Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να έχει περιέλθει σε δυσχερή θέση εξαιτίας της κρίσης με το Ιράν, μια κατάσταση που σε μεγάλο βαθμό ο ίδιος προκάλεσε. Εδώ και εβδομάδες, είναι εμφανής η επιθυμία του να καταλήξει σε μια συμφωνία που θα του επιτρέψει να πανηγυρίσει μια «νίκη». Ταυτόχρονα, όμως, δείχνει έντονο φόβο μήπως βρεθεί αντιμέτωπος με μια πυρηνική συμφωνία που θα θυμίζει εκείνη της εποχής του Μπαράκ Ομπάμα, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συνοδευόταν από αναπόφευκτη και δικαιολογημένη κριτική. Οι διαθέσιμες λύσεις μοιάζουν περιορισμένες, γεγονός που εντείνει την απογοήτευσή του. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα την Κυριακή, όταν, μέσω ανάρτησής του στο διαδίκτυο, χαρακτήρισε την απάντηση του Ιράν στο αμερικανικό πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου «ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ!». Αναμφίβολα, νιώθει παρόμοια με τον Τζορτζ Μπους τον πρεσβύτερο, ο οποίος κάποτε είχε περιγράψει τον εαυτό του ως «έναν μοναχικό μικρό άνθρωπο εδώ κάτω» στον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με την Washington Post, ο Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με το δίλημμα μεταξύ στρατιωτικής κλιμάκωσης και μιας διπλωματικής υποχώρησης που θα μπορούσε να εκληφθεί ως ήττα.
«Ο Τραμπ δεν προετοίμασε τους Αμερικανούς για πόλεμο»
Σε μεγάλο βαθμό, αυτή η παγίδα δημιουργήθηκε από παραλείψεις του Τραμπ. Πριν από την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, δεν παρείχε επαρκείς εξηγήσεις στους Αμερικανούς πολίτες για τους λόγους που δικαιολογούσαν τη χρήση στρατιωτικής βίας, είτε για την επίτευξη αλλαγής καθεστώτος, είτε για την εξάλειψη των πυρηνικών και τρομοκρατικών απειλών της Τεχεράνης, είτε για την αποδυνάμωση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων. Είναι προφανές ότι δεν ενημέρωσε σχετικά μέλη του Κογκρέσου. Επίσης, φαίνεται πως δεν πραγματοποίησε διαβουλεύσεις με τους συμμάχους των ΗΠΑ, είτε στο ΝΑΤΟ, είτε στον Περσικό Κόλπο, είτε στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, οι οποίοι εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την προμήθεια πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή. Ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος, είχε προβεί σε όλες αυτές τις ενέργειες πριν ξεκινήσει την Επιχείρηση Desert Storm το 1991.
Επιπλέον, εάν η αλλαγή καθεστώτος ήταν όντως στόχος, ο Τραμπ προφανώς έκανε ελάχιστα ή και τίποτα για να συντονιστεί με τις εσωτερικές ομάδες της αντιπολίτευσης στο Ιράν. Οι μακροχρόνιες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα έχουν οδηγήσει σε εκτεταμένη δυσαρέσκεια, όπως φάνηκε στις πανεθνικές διαδηλώσεις που κατεστάλησαν βίαια τον Ιανουάριο. Ο μισός πληθυσμός του Ιράν είναι κάτω των 30 ετών, και η νεολαία αυτή απορρίπτει σε μεγάλο βαθμό την ιδεολογία των αγιατολάχ. Από τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί το 2022, κατά τη διάρκεια κράτησής της από την αστυνομία ηθών, πολλές Ιρανές αμφισβητούν πλέον ανοιχτά την αρχή νομιμοποίησης του καθεστώτος. Οι εθνοτικές μειονότητες του Ιράν, ιδίως οι Κούρδοι και οι Μπαλόχοι, εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα δυσαρέσκειας.
