Η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερη ενοποίηση, συγχωνεύσεις τραπεζών και μεγαλύτερες επιχειρήσεις, τόνισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος κατέχει επίσης τη θέση του Προέδρου του Eurogroup, υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη για βαθύτερη ευρωπαϊκή ενοποίηση. Ειδικότερα, τόνισε τη σημασία της δημιουργίας ισχυρότερων επιχειρηματικών σχημάτων μέσω της συγχώνευσης τραπεζών και της ανάπτυξης μεγαλύτερων εταιρειών. Αυτές οι δηλώσεις έγιναν στο πλαίσιο μιας συζήτησης με τον Ενρίκο Λέτα, πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας και κοσμήτορα της Σχολής Πολιτικής, Οικονομίας και Παγκόσμιων Υποθέσεων του IE University. Θέμα της συζήτησης ήταν το μέλλον της ανταγωνιστικότητας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εκδήλωση, που διοργανώθηκε από το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ και το IE Competitiveness Hub, σηματοδότησε τη συμπλήρωση 40 ετών από την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης. Τον συντονισμό της συζήτησης ανέλαβε η Βικτώρια Δενδρινού, επικεφαλής του Γραφείου του Bloomberg στην Αθήνα.
«Το πραγματικό πεδίο μάχης είναι η τεχνολογία»
Ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε εμφατικά ότι η τεχνολογία αποτελεί το κρισιμότερο πεδίο ανταγωνισμού. «Και στον τομέα της τεχνολογίας», παραδέχτηκε με ειλικρίνεια, «βρισκόμαστε ήδη στο «σχέδιο Β», διότι καθυστερήσαμε υπερβολικά. Η Ευρώπη χρειάζεται μια κοινή στρατηγική για την επίτευξη τεχνολογικής κυριαρχίας. Ωστόσο, δεν θα το χαρακτήριζα αυστηρά ως δόγμα, καθώς η καθολική ανάπτυξη ευρωπαϊκών εκδοχών όλων των τεχνολογιών δεν είναι ρεαλιστική.»
Σύμφωνα με τον υπουργό, η βασική ιδέα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας είναι μία: η υιοθέτηση μιας νοοτροπίας κλίμακας και η δημιουργία «ευρωπαϊκών πρωταθλητών». Αυτό συνεπάγεται την ενθάρρυνση των εθνικών πρωταθλητών να εξελιχθούν σε ευρωπαϊκούς. Η τραπεζική ενοποίηση και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων αποτελούν ουσιαστικά κομμάτια αυτής της προσπάθειας. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη της ανάπτυξης των startups στην Ευρώπη.
Η Συναρπαστική Συζήτηση Πιερρακάκη και Λέτα
Σε ερώτηση σχετικά με την ικανότητα της Ευρώπης να ανταγωνιστεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε: «Δεν θα το διατύπωνα απαραίτητα ως «να ανταγωνιστούμε τις ΗΠΑ». Αυτό που θα προσπαθούσα να κάνω, αυτό που θα προσπαθούσα να διευκολύνω, είναι η οικοδόμηση ικανοτήτων, η ικανότητα δράσης.»
Εξέφρασε την τιμή του που μοιράζεται τη σκηνή με τον Ενρίκο Λέτα, αναφερόμενος στην προηγούμενη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες. «Μου άρεσε πολύ ο τρόπος που το έθεσες,» είπε στον κ. Λέτα, «γιατί νομίζω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό το λεξιλόγιο κυριαρχεί στη συζήτηση. Αυτό που έκανε ο Ενρίκο με την έκθεσή του, και ο Μάριο Ντράγκι με τη δική του έκθεση, είναι ουσιαστικά να διαμορφώσουν το λεξιλόγιο γύρω από το τι πρέπει να μπορέσουμε να πετύχουμε εμείς, ως 27 διοικήσεις υπουργείων Οικονομικών στο ECOFIN και στο Eurogroup, και ποιο θα πρέπει να είναι το κοινό μας συμφέρον.»
Τόνισε τη σημασία της κοινής γλώσσας και μιας κοινής πυξίδας για την επιτυχία. «Γι’ αυτό ακριβώς, την περασμένη εβδομάδα, λόγω της ιταλικής σου καταγωγής, σας περιέγραψα εσένα και τον Μάριο Ντράγκι ως τους δύο «πάπες» της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αλλά τώρα που σε έχουμε στην Αθήνα να κηρύττεις το ευαγγέλιο, θα έλεγα ότι είσαι ο «’Αγιος Παύλος» της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης».
Ωστόσο, ο κ. Πιερρακάκης παραδέχτηκε ότι υπάρχει καθυστέρηση στην υλοποίηση των αλλαγών. «Το να εξηγήσεις στους πολίτες τι είναι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η SIU, είναι εξαιρετικά δύσκολο. Στην ουσία πρόκειται για μια μετονομασία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης, τις οποίες δεν καταφέραμε να υλοποιήσουμε εγκαίρως.»
