Φορολογικοί Έλεγχοι: Ποιες Υποθέσεις Παραγράφονται την 1η Ιανουαρίου 2027 και Ποιες Ελέγχονται Άμεσα από την Εφορία

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει θέσει σε αυξημένη ετοιμότητα τα ελεγκτικά της τμήματα, με στόχο να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι φορολογικοί έλεγχοι πριν από την παραγραφή υποθέσεων στο τέλος του 2026.

Η διοίκηση της ΑΑΔΕ ζήτησε την άμεση καταγραφή όλων των ανέλεγκτων υποθέσεων από το 2010 έως και το 2022. Από αυτή τη λίστα, θα επιλεγούν για έλεγχο εκείνες που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ελεγκτικό ενδιαφέρον.

Οι έλεγχοι των παλαιών φορολογικών υποθέσεων επικεντρώνονται κυρίως στις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών, τόσο για φυσικά πρόσωπα όσο και για επιχειρήσεις, καθώς αυτές θεωρούνται ενδεικτικές του φορολογικού προφίλ. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ανάλυση των τραπεζικών κινήσεων (καταθέσεις, εμβάσματα κ.λπ.) έχει τον περιορισμό ότι δεν μπορεί να επεκταθεί πέραν της πενταετίας, εκτός από ελάχιστες και εξαιρετικές περιπτώσεις. Επίσης, οι τραπεζικές κινήσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παράταση της περιόδου παραγραφής πέραν της πενταετίας.

Η βασική περίοδος εντός της οποίας η εφορία μπορεί να διενεργήσει έλεγχο είναι πέντε έτη, από το έτος υποχρέωσης υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Η προθεσμία αυτή δύναται να παραταθεί έως και 10 έτη, εφόσον εντοπιστούν «συμπληρωματικά στοιχεία». Ως συμπληρωματικά στοιχεία νοούνται εκείνα που η ΑΑΔΕ δεν θα μπορούσε να είχε στη διάθεσή της και να ελέγξει εντός της πενταετούς περιόδου. Οι τραπεζικές καταθέσεις δεν περιλαμβάνονται σε αυτήν την κατηγορία.

Ποιες Υποθέσεις Βρίσκονται στο Στόχαστρο
Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, το δικαίωμα της εφορίας να ελέγξει και να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ακινήτων παραγράφεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 για τις ακόλουθες φορολογικές χρήσεις:

  • 2022: Αφορά επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που χρησιμοποιούν από το 2020 την ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω του myData. Για αυτές τις περιπτώσεις ισχύει η τριετής παραγραφή αντί της πενταετούς.
  • 2020: Περιλαμβάνονται οι υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020, για τις οποίες έχουν υποβληθεί αρχικές, εμπρόθεσμες δηλώσεις ή αρχικές, εκπρόθεσμες δηλώσεις το αργότερο έως τις 31-12-2025.
  • 2018: Αφορά υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος της χρήσης 2018, για τις οποίες δεν υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα οι φορολογικές δηλώσεις, αλλά υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα εντός του 2025. Η βασική προθεσμία παραγραφής (5 έτη) έληξε στις 31-12-2025. Ωστόσο, λόγω της εκπρόθεσμης υποβολής της δήλωσης το 2025, η προθεσμία παραγραφής παρατείνεται για επιπλέον τρία έτη.
  • 2015: Αφορά υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2015, για τις οποίες προέκυψαν «συμπληρωματικά» στοιχεία, όπως πλαστά και εικονικά τιμολόγια που συνιστούν έγκλημα φοροδιαφυγής. Αυτό ισχύει εφόσον το ποσό που αποφεύχθηκε να δηλωθεί υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ για παρακρατούμενους φόρους ή τις 100.000 ευρώ για φόρο εισοδήματος.
  • 2015: Αφορά υποθέσεις ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2015, για τις οποίες δεν υποβλήθηκε εκκαθαριστική δήλωση ΦΠΑ, οπότε ισχύει δεκαετής περίοδος παραγραφής.
  • 2010: Στην περίπτωση που δεν υποβλήθηκε δήλωση φορολογίας εισοδήματος ή υποβλήθηκε εκπρόθεσμη αρχική δήλωση, η εφορία διατηρεί το δικαίωμα να καταλογίσει φόρους και πρόστιμα ακόμη και μετά από 15 χρόνια. Εάν ενδιάμεσα υποβληθεί εκπρόθεσμη δήλωση (π.χ. τον 13ο, 14ο ή 15ο χρόνο από το έτος υποχρέωσης), η προθεσμία παραγραφής παρατείνεται, αλλά το συνολικό διάστημα δεν μπορεί να υπερβεί τα 15 έτη από το έτος που όφειλε να υποβληθεί η δήλωση.