Ανακύκλωση Πλοίων: Νέοι Κανονισμοί και Προκλήσεις

Ο Διεθνής Κανονισμός για την περιβαλλοντικά ορθή ανακύκλωση πλοίων (σύμβαση του Χόνγκ Κόνγκ) εισάγει αυστηρότερα κριτήρια για τους πλοιοκτήτες που επιθυμούν να αποσυρθούν παλαιά πλοία. Παράλληλα,η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενημερώσει τον ευρωπαϊκό κατάλογο μονάδων ανακύκλωσης.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι όλα τα μεγάλα εμπορικά πλοία που φέρουν σημαία κράτους μέλους της ΕΕ υποχρεούνται να χρησιμοποιούν αυτόν τον κατάλογο και να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφάλειας καθώς και περιβαλλοντικής προστασίας.

Ο εν λόγω κατάλογος περιλαμβάνει 43 μονάδες ανακύκλωσης, από τις οποίες 21 βρίσκονται στην ΕΕ, επτά στη Νορβηγία, 11 στην Τουρκία, τρία στο Ηνωμένο Βασίλειο και μία στις Ηνωμένες Πολιτείες.Ο ευρωπαϊκός κατάλογος δημιουργήθηκε για πρώτη φορά στις 19 Δεκεμβρίου 2016 και συνήθως επικαιροποιείται δύο φορές το χρόνο.

Τα πλοία που δεν φέρουν σημαία κράτους της ΕΕ μπορούν να ανακυκλώνονται μόνο σε εγκαταστάσεις που έχουν εγκριθεί από τις εθνικές αρχές της χώρας τους.Επιπλέον, τα σκάφη υπό σημαίες χωρών που δεν έχουν κυρώσει τη διεθνή σύμβαση HKC πρέπει να διαθέτουν δήλωση ετοιμότητας πριν από την αποστολή τους σε εγκαταστάσεις συμβατές με τη σύμβαση.

Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024, είκοσι τέσσερις χώρες είχαν ήδη επικυρώσει τη Διεθνή Σύμβαση του Χονγκ Κονγκ (HKC).

– Ο κανονισμός –

Η Διεθνής Σύμβαση του Χονγκ Κόνγκ είναι ένας παγκόσμιος κανονιστικός πλαίσιο που ανέπτυξε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ). Στο πλαίσιο αυτό η ΕΕ δημοσιοποίησε επίσης τα αποτελέσματα αξιολόγησης των διαδικασιών εφαρμογής του κανονισμού.

Sτόχος αυτού του κανονισμού είναι η πρόληψη ατυχημάτων καθώς και η μείωση των κινδύνων τραυματισμών ή άλλων αρνητικών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον λόγω της διαδικασίας ανακύρωσης πλοίων. Παράλληλα επιδιώκεται η ενίσχυση της ασφάλειας καθώς και η προστασία τόσο της ανθρώπινης υγείας όσο και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στην Ένωση καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής ενός σκάφους.

Eπιπλέον τίθενται κανόνες ώστε οι επικίνδυνες ουσίες που προέρχονται από την ανακύρωση ενός σκάφους να διαχειρίζονται με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον. Κάθε πλοίο υποχρεούται να διαθέτει έναν κατάλογο επικίνδυνων υλικών στον οποίο καταγράφονται οι επικίνδυνες ουσίες στη δομή ή στον εξοπλισμό του σκάφους μαζί με πληροφορίες σχετικά με την τοποθεσία τους καθώς επίσης τις εκτιμώμενες ποσότητες τους.

Cκατά την προετοιμασία ενός σκάφους για ανακύρωση οι ιδιοκτησίες παρέχουν όλες τις σχετικές πληροφορίες στον φορέα εκμετάλλευσης της μονάδας όπου θα γίνει αυτή η διαδικασία ενώ ενημερώνουν εγγράφως την αρμόδια υπηρεσία σχετικά με την πρόθεσή τους για “κατεδάφιση” σε συγκεκριμένη μονάδα από τον ευρωπαϊκό κατάλογο.

Aν ένα πλοίο θεωρείται ως επικίνδυνο απόβλητο κι βρίσκεται σε περιοχή υπό εθνική δικαιοδοσία κράτους μέλους τότε μπορεί μόνο να σταλεί σε μονάδες καταγεγραμμένες στον ευρωπαϊκό κατάλογο. O κανονισμός αυτός δεν ισχύει για πολεμικά ή βοηθητικά σκάφη ούτε για άλλα πλεούμενα δημόσιας υπηρεσίας κάτω των 500 τόνων χωρητικότητας (gross tonnage — GΤ).

Aτυχήματα

Η διαδικασία διάλυσης των πλοιών θεωρείται κρίσιμο στοιχείο μιας κυκλικής οικονομίας όμως ένα σοβαρό ζήτημα παραμένει γύρω από την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία από τη βελγική ΜΚΟ Shipbreaking Platform παρά τις ανησυχίες σχετικά με μη ασφαλείς πρακτικές διάλυσης το έτος 2024 περίπου το 80% της παγκόσμιας χωρητικότητας διαλύθηκε κάτω από άθλιες συνθήκες στις παραλίες νότιας Ασίας.
Συνολικά διαλύθηκαν παγκοσμίως 409 σκάφη εκ των οποίων τα περισσότερα βρέθηκαν στα εργοστάσια διάλυσης νότια Ασίας.
Παρά σοβαρούς κινδύνους όπως θανάτους εργαζόμενων αλλά κι άλλες συνέπειες στις κοινότητες αυτές ,το Μπαγκλαντές συνεχίζει ν’ αποτελεί προτίμηση στη βιομηχανία διάλυσης ακολουθούμενο απ’την Ινδία κι το Πακιστάν σύμφωνα πάντα μ’αναφορές οργανώσεων.