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, σημείωσε την ύπαρξη ενός «μερίσματος του προφανούς» στην πολιτική, δηλαδή η υλοποίηση αυτονόητων, αλλά παραμελημένων, πρωτοβουλιών που μπορούν να αποφέρουν σημαντικά αναπτυξιακά οφέλη. «Άρα κάθε υπεύθυνος χάραξης πολιτικής στον κόσμο σήμερα πρέπει να έχει αυτή τη διττή προσέγγιση, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και η Ευρώπη έχει ένα πιθανό μέρισμα αν υλοποιήσει τα αυτονόητα: την εξάλειψη αυτών των κρυφών εμποδίων.»
Σύμφωνα με μελέτη του ΔΝΤ, αυτά τα εμπόδια αντιστοιχούν σε δασμούς 110% στις υπηρεσίες και 44% στη μεταποίηση. «Άρα η SIU έχει πολλά στοιχεία. Χρειάζεται ενοποίηση των χρηματιστηρίων. Χρειαζόμαστε τραπεζική ενοποίηση. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερες τράπεζες. Χρειαζόμαστε περισσότερη διασυνοριακή ενοποίηση στην Ευρώπη.»
Ανέφερε ότι η διασυνοριακή ενοποίηση στην Ευρώπη έχει μειωθεί από το 2008, και οι τεχνολογικές επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών είναι σημαντικά χαμηλότερες από αυτές των αμερικανικών και κινεζικών. «Το να αποκτήσουμε κοινή κατανόηση όλων αυτών των ζητημάτων, και ναι, να τα επικοινωνήσουμε σωστά, είναι εκ των ων ουκ άνευ όρος για να προχωρήσουμε.»
Εξέφρασε την αισιοδοξία του, καθώς «υπάρχουν πολλά εξωγενή γεγονότα, από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία μέχρι τη συνολική απώλεια της γεωπολιτικής αθωότητας σε σχέση με το ποιος πρέπει να πληρώνει για το κόστος της ασφάλειάς μας. Αν τα προσθέσεις όλα αυτά μαζί, υπάρχει σήμερα ένα πολιτικό ρεύμα που ευνοεί την υλοποίηση αυτών των σχεδίων.»
Η Ανάγκη για Ευρωπαϊκούς Πρωταθλητές
Σχετικά με την ικανότητα της Ευρώπης να ανταγωνιστεί παγκοσμίως, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε: «Δεν μπορείς να αποκτήσεις το αναγκαίο μέγεθος αν συνεχίζεις να έχεις 27 διαφορετικές εκδοχές εθνικών πρωταθλητών. Αυτή η συζήτηση συνδέεται άμεσα τόσο με την τεχνολογία όσο και με τη διασυνοριακή ολοκλήρωση. Περισσότερη ενοποίηση επιχειρήσεων και τραπεζών είναι απολύτως αναγκαία.»
Εξέφρασε την υπερηφάνεια του για τη θετική στάση της Ελλάδας, όπως στην περίπτωση της συμμετοχής της UniCredit στην Alpha Bank και της συνεργασίας της Euronext με το Ελληνικό Χρηματιστήριο, τονίζοντας ότι «Αυτό είναι, λίγο- πολύ, αυτό που πρέπει να συμβεί σε κάθε αγορά και σε κάθε κλάδο στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη κλίμακα και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές που να μπορούν να ανταγωνίζονται διεθνώς.»
Επανέλαβε ότι «το πραγματικό πεδίο της μάχης είναι η τεχνολογία. Και στον τομέα της τεχνολογίας, για να είμαστε ειλικρινείς, βρισκόμαστε ήδη στο «σχέδιο Β», διότι καθυστερήσαμε υπερβολικά. Η Ευρώπη χρειάζεται μια κοινή στρατηγική γι’ αυτό που αποκαλούμε τεχνολογική κυριαρχία.»
Ανέφερε ως παράδειγμα τις υποδομές 5G, τονίζοντας ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να είχε υιοθετήσει κοινή στρατηγική, όπως ενιαίο ρυθμιστή και δημοπρατήσεις φάσματος, από το 2010. «Στην τεχνολογία, ο στόχος δεν είναι να γίνουμε πλήρως αυτόνομοι, με ορισμένες μόνο εξαιρέσεις. Ο στόχος είναι να μην βρισκόμαστε σε σχέση ασύμμετρης εξάρτησης.»
