Η επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Antony Blinken, στην Αθήνα, ο οποίος θεωρείται από τους πιο έμπειρους πολιτικά με μακρά θητεία σε θεσμικά πόστα και βαθιά γνώση των ελληνοτουρκικών θεμάτων, εκλαμβάνεται από την ελληνική πλευρά ως ιδιαίτερα σημαντική. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια γεωπολιτικά κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Τουρκία κλιμακώνει την ένταση εν όψει της επανέναρξης των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και των προγραμματισμένων «Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων» στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Παράλληλα, η Άγκυρα προωθεί το αναθεωρητικό νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η επανέναρξη των ερευνών βυθού για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς και οι έρευνες και παραχωρήσεις υδρογονανθράκων στα νότια της Κρήτης, με τη συμμετοχή αμερικανικών κολοσσών, προκαλούν ήδη έντονο εκνευρισμό στην Άγκυρα, η οποία απειλεί ευθέως με κλιμάκωση στο πεδίο. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η Τουρκία δεν περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα επισκέψεων του κ. Blinken, ο οποίος υπήρξε πρωτεργάτης του νόμου για την Ανατολική Μεσόγειο και του σχήματος 3+1 (Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ και ΗΠΑ), που εστιάζει στη συνεργασία σε τομείς όπως η ενέργεια, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, η ασφάλεια και η άμυνα.
Το newsletter του webreporter καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Επίσκεψη Blinken στην Αθήνα: Οι Συμφωνίες που Θα Υπογραφούν
Για την ελληνική κυβέρνηση, οι συμφωνίες που θα επιτευχθούν κατά τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ είναι κρίσιμες, καθώς αφορούν εξοπλιστικά υλικά που μπορούν να αλλάξουν ριζικά τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προμήθειες μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 και αναβαθμισμένων F-16 Viper. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα έχει ήδη αποστείλει επίσημο έγγραφο εκδήλωσης ενδιαφέροντος στην Ουάσινγκτον για τα νέα έξυπνα όπλα, και συγκεκριμένα για τον αερο-αέρος πύραυλο AIM-260 JATM, ο οποίος αποτελεί την αμερικανική απάντηση στους κινεζικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, καθώς και για τον AIM-120D AMRAAM, σχεδιασμένο για πλήγματα μέσης/μακράς ακτίνας. Οι πολιτικές συμφωνίες θα χρειαστούν την έγκριση του Κογκρέσου, ενώ θα καθοριστούν και οι ποσότητες και το κόστος.
Επιπλέον, θα υπογραφούν συμφωνίες για τη συνεχή υποστήριξη (Follow On Support) διαφόρων κρίσιμων συστημάτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των ελικοπτέρων Black Hawk και MH-60R. Θα συζητηθεί επίσης το ενδιαφέρον της Αθήνας για την απόκτηση πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού (Excess Defense Articles – EDA) μέσω της σχετικής διαδικασίας του Πενταγώνου, με έμφαση σε τροχοφόρα τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού τύπου Stryker και άλλα.
Ο κ. Blinken και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, θα υπογράψουν, παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) για τη δημιουργία συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Επιπρόσθετα, θα υπογραφεί Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW 1978. Τέλος, θα ανανεωθεί το Μνημόνιο Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
Η Ατζέντα της Σημερινής Ημέρας
Το Πρόγραμμα και η Ομιλία στην Πνύκα
Ο κ. Blinken θα ξεκινήσει τη σημερινή ημέρα με κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, όπου, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα συζητηθούν όλα τα θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Στη συνέχεια, θα ξεκινήσει ο 6ος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ, παρουσία των δύο υπουργών. Η ατζέντα θα επικεντρωθεί σε περιφερειακά ζητήματα, διεθνείς εξελίξεις, καθώς και θέματα ενέργειας, ασφάλειας, ναυτιλίας, τεχνολογίας, εμπορίου και επενδύσεων.
Ακολουθώντας την επιθυμία του, ο κ. Blinken θα απευθύνει ομιλία στην Πνύκα, ιστορικό σύμβολο της αρχαίας αθηναϊκής δημοκρατίας, στις 18:00. Μία ώρα αργότερα, θα τον υποδεχθεί στο Μέγαρο Μαξίμου ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Τόσο στη συνάντηση με τον κ. Γεραπετρίτη όσο και σε αυτήν με τον Πρωθυπουργό, αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι οι τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με έμφαση στην επιθετική στρατηγική της Τουρκίας, η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ, η επίσης στρατηγικού χαρακτήρα συνεργασία της Αθήνας με το Τελ Αβίβ, και γενικότερα ο ενεργειακός σχεδιασμός της Ελλάδας και τα πρότζεκτ που φέρουν την αμερικανική σφραγίδα, όπως ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor), που μεταφέρει αμερικανικό LNG από την Ελλάδα, μέσω της Αλεξανδρούπολης, στην Ευρώπη.
Υπενθυμίζεται ότι ο στρατηγικός διάλογος Ελλάδας – ΗΠΑ εγκαινιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2018, μετά από πολυετείς συζητήσεις για τη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου τακτικής παρακολούθησης των διμερών σχέσεων. Ο τελευταίος γύρος του στρατηγικού διαλόγου πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον, επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, τον Φεβρουάριο του 2024.
Η επίσκεψη του κ. Blinken στην Αθήνα θα ολοκληρωθεί με δείπνο στις 20:00, το οποίο θα παραθέσει προς τιμήν του ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, παρουσία του Πρωθυπουργού και κυβερνητικών αξιωματούχων των δύο χωρών, στο ξενοδοχείο King George.