Η Αθήνα εκφράζει ικανοποίηση για τη συμφωνία με την Αίγυπτο σχετικά με την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), ενώ ταυτόχρονα εκφράζεται αμηχανία για την πολιτική των «ίσων αποστάσεων» που υιοθέτησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η στάση αυτή των ΗΠΑ, λίγες μόλις ημέρες μετά την επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάικ Ρομπίνσον στη χώρα μας, και μετά τον αρχικό αιφνιδιασμό από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Άγκυρα και την Τρίπολη, οδήγησε την ελληνική κυβέρνηση στην επιδίωξη αντεπίθεσης.
Συγκεκριμένα, μετά από τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργου Γεραπετρίτη, και της Αιγύπτου, Σάμεχ Σούκρι, ανακοινώθηκε η επανέναρξη των διαβουλεύσεων μεταξύ Αθήνας και Καΐρου. Στόχος είναι η ολοκλήρωση της οριοθέτησης της ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ελλάδα και Αίγυπτος απορρίπτουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του αιγυπτιακού Υπουργείου Εξωτερικών, Πρέσβη Νάντερ Ζάκι, οι δύο υπουργοί απέρριψαν κατηγορηματικά την κύρωση του μνημονίου που υπεγράφη το 2019 μεταξύ της κυβέρνησης του Φάγεζ αλ Σαράζ και της Τουρκίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο. Τόνισαν τη σημασία του σεβασμού των αρχών του Διεθνούς Δικαίου και των διατάξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 (UNCLOS).
Η Αθήνα και το Κάιρο δρομολογούν πλέον την ολοκληρωτική οριοθέτηση, σε αντίθεση με την πρώτη συμφωνία που προέβλεπε μερική οριοθέτηση σε ένα τμήμα που αφορούσε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Υπενθυμίζεται ότι η διμερής συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2020. Ωστόσο, στη συνέχεια, η Αίγυπτος επέλεξε να μην εμπλακεί άμεσα στην ελληνοτουρκική διαμάχη για το σύμπλεγμα του Καστελόριζου και της Ρόδου, καθώς μια πλήρης οριοθέτηση ανατολικά του 28ου μεσημβρινού θα επηρέαζε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί αυθαίρετα ως δική της υφαλοκρηπίδα.
Προβληματισμός για τις «ίσες αποστάσεις» των ΗΠΑ
Η επιλογή της Ουάσιγκτον να τηρήσει ίσες αποστάσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας προκάλεσε δυσάρεστη έκπληξη, καθώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο κρίνεται παράνομο, χωρίς νομική βάση και αντίθετο στο δίκαιο της θάλασσας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2020 το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε χαρακτηρίσει το μνημόνιο ως προκλητική και μη εποικοδομητική ενέργεια. Κατά την πρώτη θητεία της κυβέρνησης Τραμπ, ο τότε Υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, σε γραπτή απάντηση προς την Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, είχε αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον είχε διαμηνύσει επανειλημμένα στην Άγκυρα πως η υπογραφή του μνημονίου αποτελούσε προκλητική και μη εποικοδομητική ενέργεια.
Παρά τις διαφωνίες, η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει τις προσπάθειες για τη διασφάλιση στήριξης από συμμάχους και εταίρους. Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο βήμα θα είναι η ανάδειξη του θέματος των συνεπειών για τη Λιβύη και την Τουρκία ενώπιον της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.