«Πρέπει να χρηματοδοτήσουμε τους νικητές και να βοηθήσουμε τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές να αναπτυχθούν σε παγκόσμια κλίμακα. Υπάρχουν, βεβαίως, τομείς όπου απαιτείται μεγαλύτερη αυτονομία για λόγους εθνικής ασφάλειας ή όπου η Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η Airbus είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Το Galileo είναι ένα ακόμη.»
Τόνισε ότι «η βασική ιδέα είναι μία: χρειαζόμαστε νοοτροπία κλίμακας και νοοτροπία ευρωπαϊκών πρωταθλητών. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, να επιτρέψουμε σε εθνικούς πρωταθλητές να εξελιχθούν σε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές.»
Ωστόσο, επισήμανε ότι πολλές ευρωπαϊκές startups, αν και επιτυχημένες, αδυνατούν να επεκταθούν λόγω του κατακερματισμού της ευρωπαϊκής αγοράς και συχνά μετατρέπονται σε εταιρείες του Delaware, εξαρτώμενες από αμερικανική χρηματοδότηση. «Ο στόχος, λοιπόν, είναι να δημιουργήσουμε ισότιμους όρους ανταγωνισμού, καταργώντας τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν.»
Ο Ρόλος των Μικρότερων Κρατών-Μελών
Σε ερώτηση για τον ρόλο των μικρότερων κρατών-μελών, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε: «Απολύτως. Όχι μόνο μπορούν, αλλά μπορούν να διαδραματίσουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της ατζέντας αφορά ακριβώς τις μικρότερες χώρες.»
Αναφέρθηκε στην ηγετική στάση της Ελλάδας στη διασυνοριακή ενοποίηση και τις συγχωνεύσεις, καθώς και στα επιτεύγματα χωρών όπως οι Βαλτικές στον ψηφιακό μετασχηματισμό. «Παραμένω αισιόδοξος.»
Τόνισε την ανάγκη ευθυγράμμισης των βραχυπρόθεσμων αντιδράσεων στις κρίσεις με τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές προτεραιότητες. «Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ήταν ακριβώς μια τέτοια περίπτωση: μια άμεση αντίδραση σε μια κρίση, η οποία ενσωμάτωνε τις μακροπρόθεσμες ευρωπαϊκές προτεραιότητες για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.»
«Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, διαπιστώνω σαφή πολιτική βούληση από την πλευρά των Ευρωπαίων ηγετών.»
Ενρίκο Λέτα: Η Έλλειψη Κλίμακας και η Ανάγκη για Ενοποίηση
Ο Ενρίκο Λέτα, αναφερόμενος στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (SIU), δήλωσε: «Το πολύ απλό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε είναι ότι η αίσθηση αυτής της διάστασης σήμερα είναι εντελώς διαφορετική από την προσέγγιση που έχουμε. Διότι στην Ευρώπη μας αρέσουν τα μικρά σχέδια. Είμαστε μικρές χώρες. Είμαστε γεμάτοι από μικρές πόλεις. Είμαστε το βασίλειο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.»
«Σήμερα υποχωρούμε λόγω της έλλειψης κλίμακας. Και αυτή η έλλειψη κλίμακας είναι απολύτως θεμελιώδης. Εξαρτόμαστε από την αμερικανική τεχνολογία. Εξαρτόμαστε από την αμερικανική χρηματοδότηση. Εξαρτιόμασταν από τη ρωσική ενέργεια. Εξαρτόμαστε- και συνεχίζουμε να εξαρτόμαστε- από την κινεζική μεταποίηση.»
«Η ανεξαρτησία, στον σημερινό κόσμο, σημαίνει την ικανότητα να αποκτήσουμε το αναγκαίο μέγεθος. Σημαίνει να ενώσουμε το μικρό με το μεγάλο. Αν καταφέρουμε να το κάνουμε αυτό, μπορούμε να πετύχουμε. Και πρέπει να ξεκινήσουμε από τη χρηματοδότηση.»
Ο κ. Λέτα εξέφρασε την αισιοδοξία του, δηλώνοντας: «Σήμερα, όμως, βλέπω ξεκάθαρα τον δρόμο. Μίλησα με την ιρλανδική προεδρία. Η ιρλανδική προεδρία για το επόμενο εξάμηνο είναι απολύτως αποφασισμένη να συνεχίσει και να επιταχύνει προς αυτή την κατεύθυνση. Υπάρχει, λοιπόν, η αίσθηση ότι δημιουργείται δυναμική.»
Εγκώμια και Προοπτικές
Ο Ενρίκο Λέτα επαίνεσε τον Κυριάκο Πιερρακάκη, δηλώνοντας: «Είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ μαζί με τον Κυριάκο, γιατί αισθάνομαι ότι βρίσκομαι δίπλα σε κάποιον που γράφει ευρωπαϊκή ιστορία. Προσπαθώντας να πει τα πράγματα με το όνομά τους, καταφέρνει να κάνει τη διαφορά.»