης (Α.Φ.ΕΚ.). Αυτά χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο οφειλών, τον συμψηφισμό τους με βεβαιωμένες οφειλές (σύμφωνα με ν. 4174/2013 και ν.δ. 356/1974), την παρακράτηση σύμφωνα με τις διατάξεις περί έκδοσης αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής, και τον συμψηφισμό με οφειλές σε Ο.Κ.Α. (Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης). Μετά από αυτά, η Δ.Ο.Υ. προχωρά στη μεταφορά των προς επιστροφή ποσών στους λογαριασμούς των δικαιούχων.
- Εάν ο δικαιούχος είναι φορολογικά ενήμερος, η Δ.Α.Φ.Ε. ενημερώνεται για τις οφειλές στους Ο.Κ.Α. από την Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. κατόπιν ηλεκτρονικού αιτήματος.
- Σε περίπτωση οφειλής προς τους Ο.Κ.Α., η Δ.Α.Φ.Ε. αποστέλλει στη Δ.Ο.Υ. του δικαιούχου ψηφιακά εκκαθαρισμένα Α.Φ.ΕΚ. για έλεγχο και απόδοση των παρακρατούμενων ποσών στους Ο.Κ.Α., πριν τη μεταφορά των υπολοίπων στους δικαιούχους.
- Εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, η Δ.Α.Φ.Ε. ταυτοποιεί τα στοιχεία του δηλωθέντος λογαριασμού πληρωμών (IBAN) του δικαιούχου με αυτά που τηρούνται στον πάροχο υπηρεσιών πληρωμών. Σε περίπτωση αποτυχίας ταυτοποίησης, αποστέλλονται ψηφιακά εκκαθαρισμένα Α.Φ.ΕΚ. στη Δ.Ο.Υ. για έλεγχο και μεταφορά των ποσών.
- Μετά την επιτυχή ταυτοποίηση, η Δ.Α.Φ.Ε. αποστέλλει στη Δ.Ο.Υ. ψηφιακά εκκαθαρισμένα Α.Φ.ΕΚ. για την εξόφλησή τους, εκδίδοντας κεντρικά οριστικοποιημένες εντολές μεταφοράς προς πίστωση των λογαριασμών των δικαιούχων.