Η κοστολόγηση των προεκλογικών εξαγγελιών των κομμάτων της αντιπολίτευσης από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) αναμένεται να αποτελέσει μια σημαντική δημοσιονομική πρόκληση. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΕΔΣ, από την 1η Νοεμβρίου 2026, τα πολιτικά κόμματα θα μπορούν να υποβάλλουν τις προτάσεις τους για αξιολόγηση ως προς τις δημοσιονομικές τους επιπτώσεις στον προϋπολογισμό, τόσο σε ετήσια όσο και σε τετραετή βάση.
Παρόλο που η δημοσιοποίηση των κοστολογήσεων απαιτεί τη συγκατάθεση του εκάστοτε πολιτικού κόμματος, η άρνηση παροχής αυτής της συγκατάθεσης μπορεί να δώσει επιχειρήματα στους αντιπάλους για κατηγορίες περί απόκρυψης του πραγματικού κόστους των εξαγγελιών, ενώ υπάρχει πάντα και ο κίνδυνος διαρροών.
Με το νέο σύστημα, ένα πολιτικό κόμμα, για παράδειγμα, μπορεί να υποβάλει στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο πρόταση για την αξιολόγηση του κόστους επαναφοράς της 13ης σύνταξης. Το κόμμα θα έχει την επιλογή να δημοσιοποιήσει ή όχι το αποτέλεσμα της κοστολόγησης.
Πώς θα γίνεται η κοστολόγηση
Δικαίωμα υποβολής αιτήματος κοστολόγησης έχουν όλα τα πολιτικά κόμματα που λειτουργούν νόμιμα, σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία και διαθέτουν δικαίωμα συμμετοχής στις βουλευτικές εκλογές. Το ΕΔΣ, όπως τονίζει στην ανακοίνωσή του, θα προβαίνει στην αξιολόγηση με αντικειμενικό τρόπο και σύμφωνα με την αρχή της ίσης μεταχείρισης όλων των πολιτικών κομμάτων.
Στην αρχική φάση εφαρμογής του μέτρου, κάθε κόμμα που έχει δικαίωμα συμμετοχής στις Εθνικές Εκλογές, μπορεί να υποβάλει έως και 10 προεκλογικές προτάσεις, ζητώντας την ποσοτικοποίηση και τον δημοσιονομικό τους αντίκτυπο. Για την αποτελεσματική αξιολόγηση των προτάσεων, το ΕΔΣ θα αντλεί στοιχεία από κρίσιμους φορείς, όπως η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ), η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), οι υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης, όπως ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ), το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) και άλλοι αρμόδιοι φορείς, ώστε να διασφαλιστεί η ακρίβεια της κοστολόγησης.
Έως 120 μέρες πριν τις εκλογές
Κάθε πολιτικό κόμμα θα ορίζει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο, ο οποίος θα αναλαμβάνει την υποβολή των προτάσεων και τη διαρκή συνεργασία καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Η προθεσμία υποβολής αιτημάτων είναι από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως το αργότερο 120 ημέρες πριν την ημερομηνία των εκλογών, με ανώτατο όριο 10 προτάσεις ανά κόμμα. Τα μέτρα που υποβάλλονται προς κοστολόγηση πρέπει να είναι σαφή, αναλυτικά, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, και να συνάδουν με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας.
Το ΕΔΣ θα εξετάζει κατά προτεραιότητα μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, πολιτικές που αφορούν αμυντικές προμήθειες, μεγάλα έργα υποδομών και πολύπλοκες παρεμβάσεις με υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, ενδέχεται να εξαιρεθούν ή να εξεταστούν μόνο κατ’ εξαίρεση, όπως και προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας.
Εμπιστευτικότητα
Τα αποτελέσματα της κοστολόγησης από το ΕΔΣ παραμένουν εμπιστευτικά. Το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στον ιστότοπό του μόνο τον αριθμό των προτάσεων που υποβλήθηκαν από κάθε πολιτικό κόμμα, χωρίς να γίνεται αναφορά στο περιεχόμενό τους. Το ίδιο το κόμμα έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει αυτήν την ανάρτηση όπου και όποτε το κρίνει απαραίτητο.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιβεβαίωσης των αιτημάτων, το ΕΔΣ δημοσιεύει στον ιστότοπό του τον συνολικό αριθμό των μέτρων που υποβλήθηκαν προς κοστολόγηση από κάθε πολιτικό κόμμα, παραμένοντας η φύση των προτάσεων άγνωστη. Η εκτίμηση κόστους αποστέλλεται στο πολιτικό κόμμα, ενώ η τελική εκτίμηση του ΕΔΣ δημοσιεύεται μόνο εφόσον το κόμμα έχει εκφράσει εγγράφως την αποδοχή της κοστολόγησης.
Διευκρινίζεται ότι το ΕΔΣ δεν προβαίνει σε παράδοση ή δημοσίευση αποτελεσμάτων κοστολόγησης κατά τον τελευταίο μήνα πριν τη διεξαγωγή των εκλογών, διαφυλάσσοντας, όπως υποστηρίζει, τη θεσμική ουδετερότητα και ανεξαρτησία της διαδικασίας. Επιπλέον, το ΕΔΣ ακολουθεί τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους όπως αυτός αποτυπώνεται και χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.