Σε μια συγκλονιστική παρέμβαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Έντεμ Γουοσόρνου, διευθύντρια του Τμήματος Ανταπόκρισης σε Κρίσεις του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), αποκάλυψε ότι στοιχεία από 20 ένοπλες συγκρούσεις καταδεικνύουν έναν τραγικό απολογισμό για το 2025: ένας άμαχος έχανε τη ζωή του περίπου κάθε δεκατέσσερα λεπτά. Η ελληνική αντιπροσωπεία, στο ίδιο βήμα, τάχθηκε υπέρ της άμεσης ανάληψης δράσης για την προστασία των αμάχων.
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν είναι επιβαρυντικά. Το 2025, τα Ηνωμένα Έθνη κατέγραψαν πάνω από 1.350 επιθέσεις εναντίον εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικών εγκαταστάσεων σε 18 συγκρούσεις. Επιπλέον, 147 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπισαν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια την ίδια χρονιά, με τις συγκρούσεις να αποτελούν την κύρια αιτία. Η σεξουαλική βία, δυστυχώς, παραμένει ένα διαδεδομένο πρόβλημα, με τα Ηνωμένα Έθνη να καταγράφουν πέρυσι πάνω από 9.300 περιπτώσεις, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων αφορούσε γυναίκες και κορίτσια, αν και ο πραγματικός αριθμός αναμένεται να είναι πολύ υψηλότερος.
«Η προστασία των αμάχων σε ένοπλες συγκρούσεις δεν είναι φιλανθρωπία», τόνισε η κ. Γουοσόρνου, εκ μέρους του Τομ Φλέτσερ, Συντονιστή Έκτακτης Ανθρωπιστικής Βοήθειας. «Είναι το ελάχιστο που απαιτούν η ανθρωπιά και ο πολιτισμός.» Υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη όλα τα κράτη να τηρούν τις δεσμεύσεις τους βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ελλάδα: Έκκληση για Δράση και Συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο
Η Ελλάδα, στην παρέμβασή της, επισήμανε ότι η διεθνής κοινότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «βαθιά και επιδεινούμενη κρίση», σε ένα περιβάλλον «κατάφωρης περιφρόνησης» του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, αναφέρθηκε στις περισσότερες από 130 ένοπλες συγκρούσεις παγκοσμίως, όπως αυτές στην Ουκρανία, το Σουδάν, τη Γάζα, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Μιανμάρ, τη Συρία, τον Λίβανο, το Νότιο Σουδάν και την Υεμένη, τονίζοντας ότι η πραγματικότητα για τους αμάχους απέχει πολύ από το θεσπισμένο πλαίσιο προστασίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Ουκρανία, όπου ο αριθμός των αμάχων που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν το 2025 αυξήθηκε κατά 31% σε σχέση με το 2024, στη Γάζα, όπου τουλάχιστον 20.000 Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους το 2025, και στο Σουδάν, το οποίο παρέμεινε η μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού παγκοσμίως.
Η Ελλάδα τόνισε την ανάγκη πλήρους συμμόρφωσης όλων των μερών με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και την πολιτική ευθύνη των κρατών για την προστασία των αμάχων και των πολιτικών υποδομών. Υπενθύμισε τη συμμετοχή της στην Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την ενίσχυση της πολιτικής δέσμευσης υπέρ του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και την υποστήριξη της Διακήρυξης για την Προστασία του Ανθρωπιστικού Προσωπικού.
Λογοδοσία και Νέες Τεχνολογίες στο Επίκεντρο
Η κ. Μπαλτά έδωσε έμφαση στη λογοδοσία, ζητώντας ανεξάρτητες, πλήρεις και αποτελεσματικές έρευνες, δίωξη των υπευθύνων, προστασία των επιζώντων και αποζημιώσεις για τα θύματα. Τόνισε επίσης την ανάγκη προστασίας του ιατρικού και ανθρωπιστικού προσωπικού, αποφυγής χρήσης εκρηκτικών όπλων σε κατοικημένες περιοχές, ασφαλούς και απρόσκοπτης ανθρωπιστικής πρόσβασης και ενίσχυσης της δυνατότητας των ειρηνευτικών και πολιτικών αποστολών να φθάνουν στους πληθυσμούς που έχουν ανάγκη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις νέες τεχνολογίες. Όπως σημείωσε, η αυξανόμενη χρήση drones, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο και η χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνίας για τη διάδοση παραπληροφόρησης, αποπληροφόρησης και ρητορικής μίσους δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για τους αμάχους. Η Ελλάδα υπογράμμισε ότι αποτελεί κοινή ευθύνη των κρατών να θεσπίσουν δικλίδες ασφαλείας για την υπεύθυνη χρήση της τεχνολογίας, με τρόπο συμβατό με το διεθνές δίκαιο, ενώ ζήτησε να διαφυλαχθεί η προστασία των παιδιών και να ενισχυθεί η συμμετοχή των γυναικών και των κοριτσιών στις προσπάθειες προστασίας.
Κλείνοντας, η κ. Μπαλτά τόνισε ότι η προστασία των αμάχων και η ανακούφιση του πόνου τους αποτελούν «νομική και ηθική επιταγή» και κάλεσε σε δράση «με επείγοντα χαρακτήρα και αποφασιστικότητα».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