Δασμοί Τραμπ: Οι Επιπτώσεις σε Φτωχές Χώρες
Παρά την ειρωνεία που συνοδεύει ορισμένους από τους δασμούς που ανακοίνωσε πρόσφατα ο Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίοι στοχεύουν σε περιοχές σχεδόν ακατοίκητες και καλυμμένες από πάγο, η μέθοδος υπολογισμού τους έχει σοβαρές συνέπειες για πολλές φτωχές χώρες. Η προσέγγιση του Αμερικανού προεδρεύοντος ενδέχεται να πλήξει τις πιο ευάλωτες οικονομίες παγκοσμίως.
Η μαθηματική διαδικασία είναι απλή: το έλλειμμα εμπορικών συναλλαγών των ΗΠΑ με μια συγκεκριμένη χώρα διαιρείται με τις εξαγωγές της χώρας αυτής προς τις ΗΠΑ και μετατρέπεται σε ποσοστό. Στη συνέχεια, αυτό το ποσοστό μειώνεται κατά 50% για να καθοριστεί ο «αμοιβαίος» δασμός των Ηνωμένων Πολιτειών, με κατώτατο όριο το 10%.
Έτσι επιβλήθηκε ένας δασμός 10% στην απομακρυσμένη περιοχή των Νήσων Χερντ και Μακντόναλντ στην Ανταρκτική. Μπορεί κάποιος να πει ότι οι πιγκουίνοι γλίτωσαν σχετικά φτηνά από αυτή την κατάσταση. Ωστόσο, η Μαδαγασκάρη – μία από τις πιο φτωχές χώρες στον κόσμο με κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) λίγο πάνω από 500 δολάρια – θα αντιμετωπίσει έναν εντυπωσιακό δασμό της τάξης του 47%. Πέρυσι πραγματοποίησε εξαγωγές βανίλιας, μετάλλων και ενδυμάτων αξίας 733 εκατομμυρίων δολαρίων προς τις ΗΠΑ.
«Προφανώς κανείς δεν αγοράζει Tesla εκεί», δήλωσε ο Τζον Ντέντον, επικεφαλής του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC), αναφερόμενος στο απίθανο σενάριο όπου η Μαδαγασκάρη θα μπορούσε να επηρεάσει τον Τραμπ μέσω αγορών πολυτελών αμερικανικών προϊόντων.
Η κατάσταση αυτή δεν αφορά μόνο τη Μαδαγασκάρη: οι σκληροί υπολογισμοί οδηγούν σε υψηλά ποσοστά για χώρες που δεν έχουν τη δυνατότητα εισαγωγής πολλών προϊόντων από τις ΗΠΑ. Για παράδειγμα, το Λεσότο στη νότια Αφρική αντιμετωπίζει ποσοστό 50%, ενώ η Καμπότζη στη νοτιοανατολική Ασία έχει ποσοστό 49%. «Οι μεγαλύτεροι χαμένοι είναι οι χώρες της Αφρικής και της νοτιοανατολικής Ασίας», τόνισε ο Ντέντον προσθέτοντας ότι αυτοί οι δασμοί κινδυνεύουν να επιδεινώσουν περαιτέρω την εμπορική κατάσταση χωρών που ήδη βρίσκονται σε δυσχερή θέση.
“Δεν υπάρχει πραγματικά καμία μεθοδολογία”
Ωστόσο, η φόρμουλα προκαλεί επίσης σύγχυση στις ανεπτυγμένες χώρες. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύει ένας τιμωρητικός δασμός ύψους 20%, τέσσερις φορές μεγαλύτερος από τον μέσο όρο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου που υπολογίζεται στο 5%. «Αυτό αποτελεί μια τεράστια ανακρίβεια για εμάς», δήλωσε ο Στέφανο Μπέρνι εκπρόσωπος Ιταλών παραγωγών τυριού Γκράνα Παντάνο.
Ο Κους Ντεσάι εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανέφερε μέσω ανάρτησης στο X ότι «έχουμε υπολογίσει τους εμποδιστικούς παράγοντες» συμπεριλαμβάνοντας ένα στιγμιότυπο εγγράφου που περιγράφει τη διαδικασία ανάλυσης της φόρμουλας αυτής.
Όταν ερωτήθηκε σχετικά με τη μέθοδο υπολογισμού των φορέων του υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, ο υπουργός Χάουαρντ Λούτνικ δεν έδωσε σαφή απάντηση αλλά σημείωσε πως υπήρχαν χρόνια προσπάθειες ώστε να καταγραφούν όλοι οι εμπορευματικοί περιορισμοί μιας χώρας.
Eιδικοποιημένοι οικονομολόγοι παρούσα στιγμή επισημαίνουν ότι τα δεδομένα αυτά ακυρώνουν μεταξύ τους έτσι ώστε τελικά μπορεί να καταλήξουν σε ένα απλό πηλίκο μεταξύ ελλείμματος και εξαγωγής αγαθών.
«Δεν υπάρχει ουσιαστικά καμία επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδολογία εδώ», δήλωσε χαρακτηριστικά η Μέρι Λόβλι συνεργάτης στο Ιστιτούτου Πέτερσον.
«Είναι σαν ν’ ανακαλύπτεις μια ασθένεια κι ύστερα ν’ αναζητάς θεραπεία βασισμένος στον δείκτη μάζας σώματος σου».
“Στέλνει μήνυμα αποστασιοποίησης”
Ο Ρόμπερτ Καν από την εταιρεία συμβούλων Eurasia Group συμφωνεί λέγοντας πως αυτή η φόρμουλα δημιουργεί αριθμούς χωρίς ουσία.
«Συνθέτει ένα μήνυμα απομάκρυσης από σχέσεις και συμμαχίες… κάτι που προκαλεί ανησυχία στους παραδοσιακούς μας συμμάχους» είπε μιλώντας στους δημοσιογράφους.