Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης παρουσίασε ένα καινοτόμο σχέδιο νόμου με τίτλο: «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και λοιπές διατάξεις – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970». Την παρουσίαση έκανε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα Νίκη Κεραμέως, σε συνέντευξη Τύπου, στην οποία παρευρέθηκαν και οι δύο Γενικοί Γραμματείς, κ. Νίκος Μηλαπίδης και κ. Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος.
Η κα Κεραμέως τόνισε: “Με το νέο νομοσχέδιο, πραγματοποιούμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα προς μια αγορά εργασίας με περισσότερη διαφάνεια, ίσες ευκαιρίες και ουσιαστική προστασία των εργαζομένων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί στην πράξη ότι η αμοιβή ενός εργαζομένου δεν θα επηρεάζεται από το φύλο του, αλλά αποκλειστικά από την εργασία που προσφέρει και την αξία του”.
Το νέο σχέδιο νόμου, εναρμονιζόμενο με την Οδηγία Ε.Ε. 2023/970, καθιερώνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαφάνειας στις αμοιβές, τόσο κατά τη διαδικασία πρόσληψης, όσο και καθ’ όλη τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
Νέες Διατάξεις για την Πρόσληψη και τις Αμοιβές:
- Κατά την επιλογή προσωπικού, οι εργοδότες θα είναι υποχρεωμένοι να ενημερώνουν τους υποψήφιους για την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης, καθώς και για την ισχύουσα Συλλογική Σύμβαση, εφόσον υπάρχει.
- Απαγορεύεται η αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με προηγούμενες αποδοχές των υποψηφίων.
- Η διαδικασία πρόσληψης πρέπει να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο και απαλλαγμένη από διακρίσεις.
Ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας:
Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ), προβλέποντας ότι:
- Όταν εφαρμόζεται ΣΣΕ, τεκμαίρεται ότι δεν υφίστανται αδικαιολόγητες μισθολογικές διαφορές.
- Οι ΣΣΕ μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση μισθολογικών δομών στις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, οι εργοδότες διατηρούν την υποχρέωση να προσαρμόζουν τις κατηγορίες θέσεων, ώστε να αντικατοπτρίζουν την πραγματική αξία της εργασίας. Η Επιθεώρηση Εργασίας συνεχίζει να ασκεί τον έλεγχο και να επιβάλλει κυρώσεις για τυχόν παραβάσεις, διασφαλίζοντας την προστασία των εργαζομένων και απλοποιώντας τις διαδικασίες για τις επιχειρήσεις που εφαρμόζουν ΣΣΕ.
Διαφάνεια στις Μισθολογικές Δομές και Έλεγχος Μισθολογικού Χάσματος:
Οι επιχειρήσεις θα είναι υποχρεωμένες να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές, βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, με σαφή διαδικασία αξιολόγησης και αναθεώρησης.
Οι εργαζόμενοι θα έχουν το δικαίωμα να αιτούνται στοιχεία σχετικά με την ατομική τους αμοιβή, καθώς και τον μέσο όρο αμοιβής ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς την αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων.
Εισάγεται, επίσης, εσωτερικός έλεγχος του μισθολογικού χάσματος στις επιχειρήσεις. Οι επιχειρήσεις άνω των 250 εργαζομένων θα υποχρεούνται ετησίως, και οι μικρότερες επιχειρήσεις κάποιων κατηγοριών ανά τριετία, να υποβάλλουν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανδρών-γυναικών, το χάσμα στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και το χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.
Σε περίπτωση εντοπισμού μισθολογικής διαφοράς ίσης ή μεγαλύτερης του 5%, χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση, ο εργοδότης θα οφείλει να προβεί σε διορθωτικές ενέργειες και αναμόρφωση της μισθολογικής δομής.
Ενίσχυση Δικαστικής Προστασίας:
Το σχέδιο νόμου ενισχύει σημαντικά τη δικαστική προστασία των εργαζομένων. Στην περίπτωση που ένας εργαζόμενος θεωρεί ότι υφίσταται διάκριση, δικαιούται να ζητήσει στοιχεία μισθών, να προσφύγει στη δικαιοσύνη και να εκπροσωπηθεί από συνδικαλιστική οργάνωση ή φορέα ισότητας.
Συνολικά Οφέλη:
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, το νέο πλαίσιο προσφέρει:
- Μεγαλύτερη διαφάνεια στους μισθούς.
- Καλύτερη ενημέρωση πριν και μετά την πρόσληψη.
- Έλεγχο για άδικες μισθολογικές διαφορές και άμεση διόρθωση προβλημάτων.
- Ενισχυμένη προστασία των εργαζομένων με ισχυρότερα δικαιώματα και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση περιπτώσεων άνισης μεταχείρισης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου 65 προτάσεις από τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους (εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών).
Πρόσθετες Διατάξεις:
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης διατάξεις σχετικά με:
- Την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα βαρέα και ανθυγιεινά (νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων-διασωστών), με δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος ηλικίας, υπό προϋποθέσεις.
- Την αναγνώριση του χρόνου μαθητείας στις ΕΠΑ.Σ. Μαθητείας της ΔΥΠΑ ως πρακτικής άσκησης/προϋπηρεσίας για την απόκτηση, αναβάθμιση ή επέκταση επαγγελματικής άδειας και πιστοποίησης.
- Τη δυνατότητα απομακρυσμένης συμμετοχής στη διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας.
- Τη θεσμοθέτηση Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ), για την ηλεκτρονική κατάθεση και εύκολη πρόσβαση στις συλλογικές ρυθμίσεις.