Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) περνά πλέον σε πλήρη αυτοματοποίηση τη διαδικασία εντοπισμού και φορολόγησης όσων φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων παραλείπουν να υποβάλουν τη φορολογική τους δήλωση. Ένας νέος, εξελιγμένος ψηφιακός μηχανισμός τίθεται σε λειτουργία, ο οποίος εκδίδει αυτόματα εκκαθαριστικά σημειώματα, υπολογίζοντας με ακρίβεια τόσο τον οφειλόμενο φόρο όσο και τα προβλεπόμενα πρόστιμα.
Παρά το γεγονός ότι η φετινή περίοδος υποβολής φορολογικών δηλώσεων έκλεισε με νέο ιστορικό ρεκόρ, χιλιάδες φορολογούμενοι εξακολουθούν να παραλείπουν αυτή τη βασική υποχρέωσή τους, είτε από αμέλεια είτε από επιλογή.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, φέτος υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα 6.737.763 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, αριθμός αυξημένος κατά 31.672 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, οι οποίες καλύπτουν συνολικά 8.954.982 φυσικά πρόσωπα. Παράλληλα, κατατέθηκαν 385.515 δηλώσεις από νομικά πρόσωπα, έναντι 362.682 το 2025, σημειώνοντας αύξηση περίπου 23.000 δηλώσεων. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν εντοπίζονται φορολογούμενοι που δεν υπέβαλαν τη δήλωσή τους.
Αυτόματες Διασταυρώσεις και Ψηφιακός Εντοπισμός
Μέχρι πρότινος, οι περιπτώσεις αυτές εντοπίζονταν μέσω εξειδικευμένων διασταυρώσεων και στοχευμένων ελέγχων. Από φέτος, όμως, η διαδικασία έχει αυτοματοποιηθεί πλήρως. Ειδικό λογισμικό «σκανάρει» συστηματικά όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και εντοπίζει άμεσα όσους παρέλειψαν να εκπληρώσουν την ουσιαστική φορολογική τους υποχρέωση. Η διοίκηση της ΑΑΔΕ έχει ήδη δώσει σαφή εντολή στις αρμόδιες υπηρεσίες να εκδώσουν και να αποστείλουν εκκαθαριστικά σημειώματα όχι μόνο σε φυσικά πρόσωπα αλλά και σε επιχειρήσεις που δεν υπέβαλαν τα απαραίτητα έντυπα (Ε1, Ε3 ή Ν).
Τα εκκαθαριστικά σημειώματα θα αναρτώνται στους προσωπικούς λογαριασμούς των φορολογουμένων στην ψηφιακή πλατφόρμα myAADE και θα συνοδεύονται από αναλυτική ηλεκτρονική ενημέρωση. Η ΑΑΔΕ, για τον ακριβή προσδιορισμό των φορολογητέων εισοδημάτων, θα αξιοποιεί το σύνολο των πληροφοριών που διαθέτει, καθώς και δεδομένα που λαμβάνει από τρίτους φορείς. Σε αυτά περιλαμβάνονται στοιχεία από δηλώσεις προηγούμενων ετών, πληροφορίες από το σύστημα myDATA, στοιχεία ΦΠΑ, καθώς και δεδομένα που διαβιβάζουν εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και εταιρείες κοινής ωφέλειας.
Τροποποιητικές Δηλώσεις και Άμεση Επιβολή Προστίμων
Βάσει αυτού του εκτεταμένου ψηφιακού αποτυπώματος, θα προσδιορίζονται τα εισοδήματα και οι οικονομικές δραστηριότητες κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου. Σε περίπτωση διαφωνίας με το περιεχόμενο του εκκαθαριστικού σημειώματος, ο υπόχρεος διατηρεί το δικαίωμα να υποβάλει τροποποιητική δήλωση, διορθώνοντας τα ποσά που έχει αναγράψει η Εφορία, προσκομίζοντας ταυτόχρονα τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Μια δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά την επιβολή προστίμων για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις. Η διαδικασία αυτή, που τέθηκε σε λειτουργία τον περασμένο Μάρτιο για τα νομικά πρόσωπα, επεκτείνεται από τον Ιούλιο και στα φυσικά πρόσωπα. Οι πράξεις επιβολής προστίμων εκδίδονται και κοινοποιούνται άμεσα μέσω της πλατφόρμας myAADE, χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση. Η αυτοματοποιημένη διαδικασία καλύπτει τόσο τις αρχικές όσο και τις τροποποιητικές δηλώσεις από το 2014 και μετά, εφόσον δεν έχει προηγηθεί εντολή ελέγχου και η υπόθεση δεν έχει παραγραφεί.
Ο αυτοματισμός των προστίμων επεκτείνεται πλέον σε ένα ευρύ φάσμα φορολογικών υποχρεώσεων, όπως οι δηλώσεις εισοδήματος φυσικών προσώπων, ΦΠΑ, παρακρατούμενοι φόροι, ανακεφαλαιωτικοί πίνακες, δηλώσεις μετάταξης, φόρος πλοίων, εισφορά επί συναλλάγματος, φόρος μερισμάτων και άλλες ειδικές κατηγορίες.
Άμεσος «Λογαριασμός» και Οφέλη
Με την ολοκλήρωση της υποβολής μιας εκπρόθεσμης δήλωσης, το πρόστιμο βεβαιώνεται αυτόματα, χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση, και αποστέλλεται άμεσα στον φορολογούμενο μέσω email ή της ηλεκτρονικής θυρίδας του στο Taxisnet. Μέχρι σήμερα, η έκδοση προστίμων συχνά καθυστερούσε για μήνες ή και χρόνια, επιβαρύνοντας τους φορολογούμενους με υψηλές προσαυξήσεις λόγω της καθυστέρησης της διοίκησης. Με το νέο σύστημα, η διαδικασία γίνεται άμεση, διαφανής και προβλέψιμη, σύμφωνα με πηγές της ΑΑΔΕ.
Το ύψος των προστίμων ορίζεται ως εξής: 100 ευρώ για φυσικά πρόσωπα που δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
Η ΑΑΔΕ εκτιμά ότι η αυτοματοποίηση θα ενισχύσει σημαντικά τη φορολογική συμμόρφωση, θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα επιτρέψει στο προσωπικό της, αντί να αφιερώνει χρόνο σε χειροκίνητους εντοπισμούς, να επικεντρωθεί σε πιο στοχευμένους ελέγχους, σηματοδοτώντας έτσι μια νέα, πιο αποτελεσματική εποχή για τη φορολογική διοίκηση.