Σημαντική υποχώρηση των προοπτικών της διεθνούς οικονομίας καταγράφει η Παγκόσμια Τράπεζα στην πιο πρόσφατη εξαμηνιαία έκθεσή της, με τίτλο Global Economic Prospects.
Ο διεθνής οργανισμός μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 2,5%, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές αναταραχές στη Μέση Ανατολή αποτελούν τον βασικότερο κίνδυνο. Παρόλο που το 2025 αναμένεται να κλείσει με θετικότερο ρυθμό από τις αρχικές εκτιμήσεις (2,9%), η νέα πρόβλεψη για το 2026 σηματοδοτεί τη χαμηλότερη επίδοση από την περίοδο της πανδημίας. Σε ένα ακραίο σενάριο, μάλιστα, έντονων διαταραχών στην ενέργεια και τις αγορές, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να περιοριστεί ακόμη και στο 1,3%.
Η απειλή στα Στενά του Ορμούζ, το ακριβό πετρέλαιο και ο πληθωρισμός
Η συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση, πλέον τεσσάρων μηνών, έχει προκαλέσει άλμα στις τιμές της ενέργειας, κυρίως λόγω των προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Αυτή η εξέλιξη συντηρεί τις παγκόσμιες πληθωριστικές πιέσεις, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν αυστηρή νομισματική πολιτική. Επιπλέον, η άνοδος στις τιμές των λιπασμάτων εγείρει ανησυχίες για μια πιθανή κρίση στην παγκόσμια τροφοδοσία.
Στο βασικό της σενάριο, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι η μέση τιμή του Brent θα διαμορφωθεί στα 94 δολάρια ανά βαρέλι το 2026 (σημειώνοντας αύξηση 36% σε σχέση με το 2025), ενώ ο διεθνής πληθωρισμός αναμένεται να είναι στο 4%. Ωστόσο, εάν η ενεργειακή κρίση παραταθεί και η τιμή του πετρελαίου αγγίξει τα 115 δολάρια, η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 2,1% και ο πληθωρισμός θα ανέλθει στο 4,4%.
Μειωμένη ανθεκτικότητα και δομικές αδυναμίες
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Indermit Gill, προειδοποίησε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι σήμερα πολύ λιγότερο ανθεκτική σε σύγκριση με το 2008 ή το 2018. Αν και προβλέπεται μια σταδιακή ανάκαμψη στο 2,8% για το διήμερο 2027-2028, ο ρυθμός αυτός υπολείπεται του μέσου όρου της προηγούμενης δεκαετίας. Η επιβράδυνση αυτή αποδίδεται σε βαθύτερα αίτια, όπως η δημογραφική κάμψη, οι ασθενείς ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις, το διογκωμένο δημόσιο χρέος και η επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου.
Σε ποιες περιοχές εντοπίζονται τα μεγαλύτερα πλήγματα
Η Παγκόσμια Τράπεζα αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για τα δύο τρίτα των οικονομιών του πλανήτη. Οι αναπτυσσόμενες χώρες πλήττονται ιδιαίτερα, με την ανάπτυξή τους να περιορίζεται στο 3,6% το 2026 (από 4,4% το 2025). Το βαρύτερο τίμημα πληρώνει η περιοχή της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής, του Αφγανιστάν και του Πακιστάν, όπου η πρόβλεψη υποχώρησε δραματικά στο 1,6% για το 2026, από 4% πέρυσι. Χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (2,4% έναντι αρχικής πρόβλεψης 5%) και το Ιράκ βλέπουν τις ενεργειακές τους εξαγωγές να συρρικνώνονται. Παράλληλα, η πρόβλεψη για την Τουρκία μειώθηκε στο 2,8%.
Στο μέτωπο των ισχυρών οικονομιών, οι ΗΠΑ εμφανίζουν σχετική ανθεκτικότητα με εκτιμώμενη ανάπτυξη 2,2%. Αντίθετα, η Ευρωζώνη και η Ιαπωνία παραμένουν καθηλωμένες σε πολύ χαμηλούς ρυθμούς, στο 0,8% και 0,7% αντίστοιχα. Η Κίνα αναμένεται να επιβραδύνει στο 4,2% (από 5% το 2025). Η Ινδία, ωστόσο, συνεχίζει να ξεχωρίζει ως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία παγκοσμίως, διατηρώντας έναν ισχυρό ρυθμό 6,6% για το 2026.