Με αφορμή το Europe Gulf Forum και ως συνέχεια της συνάντησής τους στην Αγία Νάπα, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, και της Μάλτας, Ρόμπερτ Αμπέλα, τόνισαν την επιτακτική ανάγκη για πρόληψη οποιασδήποτε μελλοντικής μεταναστευτικής κρίσης, παρόμοιας με αυτή του 2015.
Σύμφωνα με κοινή τους δήλωση, οι τέσσερις ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη συνέχισης των συζητήσεων μέσω τεσσάρων βασικών αξόνων εργασίας:
- Την υποστήριξη των πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
- Τη συνεργασία ώστε οι πληθυσμοί της περιοχής να λαμβάνουν την απαραίτητη βοήθεια και στήριξη.
- Τη διασφάλιση της έγκαιρης και πλήρους εφαρμογής του νέου Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, συμπεριλαμβανομένου του επικαιροποιημένου νομικού πλαισίου που αφορά καταστάσεις κρίσης, την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, περιπτώσεις ανωτέρας βίας και υβριδικές απειλές.
- Την ενίσχυση της κοινής ετοιμότητας για τη διασφάλιση, με πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, της ασφάλειας και του ελέγχου των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω πιθανών ενιαίων και συντονισμένων πρωτοβουλιών.
Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι μεταξύ των συγκεκριμένων επιλογών που εξετάζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ που πλήττονται περισσότερο από ανεξέλεγκτες, παράνομες ή παράτυπες μεταναστευτικές ροές, περιλαμβάνονται η ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, η εντατικοποίηση της καταπολέμησης των διακινητών, καθώς και η πιθανή ενεργοποίηση του Κανονισμού της ΕΕ για καταστάσεις κρίσης και ανωτέρας βίας.
Για να συνεχιστεί το έργο για τη μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των εθνικών αντιδράσεων σε μια πιθανή σημαντική αύξηση των μεταναστευτικών ροών που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Πιαντεντόζι, θα καλέσει τους ομολόγους του από την Κύπρο, την Ελλάδα και τη Μάλτα σε συνάντηση στη Ρώμη στις 17 Ιουνίου 2026.
Τέλος, οι τέσσερις ηγέτες χαιρέτισαν θερμά την ομόφωνη έγκριση, στις 15 Μαΐου, της Διακήρυξης του Κισινάου για τη μετανάστευση, κατά την 135η Σύνοδο της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η Διακήρυξη αναγνωρίζει πλήρως τις σημαντικές και πολύπλοκες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μετανάστευση, τις οποίες αντιμετωπίζουν επί του παρόντος τα κράτη μέλη και οι οποίες χρήζουν επαρκούς αντιμετώπισης από το σύστημα της Σύμβασης.