Το Υπουργείο Οικονομικών εκφράζει έντονη κριτική στις οικονομικές εξαγγελίες που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας ότι μόνο τα μέτρα που είναι εφικτό να κοστολογηθούν φτάνουν περίπου τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το Οικονομικό Επιτελείο επισημαίνει ότι στον εν λόγω υπολογισμό δεν έχουν ενσωματωθεί πολλές ακόμη προτάσεις, καθώς κρίνεται ότι δεν παρουσιάστηκαν με επαρκή λεπτομέρεια ώστε να είναι δυνατός ο ακριβής προσδιορισμός του κόστους τους.
Σύμφωνα με αναλυτικές πηγές του ΥΠΟΙΚ, τα μέτρα που εξήγγειλε ο κ. Τσίπρας παραβιάζουν τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τα όρια των δημοσιονομικών δαπανών. Υπενθυμίζουν, μάλιστα, τις δυσκολίες της προηγούμενης περιόδου, με τα μέτρα λιτότητας του τρίτου μνημονίου, την αυξημένη φορολόγηση και την επιβάρυνση της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων οικονομικά πολιτών.
Από τις προτάσεις που μπόρεσαν να καταγραφούν, παρά την ασάφεια των ανακοινώσεων, παρατίθενται στοιχεία κόστους για ορισμένα από τα μέτρα:
- Αύξηση μισθών ιατρών και νοσηλευτών: 500 ευρώ κατά μέσο όρο ετησίως για 86.881 επαγγελματίες υγείας. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,63 δισ. ευρώ.
- Απαλλαγή από εισιτήρια ΜΜΜ: Για κατοίκους Αθήνας και Θεσσαλονίκης (εξαιρουμένων τουριστών). Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,2 δισ. ευρώ.
- Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος: Για νομικά πρόσωπα. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,2 δισ. ευρώ.
- Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης: 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 1,5 δισ. ευρώ, με την προϋπόθεση αύξησης των ορίων του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
- Διπλασιασμός έκπτωσης φόρου: Για οικογένειες με παιδιά. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 1 δισ. ευρώ.
- Κατάργηση προκαταβολής φόρου: Για ατομικές επιχειρήσεις. Εκτιμώμενο εφάπαξ κόστος: 0,8 δισ. ευρώ.
- Μείωση προκαταβολής φόρου: Για νομικά πρόσωπα (από 80% σε 50%). Εκτιμώμενο εφάπαξ κόστος: 2,1 δισ. ευρώ.
- Αύξηση μισθών εκπαιδευτικών: 300 ευρώ μηνιαίως για 182.340 εκπαιδευτικούς. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,8 δισ. ευρώ. (Σημειώνεται ότι ο δείκτης πρωτογενών δαπανών λαμβάνει υπόψη τη μικτή συνολική δαπάνη.)
- Πρόσληψη 30.000 νέων εκπαιδευτικών: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,57 δισ. ευρώ.
- Φοιτητική υποτροφία: 500 ευρώ μηνιαίως για δέκα μήνες ετησίως σε 80.000 φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,4 δισ. ευρώ.
- Μείωση ΦΠΑ σε βασικά είδη διατροφής και υγιεινής: Στο 6%. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 1,8 δισ. ευρώ (για τρόφιμα εκτός μη αλκοολούχων ποτών, είδη υγιεινής και απορρυπαντικά).
- Προσιτές στεγαστικές επιλογές: 50.000 νέες κατοικίες σε τέσσερα χρόνια, με κόστος 1.500 ευρώ/τ.μ. για οικίες 80 τ.μ. Συνολικό κόστος τετραετίας: 6 δισ. ευρώ. Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 1,5 δισ. ευρώ.
- Απόδοση τέλους ανθεκτικότητας στους Δήμους: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,59 δισ. ευρώ. (Το ποσό έχει ήδη δεσμευτεί για έργα και αποζημιώσεις στο πλαίσιο του Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών, με το μεγαλύτερο μέρος να εκταμιεύεται μέσω χρηματοδότησης Δήμων και Περιφερειών. Η απόδοση επιπλέον ποσού από ενταγμένα έργα αποτελεί πρόσθετη δαπάνη.)
- Αύξηση επενδυτικών πόρων Πράσινου Ταμείου προς Δήμους: Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,16 δισ. ευρώ.
- Νέος Φιλόδημος: Ετήσια χρήση 250 εκατ. από το Εθνικό ΠΔΕ και 450 εκατ. από δάνεια ΕΤΕΠ (σύνολο 700 εκατ. ετησίως, 3,5 δισ. πενταετίας). Εκτιμώμενο ετήσιο κόστος: 0,7 δισ. ευρώ. (Σημειώνεται ότι το Εθνικό ΠΔΕ έχει ήδη καθορισμένα όρια. Επιπλέον 250 εκατ. απαιτούν αύξηση των ορίων αυτών, άρα επιπλέον δαπάνη. Ο δανεισμός από την ΕΤΕΠ είναι χρηματοοικονομικό, όχι δημοσιονομικό, έσοδο, ενώ η δαπάνη του Δήμου προσμετράται στις πρωτογενείς δαπάνες και στο πρωτογενές αποτέλεσμα.)
Επιπλέον, στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται ασαφείς εξαγγελίες όπως το κόστος της ελάχιστης εγγυημένης ποσότητας ενέργειας σε σταθερή προσιτή τιμή, του μεταφορικού ισοδύναμου για τη νησιωτικότητα, της εγγύησης φροντίδας για 140.000 άτομα με άνοια, της απαλλαγής συμμετοχής στα φάρμακα για συνταξιούχους, του ψηφιακού πορτοφολιού πολιτισμού και άλλων.
Η εκτίμηση προέρχεται από το Οικονομικό Επιτελείο. Σε περίπτωση αμφισβήτησης, καλείται ο κ. Τσίπρας να καταθέσει τα μέτρα του προς ποσοτικοποίηση στο ανεξάρτητο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τη νομοθεσία.