Το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε μια κρίσιμη εγκύκλιο με οδηγίες προστασίας, καθώς η χώρα εισέρχεται σε περίοδο έντονης θερμικής επιβάρυνσης, με τις θερμοκρασίες αναμένεται να παραμείνουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για τις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα με τις προγνώσεις, σε πολλές περιοχές της χώρας ο υδράργυρος θα ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε κάποιες αναμένεται να φτάσει έως και τους 43°C. Αυτό το κύμα καύσωνα, σε συνδυασμό με την αυξημένη υγρασία και τους ασθενείς ανέμους, δημιουργεί συνθήκες που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη δημόσια υγεία.
Αναλυτικές Οδηγίες Προστασίας από το Υπουργείο Υγείας
Με δεδομένη την παρατεταμένη περίοδο καύσωνα, το Υπουργείο Υγείας απευθύνει έκκληση στους πολίτες να υιοθετήσουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας. Η εγκύκλιος παρέχει αναλυτικές οδηγίες για την πρόληψη των επιπτώσεων από τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
# Παθολογικές Καταστάσεις από Υψηλές Θερμοκρασίες και Μέτρα Αντιμετώπισης
Ο ανθρώπινος οργανισμός ρυθμίζει τη θερμοκρασία του κυρίως μέσω της εξάτμισης του ιδρώτα (περίπου 75%), ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η αναπνοή και η άμεση εκπομπή θερμότητας. Αντίστοιχα, η κύρια πηγή πρόσληψης θερμικής ενέργειας είναι η άμεση και έμμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.
Όταν η εξωτερική θερμοκρασία είναι κοντά στη θερμοκρασία του σώματος, η μείωση της διαφοράς θερμοκρασίας (θερμοβαθμίδα) περιορίζει την αποτελεσματική αποβολή θερμότητας, δυσχεραίνοντας τη ρύθμιση της εσωτερικής θερμοκρασίας και ενδεχομένως οδηγώντας σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.
Συνθήκες όπου η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ξεπερνά τα όρια αντοχής του ανθρώπινου οργανισμού, σε συνέργεια με άλλους παράγοντες όπως η υγρασία και η άπνοια, μπορούν να προκαλέσουν παθολογικές καταστάσεις ποικίλης βαρύτητας, από σοβαρή νόσηση έως και θάνατο.
Αρχικά Συμπτώματα:
- Δυνατός πονοκέφαλος
- Ατονία
- Αίσθημα καταβολής
- Τάση για λιποθυμία
- Πτώση της αρτηριακής πίεσης
- Ναυτία
- Έμετοι
- Ταχυπαλμία
Σύνδρομο Θερμοπληξίας:
Το σύνδρομο της θερμοπληξίας εκδηλώνεται με τα ακόλουθα συμπτώματα:
- Ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (>40,5°C)
- Κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα (η εφίδρωση έχει σταματήσει)
- Ξηρή, πρησμένη γλώσσα
- Ταχυπαλμία
- Ταχύπνοια
- Έντονη δίψα
- Πονοκέφαλο
- Ναυτία
- Έμετο
- Ζάλη
- Σύγχυση
- Αδυναμία προσανατολισμού και καθαρής ομιλίας
- Επιθετική ή παράξενη συμπεριφορά
- Σπασμοί
- Απώλεια συνείδησης ή κώμα
Η αντιμετώπιση ατόμων με αυτά τα συμπτώματα, σε συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας, πρέπει ιδανικά να γίνεται σε νοσηλευτικά ιδρύματα. Ως πρώτες βοήθειες, μέχρι τη διακομιδή τους, απαιτούνται άμεσα μέτρα μείωσης της θερμοκρασίας του σώματος:
- Μεταφορά του ατόμου σε δροσερό, ευάερο, σκιερό και κατά προτίμηση κλιματιζόμενο χώρο.
- Πλήρης αφαίρεση των ρούχων.
- Τοποθέτηση παγοκύστεων ή κρύων επιθεμάτων στον τράχηλο, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή.
- Εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό, ντους ή ψεκασμός με κρύο νερό.
- Παροχή μικρών γουλιών δροσερών υγρών (νερό ή αραιωμένος χυμός φρούτων), εφόσον το άτομο μπορεί να καταπιεί.
Ομάδες Υψηλού Κινδύνου: Τα άτομα που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από τις υψηλές θερμοκρασίες περιλαμβάνουν τους ηλικιωμένους, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, τις έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, όσους εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον, άτομα με χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακές, υπέρταση, διαβήτη, πνευμονοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχικές νόσους, άνοια, αλκοολισμό κ.λπ.), άτομα με οξεία νόσο (λοίμωξη, γαστρεντερίτιδα) και άτομα που λαμβάνουν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή (διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα, ορμονοθεραπεία, ινσουλίνη, αντιδιαβητικά δισκία). Για αυτές τις περιπτώσεις, συνιστάται συμβουλή με τον θεράποντα ιατρό για πιθανή προσαρμογή της δοσολογίας και αποφυγή έκθεσης στη ζέστη.
Γενικές Οδηγίες Προφύλαξης:
- Παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους.
- Ελαφρύ, άνετο και ανοιχτόχρωμο ντύσιμο από πορώδες ύφασμα.
- Χρήση καπέλου που επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού.
- Χρήση σκούρων γυαλιών ηλίου με προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία.
- Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ειδικά για βρέφη και ηλικιωμένους.
- Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας.
- Αποφυγή πολύωρων μετακινήσεων σε μέσα χωρίς κλιματισμό.
- Εξασφάλιση καλής λειτουργίας των συστημάτων κλιματισμού στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
- Συχνά χλιαρά ντους και τοποθέτηση δροσερών επιθεμάτων στο κεφάλι και τον λαιμό.
- Μικρά, ελαφριά γεύματα, φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση σε φρούτα και λαχανικά.
- Άφθονη κατανάλωση νερού και χυμών, ιδιαίτερα από βρέφη και ηλικιωμένους, και αποφυγή αλκοόλ.
- Σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης, συνιστάται η λήψη μικρής ποσότητας αλατιού.
- Τα άτομα με χρόνια νοσήματα πρέπει να συμβουλεύονται τον ιατρό τους.
- Οι ηλικιωμένοι να μην μένουν μόνοι τους και να εξασφαλίζεται η καθημερινή τους φροντίδα.
- Εργασιακοί χώροι και ιδρύματα (νεογνών, βρεφών, παιδιών, ηλικιωμένων, ατόμων με ειδικές ανάγκες) να διαθέτουν κλιματισμό ή ανεμιστήρες και επαρκή αερισμό.
Υψηλές Θερμοκρασίες και Ατμοσφαιρική Ρύπανση
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται με αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως το όζον.
Συστάσεις Υπουργείου Υγείας για υπέρβαση ορίων όζοντος:
- Άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, καθώς και ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση, πρέπει να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την κυκλοφορία έξω.
- Συνιστάται σε αυτά τα άτομα, καθώς και σε παιδιά, η αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος.