Το πρώτο φορτίο φυσικού αερίου που θα εξαχθεί από τα κοιτάσματα της Κύπρου, και θα υγροποιηθεί στην Αίγυπτο, αναμένεται να μεταφερθεί με πλοίο και να εισαχθεί στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα, με τελικό προορισμό τον «Κάθετο Διάδρομο» εφοδιασμού.
Αυτό το στρατηγικό σχέδιο, με σημαντική συμβολική αλλά και ουσιαστική βαρύτητα, βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τις επαφές του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπαθεοδώρου, με τους ομολόγους του υπουργούς Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου, Μιχάλη Δαμιανό, και Πετρελαίου και Ορυκτού Πλούτου της Αιγύπτου, Karim Badawi. Οι συναντήσεις αυτές έλαβαν χώρα στο πλαίσιο της συνδιάσκεψης του East Mediterranean Gas Forum (EMGF) που διεξάγεται στην Αθήνα.
Όπως επισημάνθηκε από αρμόδιες πηγές, η κεντρική ιδέα είναι η σύνδεση των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου με τον «Κάθετο Διάδρομο», ο οποίος αποτελεί βασικό άξονα εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τους εμπορικούς κανόνες, αποφεύγοντας κάθε μορφή εκβιασμού, δημιουργώντας έτσι ένα ευνοϊκό πλαίσιο που επιτρέπει τη συμμετοχή μεγάλων δυτικών εταιρειών στο εγχείρημα.
Σε συμβολικό επίπεδο, η διοχέτευση φυσικού αερίου από την Κύπρο μέσω Ελλάδας προς την Ευρώπη αναβαθμίζει σημαντικά την ασφάλεια εφοδιασμού και την ευρωπαϊκή ενεργειακή αυτάρκεια. Η συζήτηση εστιάζει στο αέριο που προέρχεται από το κοίτασμα «Κρόνος» στην κυπριακή ΑΟΖ, το οποίο θα συνδεθεί με τις εγκαταστάσεις στο κοίτασμα Ζόρ στην αιγυπτιακή ΑΟΖ μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, με αναμενόμενη ολοκλήρωση σε ορίζοντα διετίας. Από το Ζορ, το αέριο θα μεταφερθεί στη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου στη Δαμιέτη της Αιγύπτου, για να ακολουθήσει η μεταφορά του με πλοία. Ο κ. Δαμιανός, κατά την τοποθέτησή του στη συνδιάσκεψη, ανέφερε ότι το αέριο από τον Κρόνο αναμένεται να αρχίσει να ρέει κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Από την πλευρά του, ο κ. Παπαθεοδώρου τόνισε την προσέγγιση αμοιβαίου οφέλους, δηλώνοντας ότι «το EMGF αποδεικνύει ότι η περιοχή παίρνει το μέλλον στα χέρια της με τη βοήθεια των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, περιθωριοποιώντας τις προκλήσεις και τις απειλές».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, αναφέρθηκε στα έργα έρευνας υδρογονανθράκων στα οποία συμμετέχει η εταιρεία στο Ιόνιο, όπου αναμένεται ερευνητική γεώτρηση την άνοιξη του 2027, καθώς και νότια της Κρήτης, όπου προγραμματίζονται σεισμικές έρευνες τους επόμενους μήνες.
Επιπλέον, αναφέρθηκε στον σχεδιασμό για την επέκταση του αγωγού εφοδιασμού με πετρελαιοειδή Θεσσαλονίκης – Σκοπίων προς Βορρά. Τόνισε επίσης την ανάγκη η ΕΕ να οριστικοποιήσει τη στρατηγική της για την πράσινη μετάβαση, ώστε να διευκολυνθούν οι επενδύσεις στην ενέργεια που απαιτούν μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Energean, Μαθιός Ρήγας, δήλωσε ότι η εταιρεία παράγει το 40% του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και διατηρεί ισχυρή παρουσία στην Αίγυπτο, όπου σχεδιάζονται νέες επενδύσεις ύψους 150 εκατομμυρίων ευρώ. Σχετικά με την ερευνητική γεώτρηση στο «μπλοκ 2» στο Ιόνιο, σε συνεργασία με τη ExxonMobil και την Helleniq, τόνισε ότι, εάν είναι επιτυχής, η Ελλάδα θα καταστεί αυτάρκης και εξαγωγέας φυσικού αερίου.
Ο Ειδικός Απεσταλμένος του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, Joshua Volz, υπογράμμισε τον κρίσιμο ρόλο των κυβερνήσεων στη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου και την εναρμόνιση των κανόνων, προκειμένου να προχωρήσουν οι επενδύσεις.
Ο Διευθυντής Ερευνών της Chevron για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, Andrew Deighan, επεσήμανε την παρουσία της εταιρείας σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Κύπρο, Ελλάδα, Λιβύη, Μάλτα, Συρία και Τουρκία, καθώς και την αναγκαιότητα στενής συνεργασίας με τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής. ΑΠΕ-ΜΠΕ