Η Ελλάδα ξεχωρίζει στην αγορά εργασίας, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό απασχόλησης και την τρίτη στην συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ την διετία 2024-2026. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ΟΟΣΑ “Employment Outlook”, η εγχώρια αγορά εργασίας παρουσίασε σημαντική δυναμική.
Ειδικότερα, το ποσοστό απασχόλησης στην Ελλάδα αυξήθηκε πάνω από 2% και η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό πάνω από 1%, ενώ ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ εμφάνισε οριακή μόνο άνοδο.
Η Συμβολή των Μεταναστών και η Εξέλιξη των Αμοιβών
Η είσοδος και η συμμετοχή των μεταναστών στην αγορά εργασίας αποτέλεσαν βασικό μοχλό για την ενίσχυση της απασχόλησης στην Ελλάδα, φαινόμενο που παρατηρήθηκε και σε άλλες χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Δανία, η Λετονία, η Νορβηγία, η Ολλανδία και η Σουηδία.
Όσον αφορά τις αποδοχές:
- Μέσος πραγματικός μισθός (μετά τον πληθωρισμό): Κατέγραψε ετήσια αύξηση άνω του 3% το α’ τρίμηνο του 2026 (έναντι 2,2% στον ΟΟΣΑ), με τον ονομαστικό μισθό να αυξάνεται άνω του 6%. Σε βάθος πενταετίας (2021-2026), ο μέσος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα σημείωσε άνοδο περίπου 5%, συμβαδίζοντας με τον μέσο όρο του Οργανισμού.
- Πραγματικός κατώτατος μισθός: Ενισχύθηκε κατά περίπου 9% στην πενταετία, όσο και η διάμεση αύξηση στον ΟΟΣΑ. Ωστόσο, τον Απρίλιο παρατηρήθηκε ελαφρά κάμψη σε ετήσια βάση, λόγω του πληθωρισμού (5,4%), ο οποίος προκλήθηκε από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σημάδια Κόπωσης στις Διεθνείς Αγορές Εργασίας
Παγκοσμίως, οι αγορές εργασίας επιδεικνύουν ανθεκτικότητα, φτάνοντας το α’ τρίμηνο του 2026 στο ιστορικό υψηλό του 72,1% κατά μέσο όρο. Ωστόσο, εμφανίζονται πρώτες ενδείξεις εξασθένησης, όπως μια μικρή άνοδος της ανεργίας και χαλάρωση των συνθηκών, παρά τις διαρθρωτικές ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό.
Τα δημογραφικά στοιχεία της απασχόλησης παρουσιάζουν δύο αντίρροπες τάσεις:
- Μεγαλύτεροι εργαζόμενοι: Τα δύο τρίτα της αύξησης της απασχόλησης προήλθαν από την ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών (μια τάση που διαρκεί δύο δεκαετίες) και το ένα τρίτο από την ομάδα 25-54 ετών.
- Νέοι εργαζόμενοι: Το ποσοστό απασχόλησης για τους νέους 15-24 ετών μειώθηκε, με τα ποσοστά ανεργίας τους να αυξάνονται συγκριτικά με το υπόλοιπο εργατικό δυναμικό.
Η ανάκαμψη των αμοιβών παγκοσμίως έχει αρχίσει να επιβραδύνεται, και σε ένα τρίτο των χωρών οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν χαμηλότεροι από τα επίπεδα των αρχών του 2021.
Οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες, οι υψηλοί δασμοί και το αυξημένο ενεργειακό κόστος αναμένεται να οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό και να επιβραδύνουν περαιτέρω την αγορά εργασίας και την ανάκαμψη των μισθών.
Ο Κρίσιμος Ρόλος των Συλλογικών Διαπραγματεύσεων
Για την αντιμετώπιση της οικονομικής και γεωπολιτικής αστάθειας, ο ΟΟΣΑ προτείνει στοχευμένες πολιτικές, όπως επιδόματα ανεργίας και ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης.
Σε ένα περιβάλλον σταθεροποίησης των μισθολογικών πιέσεων και αυξανόμενου πληθωρισμού, οι θεσμοί καθορισμού των μισθών – ο κατώτατος μισθός και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις – είναι κρίσιμοι για τη δίκαιη κατανομή του κόστους του πληθωρισμού μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.
Ο Οργανισμός τονίζει την ανάγκη οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και ο κοινωνικός διάλογος να προστατεύουν και τους χαμηλόμισθους που βρίσκονται πάνω από τον κατώτατο μισθό. Οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται ανά κλάδο και ανάλογα με τις αντοχές των επιχειρήσεων, ρυθμίζοντας τη συχνότητα των διαπραγματεύσεων, τις μεταβατικές συμφωνίες ή τις εφάπαξ πληρωμές.