Επαναστατικές Αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο

Όλα όσα ίσχυαν για τις κληρονομιές και τις διαθήκες τα τελευταία 80 χρόνια αναθεωρούνται ριζικά.Οι νέες νομοθεσίες αφορούν την «νόμιμη μοίρα», τις περιπτώσεις «εξ αδιαιρέτου» και τη διαδικασία αποδοχής ή αποποίησης κληρονομιών, καθώς και τα δικαιώματα των ζευγαριών που συμβιώνουν χωρίς γάμο.

Το Κληρονομικό Δίκαιο υφίσταται μια εκ βάθρων αλλαγή προκειμένου να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας, με στόχο τη μείωση των περιουσιών που απαξιώνονται λόγω κατατεμαχισμού ή παραμένουν αδιάθετες. Επίσης, επιδιώκεται η ανακοπή του φαινομένου των αποποιήσεων κληρονομιών που οδηγούν σε σχολάζουσες περιουσίες ή σε μεταφορά τους στο Δημόσιο.

Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή ολοκλήρωσε το έργο της και παρέδωσε ένα πλήρες σχέδιο αλλαγών και νέων διατάξεων, το οποίο θα παρουσιαστεί για δημόσια διαβούλευση στις αρχές Νοεμβρίου.

Κληρονομικές Συμβάσεις

Μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις είναι η εισαγωγή των «κληρονομικών συμβάσεων», οι οποίες επιτρέπουν για πρώτη φορά στους πολίτες να καθορίζουν πώς θα μοιραστεί η περιουσία τους μετά τον θάνατό τους.Μέχρι σήμερα, οι επιλογές περιορίζονταν στη γονική παροχή ή στη σύνταξη διαθήκης.

Με τις νέες ρυθμίσεις,οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υπογράψουν συμφωνία με τους κληρονόμους τους (π.χ.,παιδιά ή σύζυγο) κατά τη διάρκεια της ζωής τους ώστε να καθορίσουν την κατανομή της περιουσίας όπως αυτοί επιθυμούν. Η έννοια της “νόμιμης μοίρας”, δηλαδή του ποσοστού που ορίζει ο νόμος προς τα παιδιά ή άλλους συγγενείς δεν θα ισχύει στην περίπτωση αυτή.

Παράδειγμα: Γονείς μπορούν να συνάψουν συμφωνία όπου ένα παιδί θα αποκτήσει μια επιχείρηση ενώ το άλλο ακίνητα ή χρηματικά ποσά. Μπορεί επίσης ένα ακίνητο εξοχικού τύπου να δοθεί στην εγγονή ενός από τα παιδιά τους χωρίς περιορισμούς από τη νόμιμη μοίρα.

Συγκλήρωση Εξ Αδιαιρέτου

Mια άλλη σημαντική διάταξη μειώνει ουσιαστικά την έννοια του «εξ αδιαιρέτου», δηλαδή τον τρόπο συγκλήρωσης που συχνά οδηγεί σε απαξίωση των περιουσιών όταν δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ συγκλινόντων προσώπων για την αξιοποίησή τους. Με τη νέα ρύθμιση, ένας συγκλινόντας μπορεί να αποκτήσει πλήρη κυριότητα ενός ακινήτου ενώ ο άλλος θα λαμβάνει χρηματική αποζημίωση ή άλλο είδος περιουσίας αντί ποσοστού επί του ακινήτου.

Παράδειγμα: Αν ένας γονιός αφήσει ένα ακίνητο σε έναν από τα παιδιά του, το άλλο παιδί δεν έχει πλέον δικαίωμα συμμετοχής ως συγκύριος αλλά μπορεί να λάβει χρήματα ως αποζημίωση αντί για ποσοστό επί αυτού.

Aλλαγές στα Ποσοστά Κληρονόμων

Mεγάλες είναι επίσης οι αλλαγές στα ποσοστά κληρονόμων: όταν υπάρχουν κοινές κληρονόμοι (παιδιά) μαζί με έναν από τους γονείς (μάνα/πατέρα), το ποσοστό αυτού αυξάνεται στο 33%, μειώνοντας έτσι αυτό των παιδιών στο 67% αντί του προηγούμενου 75%!

Eιδικές Διατάξεις για Ζευγάρια Χωρίς Γάμο

• Aν ο σύντροφος μένει πίσω χωρίς παιδιά ή άλλους συγγενείς, μπορεί πλέον να είναι ο μοναδικός κηδεμόνας και όχι απλά η κρατική υπηρεσία όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.
• Eπιπλέον δικαίωμα παρέχεται στον σύντροφο ώστε να παραμείνει στην κοινή κατοικία για τρία χρόνια μετά τον θανάτο του/της συντρόφου του/της.

IDιογραφικές Διαθήκες & Έλεγχος Γνησιότητας

noμισματικές τροποποιήσεις επέρχονται στις ιδιόγραφες διαθήκες: αυτές παραμένουν έγκυρες αλλά απαιτούν αυστηρότερους ελέγχους αν δεν έχουν κατατεθεί σε συμβολαιογράφο κατά την εμφάνιση κάποιων συγγενικών προσώπων ύστερα από θανάτους.
Οι έλεγχοι αυτοί πλέον διενεργούνται μόνο μέσω συμβολαιογράφων κι όχι μέσω δικαστηρίων όπως ίσχυε έως τώρα.
Αυτό αφορά κυρίως εκείνους που δεν είναι άμεσα συγγενικά πρόσωπα.»

Kλειδώνοντας Χρέη & Kεκτημένα Δικαιώματα

Mια ακόμα σημαντική αλλαγή αφορά την αποδοχή χρεών: αν κάποιος έχει χρέη κατά τον θανάτό του , τότε οι κηδεμόνες μπορούν είτε ν’αναλάβουν μέρος μόνο αυτών είτε ν’αποδεχθούν πλήρως την κτήση μέχρι αξίας όσας κατέχει.

Παλιά πολλοί απέφευγαν τέτοιες διαδικασίες φοβούμενοι ότι ενδέχεται τελικά ν’αναγκαστούν ν’αναλάβουν χρέη πέραν όσων είχαν ήδη.»