Από 31 Αυγούστου τίθεται σε εφαρμογή η Εθνική Πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση των τιμών, με στόχο πραγματικές και μετρήσιμες μειώσεις στις τιμές ραφιού, που θα κυμαίνονται από 5% έως και 20%. Η πρωτοβουλία, η οποία θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, καλύπτει δεκάδες βασικές κατηγορίες προϊόντων, από νωπό κρέας και γαλακτοκομικά έως βρεφικά είδη, απορρυπαντικά και σχολικά.
Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε με σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στις 29 Ιουνίου και εξειδικεύτηκε σε νέα σύσκεψη του Υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με εκπροσώπους της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου, περνάει τώρα στη φάση υλοποίησης. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) απέστειλε την πρόσκληση συμμετοχής προς τους σημαντικότερους κλαδικούς φορείς (ΣΕΒ, ΣΕΒΤ, ΕΣΒΕΠ, ΕΣΕ), καθορίζοντας το πλαίσιο εφαρμογής, τις δεσμεύσεις των επιχειρήσεων, το χρονοδιάγραμμα και τις απαραίτητες δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού.
Μόνιμες Μειώσεις, Όχι Προσωρινές Προσφορές
Σύμφωνα με την πρόσκληση, η πρωτοβουλία αποσκοπεί σε μόνιμες μειώσεις των κανονικών τιμών ραφιού και όχι σε προσωρινές προσφορές, εκπτωτικά κουπόνια ή άλλες εμπορικές προωθητικές ενέργειες. Ως τιμή αναφοράς ορίζεται η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορές, της 27ης Αυγούστου 2026. Κάθε επιπλέον προωθητική ενέργεια θα εφαρμόζεται πάνω στη νέα, μειωμένη τιμή και δεν θα μπορεί να συμψηφιστεί με τη μείωση που δηλώνει η επιχείρηση.
Η εφαρμογή του προγράμματος θα διαρκέσει τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κάθε προϊόν που θα ενταχθεί θα πρέπει να παραμείνει στην πρωτοβουλία για τουλάχιστον δύο μήνες. Οι επιχειρήσεις μπορούν, εντός του τετραμήνου, να αντικαταστήσουν ή να προσθέσουν νέους κωδικούς, εφόσον τηρούνται οι ίδιοι όροι και υπάρχει προηγούμενη ενημέρωση της ΑΑΕΑ&ΠΚ.
Προϊόντα Υψηλής Προτεραιότητας με Μειώσεις 5%-20%
Η συμμετοχή είναι ανοιχτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων. Ωστόσο, η ΑΑΕΑ&ΠΚ δίνει υψηλή προτεραιότητα στις εξής κατηγορίες:
- Νωπό μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά (ενδεικτικές μειώσεις 5%-15%)
- Γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά (μειώσεις 5%-20%)
- Ψωμί και άλευρα
- Ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια
- Ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες
- Βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες
- Καφές, δημητριακά και είδη πρωινού
- Σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή
- Αναψυκτικά
- Απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης
- Προϊόντα προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες, σερβιέτες)
- Σχολικά είδη
Η Αρχή τονίζει ότι ουσιαστική συμμετοχή σημαίνει ένταξη προϊόντων υψηλής κυκλοφορίας, με ελάχιστη προτεινόμενη μείωση 5%, αποκλείοντας συμμετοχή μόνο προϊόντων περιορισμένης εμπορικής σημασίας.
Υποβολή Προσφορών ανά Barcode και Ειδική Σήμανση
Κάθε επιχείρηση θα υποβάλλει απευθείας στην ΑΑΕΑ&ΠΚ το σχέδιο μειώσεών της, περιλαμβάνοντας barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, ισχύουσα τιμή με ΦΠΑ, νέα τιμή, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση θα λαμβάνει υπόψη τη σημασία του προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια εφαρμογής.
Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία. Επιπλέον, θα υπάρχει ενιαία σήμανση στα καταστήματα σούπερ-μάρκετ και στα ράφια για εύκολη αναγνώριση.
Δεκαέξι Δικλίδες Προστασίας του Ανταγωνισμού
Η πρόσκληση συνοδεύεται από 16 ειδικές δικλίδες προστασίας του ανταγωνισμού. Απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών για τιμές, ποσοστά μειώσεων, κόστη, κέρδη, όγκους πωλήσεων, πελάτες ή εμπορική στρατηγική. Οι σύνδεσμοι περιορίζονται στην ενημέρωση των μελών τους, ενώ η ΑΑΕΑ&ΠΚ λειτουργεί ως αποδέκτης, ελεγκτής και αξιολογητής των μονομερών προτάσεων. Τα αποτελέσματα θα δημοσιοποιούνται συγκεντρωτικά, ενώ οι κωδικοί θα αναρτώνται στο PosoKanei μόνο μετά την έναρξη ισχύος των μειώσεων.
Το Χρονοδιάγραμμα Ανάπτυξης
Το χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας είναι το ακόλουθο:
- 13 Ιουλίου: Ενημέρωση συνδέσμων και επιχειρήσεων.
- 27 Ιουλίου: Υποβολή δεσμευτικών προτάσεων ανά κωδικό.
- 28 Ιουλίου: Αξιολόγηση προτάσεων από την ΑΑΕΑ&ΠΚ.
- 29 Ιουλίου: Γνωστοποίηση επιλεγμένων κωδικών στις αλυσίδες σούπερ-μάρκετ.
- 3 Αυγούστου: Ολοκλήρωση συλλογής τελικών προτάσεων.
- 27 Αυγούστου: Καταγραφή τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση ποσοστών μείωσης.
- 31 Αυγούστου: Έναρξη εφαρμογής.
- 31 Δεκεμβρίου 2026: Ολοκλήρωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας.
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ επισημαίνει ότι η αγορά έχει την ευκαιρία να αποδείξει την ικανότητά της να συμβάλει στην αποκλιμάκωση των τιμών μέσω αυτόνομων επιχειρηματικών αποφάσεων. Η επιτυχία της πρωτοβουλίας θα κριθεί από το πραγματικό οικονομικό όφελος που θα φτάσει στα ελληνικά νοικοκυριά, και όχι μόνο από τον αριθμό των προϊόντων που θα συμμετάσχουν.