Διπλωματικές Στρατηγικές και Πυρηνικό Πρόγραμμα του Ιράν

Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να μεταβούν γρήγορα από στρατιωτικές ενέργειες σε διπλωματική προσέγγιση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η τελική αξιολόγηση των στρατιωτικών ενεργειών και των πληροφοριών που σχετίζονται με αυτές είναι κρίσιμη για τις επόμενες διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη. Σύμφωνα με δηλώσεις νυν και πρώην αξιωματούχων στις ΗΠΑ στο CNN,ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ,Στιβ Γουίτκοφ,θα πρέπει να αξιοποιήσει αυτή την τελευταία εκτίμηση σχετικά με τις ζημιές που προκλήθηκαν από τη σύγκρουση – περιλαμβάνοντας λεπτομερείς πληροφορίες για τις ζημιές στις εγκαταστάσεις καθώς και την τοποθεσία του πυρηνικού υλικού – ώστε να καθορίσει τη στρατηγική των ΗΠΑ για τις διπλωματικές προσπάθειες που θα αποτρέψουν τον εξοπλισμό της χώρας με πυρηνικά όπλα στο μέλλον.

«Δεν μπορείς να μπεις σε διαπραγματεύσεις πιστεύοντας ότι η άλλη πλευρά θα σου αποκαλύψει όλα όσα χρειάζεσαι να ξέρεις σχετικά με το πρόγραμμα τους», δήλωσε ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος στον τομέα της μη διάδοσης πυρηνικών όπλων στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, Pranay Vaddi. «Πρέπει να γνωρίζεις τι μπορείς πραγματικά να πετύχεις». Ο Vaddi συμπλήρωσε: «Είναι απαραίτητο πριν από αυτό να έχουμε μια σαφή γραμμή βάσης καθορισμένη από την κοινότητα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών». Αν η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί κάποια συμφωνία, πρέπει επίσης να κατανοήσει τα αποτελέσματα που έχει επιτύχει μέσω στρατιωτικών ενεργειών σε σχέση με αυτά που απαιτούνται μέσω διπλωματίας.

Ο πρόεδρος Ντόναλτ Τραμπ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει «καταστραφεί πλήρως», κάτι που δεν ευθυγραμμίζεται με μια αρχική εκτίμηση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ. Αυτή η εκτίμηση αποκάλυψε ότι οι βασικοί παράγοντες του προγράμματος παρέμειναν ανέπαφοι μετά τις αμερικανικές επιθέσεις. Οι δηλώσεις αυτές έχουν προκαλέσει αντιπαραθέσεις μεταξύ νομοθετών αναφορικά με την αποτελεσματικότητα αυτών των χτυπημάτων.

Ακόμη κι αν οι εγκαταστάσεις υπέστησαν σοβαρές ζημιές, αυτό δεν σημαίνει πως το ίδιο ισχύει και για το συνολικό πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων. Προτού πραγματοποιηθούν τα αμερικανικά πλήγματα, αρκετοί εμπειρογνώμονες είχαν εκφράσει σκεπτικισμό σχετικά με τη δυνατότητα ολοκληρωτικής καταστροφής ενός τέτοιου προγράμματος μέσω στρατιωτικής δράσης.

«Το κύριο ζήτημα είναι πως υπάρχει πίεση για τη δημιουργία μιας αφήγησης σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει κίνδυνος», δήλωσε η πρώην αναπληρώτρια διευθύντρια εθνικής ασφάλειας Μπεθ Σάνερ. «Αυτό οδηγεί στην παρανόηση ότι έχουμε εξαλείψει εντελώς τον κίνδυνο ενός λειτουργικού προγράμματος».

Ο Ρόλος Διεθνών Οργανισμών

Eνώ η τελική αξιολόγηση ζημιών είναι σημαντική παράμετρος στη διαδικασία αυτή, οι επόμενες διαβουλεύσεις πρέπει επίσης να δώσουν έμφαση στην επιστροφή διεθνών παρατηρητών στο Ιράν. Όπως σημείωσε πρώην αξιωματούχος: «Χρειάζονται επιθεωρητές επί τόπου ώστε οποιαδήποτε αξιολόγηση ή συμφωνία μπορεί πραγματικά να εφαρμοστεί».

“Η συμφωνία σήμαινε ότι υπήρχαν επιθεωρητές επί τόπου 24 ώρες καθημερινά”, ανέφερε ο αξιωματούχος αναφερόμενος στα πλεονεκτήματα προηγούμενων προσπαθειών ελέγχου από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ). Ωστόσο πρόσφατα το ιρανικό κοινοβούλιο αποφάσισε προσωρινά τη διακοπή συνεργασίας λόγω κατηγοριών κατά του επικεφαλής οργανισμού Ραφαέλ Γκρόσι.

“Η κατάσταση αυτή δημιουργείται ύστερα από χρόνια περιορισμών στην επο监督ποίηση”, πρόσθεσαν οι ειδικοί αναφορικά μ’ έναν οργανισμό που είχε σημαντική παρουσία στη χώρα πριν από τη συμφωνία του 2015 υπό τον πρόεδρο Ομπάμα – απ’ όπου αποσύρθηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά την πρώτη θητεία Τραμπ.

Aξιολογήσεις Μελλοντικών Διαδικασιών

• Καταστροφή υπολειπόμενων στοιχείων του προγράμματος;
• Παρακίνηση κάθε περαιτέρω δραστηριότητας;
• Aναφορά τυχόν τμήματα σε χρήση;

Pροκειμένου αυτά τα μέτρα ν’ εφαρμοστούν σωστά απαιτείται παρουσία διεθνώς αναγνωρισμένων ελεγκτών στον χώρο.

«Πρέπει όλοι μας ν’ αποδεχθούν μία κοινή βάση γεγονότων ώστε οποιαδήποτε διαβούλευση ή συμφωνία ν’ έχει νόημα», είπε η Λόρα Χόλγκεϊτ πρώην πρέσβης στους Διεθνείς Οργανισμούς.

Με μειούμενη πρόσβαση στον έλεγχο τα τελευταία χρόνια υπάρχουν πλέον μεγάλα κενά γνώσεων γύρω απ’ το ιογενές υλικότου Ιρανικού κράτους.

Tα Επόμενα Βήματα

“Θα εργαστούμε άμεσα πάνω στα θέματα γύρω απ’ αυτό”, δήλωσε ο αντιπρόεδρος Jay D.vance μετά τα χτυπήματα.”