Ραγδαίες και καθοριστικές εξελίξεις έρχονται να ανατρέψουν το σκηνικό της πολύκροτης υπόθεσης που αφορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ, χάρη στο επίσημο πόρισμα που συνέταξε η πρώην ελέγκτρια του οργανισμού, Παρασκευή Τυχεροπούλου. Η έκθεση ανάλυσης στοιχείων, την οποία επικαλείται το «Πρώτο Θέμα» και παραδόθηκε στις 18 Μαΐου στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, αποφορτίζει σημαντικά τις κατηγορίες περί εμπλοκής έντεκα βουλευτών και πολιτικών στελεχών, για τους οποίους είχε ζητηθεί άρση ασυλίας.
Το περιεχόμενο της έκθεσης ανατρέπει τους αρχικούς ισχυρισμούς των ευρωπαϊκών διωκτικών Αρχών, οι οποίοι έκαναν λόγο για οικονομική ζημία άνω του 1,2 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, η ενδελεχής έρευνα της έμπειρης ελέγκτριας προσδιορίζει τη συνολική ζημία στα μόλις 115.000 ευρώ για το σύνολο των εμπλεκομένων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η υπόθεση να υποβαθμίζεται από κακουργηματικού χαρακτήρα σε πλημμεληματικού, με τα μισά από τα ελεγχόμενα πρόσωπα να απαλλάσσονται πλήρως από κάθε υπόνοια πρόκλησης ζημίας.
Αντιπαράθεση για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η δημοσιοποίηση του πορίσματος προκάλεσε άμεσες πολιτικές αντιδράσεις. Η κυβέρνηση πέρασε στην αντεπίθεση, ενώ η αντιπολίτευση αναθεώρησε τη στάση της. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, στράφηκε με δριμύτητα κατά των κομμάτων της αντιπολίτευσης, κατηγορώντας τα για πολιτικοποίηση της υπόθεσης και για πρόωρες δηλώσεις περί «κυβέρνησης υποδίκων». Τόνισε ότι η έκθεση της κ. Τυχεροπούλου, η οποία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί φιλοκυβερνητική, αλλάζει ριζικά την εικόνα, καθώς για τους μισούς εμπλεκόμενους δεν υφίσταται καμία ζημία, ενώ για άλλους τα ποσά έχουν υποχωρήσει δραστικά, ακόμα και κάτω από τα 700 ευρώ σε μία περίπτωση.
Από την πλευρά του, ο τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ, Χρήστος Κακλαμάνης, παραδέχθηκε τη διαφοροποίηση των δεδομένων που φέρνει η έρευνα. Επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όφειλε να είχε αποστείλει το πόρισμα στη Βουλή μαζί με τη δικογραφία πριν από την ψηφοφορία για την άρση ασυλίας, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Αν λέει ότι δεν είχαν ευθύνες οι δύο υπουργοί, ασφαλώς και δεν θα ζητούσαμε προανακριτική, αυτονόητο δεν είναι;».
Χρονικές Αστοχίες και Ερωτήματα
Η χρονική αλληλουχία των ενεργειών της Ευρωπαίας Εντεταλμένης Εισαγγελέως, Πόπης Πανανδρέου, γεννά δύο σοβαρά ερωτήματα:
- Χρόνος εντολής για τη σύνταξη της έκθεσης: Η δικογραφία διαβιβάστηκε στη Βουλή στις 30 Μαρτίου και η άρση ασυλίας αποφασίστηκε στις 22 Απριλίου, όμως η Πανανδρέου παρήγγειλε την ανάλυση στοιχείων στην κ. Τυχεροπούλου στις 28 Απριλίου. Παραμένει αδιευκρίνιστο γιατί η ενέργεια αυτή δεν προηγήθηκε της αποστολής του φακέλου στη Βουλή.
- Μη αξιοποίηση της έκθεσης: Η έκθεση βρισκόταν στα χέρια της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας από τις 18 Μαΐου, αλλά δεν αξιοποιήθηκε κατά τη συζήτηση στο Κοινοβούλιο στις 21 Μαΐου, παρότι η υπόθεση αρχικά χαρακτηριζόταν κακουργηματική.