«Ο Τραμπ ξεκίνησε, αλλά δεν ολοκλήρωσε το έργο»
Χωρίς την απαραίτητη προετοιμασία, ο Τραμπ εξαπέλυσε μια στρατιωτική εκστρατεία που, παρ’ όλα αυτά, αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχημένη και καταστροφική για το Ιράν. Δεν ήταν ακόμη ολοκληρωτικά επιτυχημένη, αλλά σίγουρα δεν απέτυχε, συμπεριλαμβανομένης της επιχείρησης Project Freedom, η οποία στόχευε στο να διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ για τις αραβικές εξαγωγές πετρελαίου.
Το πρόβλημα του Τραμπ δεν έγκειται στην έναρξη των επιθέσεων, αλλά στην αδυναμία του να ολοκληρώσει το έργο. Όπως είχε δηλώσει ο Ουίνστον Τσόρτσιλ για την αποτυχημένη στρατηγική του Βρετανού πρωθυπουργού Άντονι Ίντεν στην κρίση της Διώρυγας του Σουέζ το 1956, η οποία έληξε όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανάγκασαν τη Βρετανία, τη Γαλλία και το Ισραήλ να διακόψουν την επιχείρηση κατάληψης της διώρυγας: «Δεν ξέρω αν θα τολμούσα να ξεκινήσω· σίγουρα δεν θα τολμούσα ποτέ να σταματήσω».
ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Kαλλιθέα: Νέο βίντεο με την 43χρονη γυναίκα να τρέχει να σωθεί τραυματισμένη
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στη ροή ειδήσεων του enikos.gr
Ο Τραμπ, όμως, σταμάτησε και τώρα φαίνεται χαμένος, ελπίζοντας ουσιαστικά ότι οι Φρουροί της Επανάστασης θα του προσφέρουν μια διπλωματική διέξοδο, κάτι που μέχρι στιγμής αρνούνται να κάνουν. Αντιθέτως, το καθεστώς προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, ώστε να αναδυθεί από τα ερείπια του Ιράν, να ανασυγκροτήσει την εξουσία του και να αποκαταστήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών όπλων, των βαλλιστικών πυραύλων και των τρομοκρατικών δικτύων και πληρεξουσίων του.
«Η Τεχεράνη πιστεύει ότι ο Τραμπ φοβάται περισσότερο τα εσωτερικά του προβλήματα»
Η Τεχεράνη θεωρεί – και σύμφωνα με τον Μπόλτον, ορθώς – ότι τα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα του Τραμπ τον απασχολούν πολύ περισσότερο από την μακρινή απειλή μιας ανασυγκροτημένης, στρατιωτικοποιημένης θεοκρατίας στο Ιράν.
Έτσι, ακόμη και αν το Ιράν φανεί να αποδέχεται την προτεινόμενη από τον Τραμπ κατάπαυση του πυρός ως βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις, το καθεστώς θα επιδιώξει να καθυστερήσει κάθε ουσιαστική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένου του ανοίγματος των Στενών του Ορμούζ.
Οι δύο επιλογές του Τραμπ
Ο Μπόλτον υποστηρίζει ότι ο Τραμπ έχει μόνο δύο επιλογές που συνάδουν με την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Η πρώτη είναι να κηρύξει λήξασα την –κατ’ επανάληψη παραβιασμένη– κατάπαυση του πυρός και να επανεκκινήσει την καταστροφή των μηχανισμών κρατικής ισχύος του Ιράν. Οι επικριτές των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, ίσως ακόμη και η ίδια η CIA, πιστεύουν ότι απομένει πολλή δουλειά μέχρι να καταστραφεί ολοκληρωτικά ο ιρανικός στρατός. «Ωραία, ας συνεχίσουμε λοιπόν», γράφει χαρακτηριστικά, όσο οι ήδη συγκεντρωμένες αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν στην περιοχή. Εάν ο Τραμπ δεν μπορεί να προχωρήσει σε αυτό το μεγάλο βήμα, τότε η δεύτερη επιλογή είναι πιο περιορισμένη: να ανοίξει στρατιωτικά τα Στενά του Ορμούζ για το εμπόριο των αραβικών κρατών του Κόλπου, διατηρώντας παράλληλα τον αποκλεισμό του Ιράν.
