Η κυβέρνηση της Γκάνας προχώρησε χθες, Τρίτη, στην ανακοίνωση για την εσπευσμένη απομάκρυνση 300 υπηκόων της που διαμένουν στη Νότια Αφρική, καθώς παρατηρείται αναζωπύρωση ξενοφοβικής βίας στη χώρα. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας, Σάμιουελ Οκουντζέτο Αμπλάκουα, μέσω της πλατφόρμας X, γνωστοποίησε ότι ο Πρόεδρος Τζον Μαχάμα έδωσε την έγκρισή του για την έναρξη της επιχείρησης.
His Excellency John Mahama has granted presidential approval for the immediate evacuation of 300 Ghanaians in South Africa.
These distressed Ghanaians had earlier complied with the Foreign Ministry’s advisory and registered with our High Commission in Pretoria to be rescued…
— Sam Okudzeto Ablakwa (@SOkudzetoAblak)
«Η εξοχότητά του, ο Τζον Μαχάμα, έχει δώσει την προεδρική έγκριση για την άμεση και εσπευσμένη απομάκρυνση 300 Γκαναίων από τη Νότια Αφρική», δήλωσε ο επικεφαλής της διπλωματίας της Γκάνας. Σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ Αμπλάκουα, οι υπήκοοι της χώρας που βρέθηκαν «σε κίνδυνο» είχαν προηγουμένως εγγραφεί σε λίστα της πρεσβείας στην Πρετόρια, μετά από πρόσφατες διαδηλώσεις και βίαια επεισόδια που στράφηκαν κατά ξένων υπηκόων.
Ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση της Γκάνας δεσμεύεται να εγγυηθεί την «ευημερία» των πολιτών της, τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας. Η απόφαση αυτή, που ανακοινώθηκε από την Άκρα, έρχεται ως απάντηση σε μια σειρά αντιμεταναστευτικών διαδηλώσεων και επεισοδίων που σημειώθηκαν πρόσφατα στη Νότια Αφρική, τη μεγαλύτερη και πιο βιομηχανοποιημένη οικονομία του αφρικανικού ηπειρωτικού. Έχουν αναφερθεί καταγγελίες για επιθέσεις και εκφοβισμό πολιτών από άλλες αφρικανικές χώρες.
Η Νιγηρία και η Γκάνα έχουν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες για την επανεμφάνιση του φαινομένου. Ωστόσο, η Πρετόρια απορρίπτει τις κατηγορίες για ξενοφοβία. Ο εκπρόσωπος της προεδρίας, Βίνσεντ Μαγκουένια, δήλωσε στις αρχές Μαΐου ότι «οι Νοτιοαφρικάνοι δεν είναι ξενόφοβοι», χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες ως «θυλάκους διαδηλώσεων» και υπογραμμίζοντας το δικαίωμα των πολιτών στη διαμαρτυρία, όπως κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα. Επιπλέον, εξέφρασε την άποψη ότι οι χώρες που διαμαρτύρονται θα έπρεπε να εστιάσουν στην «κακή διακυβέρνηση που αναγκάζει τους πολίτες τους να μεταναστεύουν μαζικά και να αναζητούν καταφύγιο σε διάφορες άλλες χώρες της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Αφρικής».
Στα τέλη Απριλίου, ο πρεσβευτής της Νότιας Αφρικής στην Άκρα, Θάντο Νταλάμπα, κλήθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών. Ο Υπουργός Αμπλάκουα, προσωπικά, του εξέφρασε τις «ανησυχίες» της κυβέρνησής του σχετικά με «τις ενέργειες εκφοβισμού και τους διωγμούς εναντίον ξένων υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων Γκαναίων», όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση των υπηρεσιών του. Ειδικότερα, επεσήμανε ένα περιστατικό κατά τη διάρκεια μιας αντιμεταναστευτικής διαδήλωσης στο Ντέρμπαν, όπου «Γκαναίος υπήκοος, νόμιμος κάτοικος, παρενοχλήθηκε και του ζητήθηκε να αποδείξει την άδεια νόμιμης παραμονής του, προτού του ζητηθεί να φύγει από τη Νότια Αφρική».
Η Νότια Αφρική, με τη μεγαλύτερη και πιο βιομηχανοποιημένη οικονομία της ηπείρου, φιλοξενεί περίπου τρία εκατομμύρια μετανάστες, που αντιστοιχούν στο 5,1% του πληθυσμού της. Ωστόσο, οι βαθιές ανισότητες και η ιδιαίτερα υψηλή ανεργία (πάνω από 30%) συχνά πυροδοτούν εντάσεις και επεισόδια κατά μεταναστών. Το πιο σοβαρό κύμα βίας αυτού του είδους τις τελευταίες δύο δεκαετίες καταγράφηκε το 2008, με τουλάχιστον 62 νεκρούς. Βίαια επεισόδια είχαν σημειωθεί επίσης το 2015, το 2016 και το 2019.