Το Πόρισμα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τα Πολιτικά Πρόσωπα
Η έκθεση εξετάζει λεπτομερώς κάθε ξεχωριστή περίπτωση, καταγράφοντας συγκεκριμένα συμπεράσματα:
Σπήλιος Λιβανός:
Για αγρότη που συνδεόταν με τον πρώην υπουργό, επισημαίνεται ότι «συνεπώς δεν υπήρξε παραβίαση της υπουργικής απόφασης παρά την τηλεφωνική συνομιλία του […] με τον […] και κατά συνέπεια καμία απολύτως ζημιά για τα γεωργικά Ταμεία». Για δεύτερη περίπτωση, η ελέγκτρια αποφαίνεται ότι «δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί οποιοσδήποτε κίνδυνος για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία», καθώς ο παραγωγός έλαβε εθνικό απόθεμα τον Οκτώβριο του 2022, άρα δεν έγινε πληρωμή εντός του 2021.
Φωτεινή Αραμπατζή:
Στην υπόθεση αγρότη που σχετίζεται με την πρώην υφυπουργό, το πόρισμα αναφέρει: «Συμπέρασμα: δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να ταυτοποιηθεί αν πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο με αυτό της συνομιλίας. Το οποίο φαίνεται να έχει εκκρεμότητα πληρωμής για το 2015 ή 2018. Προκειμένου να προσδιοριστεί το συγκεκριμένο πρόσωπο θα έπρεπε η ανωτέρω πληροφορία να είχε χρησιμοποιηθεί ως μέσο αναζήτησης για την παραγγελία προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ».
Κώστας Σκρέκας:
Σχετικά με παραγωγό που συνδέεται με τον πρώην υπουργό, σημειώνεται ότι η πληρωμή του έτους 2021 για το εναπομείναν ποσό των 744,17 ευρώ (επί συνόλου 7.145,35 ευρώ) θεωρείται επισφαλής, λόγω έλλειψης περαιτέρω δεδομένων.
Κώστας Τσιάρας:
Για αγρότη που συνδέεται με τον πρώην υπουργό, διαπιστώνεται ότι δεν έπρεπε να του είχε καταβληθεί το πρασίνισμα του 2021 (3.145,33 ευρώ). Ζητείται επίσης να ερευνηθεί η τήρηση όρων επιλεξιμότητας στο πρόγραμμα μείωσης νιτρορρύπανσης, καθώς οι πληρωμές 2019-2021 κρίνονται επισφαλείς.
Γιάννης Κεφαλογιάννης:
Στην περίπτωση δύο αγροτών που συνδέονται με τον βουλευτή, αναφέρεται ότι δεν προκύπτει αν επεστράφησαν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά τεσσάρων παραγωγών που εφάρμοσαν την «Ηρακλειώτικη Πατέντα». Αυτά συνιστούν προσδιορισμένη ζημία για τα ευρωπαϊκά ταμεία, συνολικού ύψους 35.860,35 ευρώ.
Θεόφιλος Λεονταρίδης:
Για υπόθεση αγρότισσας που σχετίζεται με τον βουλευτή, περιγράφεται η γραφειοκρατική ταλαιπωρία και οι εκκρεμείς πληρωμές από το 2015. Ολοκληρώθηκαν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι και τα δικαιώματα του 2015 χορηγήθηκαν τον Ιανουάριο του 2025, οδηγώντας στο συμπέρασμα: «Συνεπώς, δεν προκύπτει ζημιά για τα Ευρωπαϊκά Ταμεία».
Οι Ποινικές Διώξεις για τα Κυκλώματα
Παράλληλα, ενώ στο πολιτικό πεδίο οι κατηγορίες αποδυναμώνονται, οι εγχώριες διωκτικές Αρχές συνεχίζουν τις συντονισμένες επιχειρήσεις για την πάταξη των παράνομων επιδοτήσεων μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ, εξαρθρώνοντας μεγάλα τοπικά κυκλώματα.
Στη Θεσσαλονίκη και τις Σέρρες συνελήφθησαν 17 άτομα, αντιμετωπίζοντας κακουργηματικές διώξεις για απάτη που προκάλεσε ζημία άνω των 4,5 εκατ. ευρώ. Στην Κρήτη, βρίσκονται σε εξέλιξη οι απολογίες 22 συλληφθέντων, μετά από ευρείας κλίμακας αστυνομική επιχείρηση. Η σχετική δικογραφία περιλαμβάνει 116 εμπλεκόμενα πρόσωπα, με δύο λογιστές να φέρονται ως αρχηγοί της εγκληματικής οργάνωσης. Το κύκλωμα αυτό δρούσε συστηματικά από το 2019, με συνολική ζημία για τα δημόσια και ευρωπαϊκά ταμεία να αγγίζει τα 2,7 εκατ. ευρώ.