«Το διακύβευμα είναι η ελευθερία των θαλασσών»
Σύμφωνα με τον Μπόλτον, το ζήτημα αφορά την ελευθερία των θαλασσών, θεμέλιο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και 250 χρόνια, με τεράστιες συνέπειες και σε άλλες αμφισβητούμενες περιοχές, όπως η Νότια Σινική Θάλασσα. Παράλληλα, η επιστροφή του πετρελαίου του Κόλπου στις διεθνείς αγορές θα μπορούσε να ανακουφίσει σημαντικά τη σημερινή οικονομική κρίση. Η συνέχιση του αμερικανικού αποκλεισμού και η επέκτασή του, όπου είναι δυνατόν, ακόμη και στα λιμάνια του Ιράν στην Κασπία Θάλασσα, θα ενίσχυε περαιτέρω την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη. Πάνω απ’ όλα, επιμένει ότι απαιτείται στρατιωτική δράση για να αποκατασταθεί η αποτροπή. Το Ιράν πρέπει να καταλάβει με βεβαιότητα ότι θα υποστεί σοβαρές συνέπειες αν επιχειρήσει ξανά να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ.
«Ο Τραμπ θα αποφασίσει αν θέλει να μείνει στην ιστορία ως ο Άντονι Ίντεν»
Ο Μπόλτον προειδοποιεί ότι μια καθαρά διπλωματική λήξη της κρίσης, ειδικά μέσω μιας «σταδιακής» διαδικασίας όπως φαίνεται να προβλέπει η τελευταία πρόταση Τραμπ, θα δημιουργούσε ένα καταστροφικό προηγούμενο. Το καθεστώς της Τεχεράνης, ενθαρρυμένο από μια τέτοια εξέλιξη, πιθανότατα θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι θα αντιμετωπίζει μόνο διπλωματικές και όχι στρατιωτικές συνέπειες αν επιχειρήσει ξανά να κλείσει τα Στενά. Έτσι, θα μπορούσε να τα ανοίγει και να τα κλείνει «σαν να πατά έναν διακόπτη», αυξάνοντας ή μειώνοντας την πίεση όποτε το θεωρούσε χρήσιμο. Οι πρώτες ώρες του Project Freedom, με αμερικανικά πολεμικά πλοία να συνοδεύουν εμπορικά σκάφη μέσω των Στενών, έδειξαν –όπως σημειώνει– μεγάλες δυνατότητες. Ωστόσο, θεωρεί πως απαιτούνται πολύ περισσότερα από αυτή την περιορισμένη επιλογή. Το άνοιγμα τόσο του Κόλπου όσο και των Στενών δεν μπορεί να είναι μια καθαρά αμυντική επιχείρηση. Απαιτεί ενεργές επιχειρήσεις για την καταστροφή των ιρανικών ταχύπλοων, των αντιπλοϊκών πυραύλων και των drones που απειλούν τη ναυσιπλοΐα. Και αν η Τεχεράνη κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση ως απάντηση, αυτό –κατά τον ίδιο– θα αποδείξει απλώς ότι το καθεστώς δεν είχε ποτέ πρόθεση να εγκαταλείψει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
«Η ιρανική ηγεμονία στην περιοχή είναι απολύτως απαράδεκτη για τα αραβικά κράτη του Κόλπου και θα έπρεπε να είναι απαράδεκτη και στην Ουάσινγκτον», καταλήγει ο Μπόλτον.
«Η έξοδος του Τραμπ από την παγίδα που ο ίδιος δημιούργησε είναι απολύτως ξεκάθαρη. Ο ίδιος θα αποφασίσει αν θέλει να μείνει στην ιστορία ως ο Άντονι Ίντεν».