Μείωση 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ και νέες, ουσιαστικές δικλείδες προστασίας για τους καταναλωτές, έρχονται με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που αφορά την αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η ελάφρυνση των λογαριασμών ρεύματος, σε μια περίοδο έντονων αυξήσεων στη χονδρική τιμή ενέργειας. Το ΥΠΕΝ προχωρά σε μέτρα για την ανακούφιση των νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το σχέδιο, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει επίσης την ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων με κεφάλαια 2,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς και διενέργεια stress tests στους προμηθευτές. Ουσιαστικά, επιδιώκεται ένας συνδυασμός μείωσης των ενεργειακών επιβαρύνσεων με την ταυτόχρονη ενίσχυση της ασφάλειας και της ομαλής λειτουργίας της αγοράς.
Βασικές Ρυθμίσεις του Νομοσχεδίου:
- Μείωση Χρεώσεων ΥΚΩ: Υλοποιείται η κυβερνητική δέσμευση για μείωση κατά 50% της χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης. Το ΥΠΕΝ τονίζει ότι η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησης, καθιστώντας εφικτή αυτή τη μείωση και προσφέροντας άμεση ανακούφιση στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Μέτρα Προστασίας του Καταναλωτή:
- Συμβάσεις Σταθερής Τιμής: Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στους καταναλωτές συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάξει μονομερώς τους όρους και την τιμή. Με αυτόν τον τρόπο, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων την τιμή προμήθειας για όλη την περίοδο.
- Προστασία από Διακοπή Ρεύματος: Θεσπίζεται προστασία από τη διακοπή του ρεύματος κατά τη διάρκεια διαδικασίας επίλυσης διαφοράς.
- Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου: Για τους πελάτες του Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες, από τρεις που ίσχυε.
- Πολλαπλές Συμβάσεις/Κοινή Χρήση Ενέργειας: Υπό προϋποθέσεις, ένας καταναλωτής θα μπορεί να διατηρεί περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή να συμμετέχει σε συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
- Κοινή Χρήση Ενέργειας από ΑΠΕ: Νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτους, εφόσον αυτή δεν αποτελεί την κύρια εμπορική τους δραστηριότητα.
- Hedging από Προμηθευτές: Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας υποχρεούνται να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές της χονδρικής αγοράς, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου (hedging).
- Δοκιμές Αντοχής (Stress Tests): Προβλέπονται stress tests για την αξιολόγηση της ικανότητας των προμηθευτών να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το πλαίσιο θα καθοριστεί από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΡΑΑΕΥ).
- Διαφάνεια Συνδέσεων: Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα δημοσιεύουν τριμηνιαία στοιχεία για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.
- Ψηφιακές Αιτήσεις Σύνδεσης: Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα λαμβάνουν ενημέρωση για την πορεία της αίτησής τους εντός τριών μηνών, με περαιτέρω ενημερώσεις ανά τρίμηνο.
Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος:
- Σε περιοχές με περιορισμένη χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος. Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί, συμφωνώντας εκ των προτέρων σε όρια, εντός των οποίων ο Διαχειριστής μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει ή λαμβάνει από το δίκτυο. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ.
- Εάν οι περιορισμοί παραμένουν εντός των συμφωνημένων ορίων, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης δικαιούται αποζημίωση.
- Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς, θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
- Μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση μπορεί να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ή καθυστερούν τα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων:
- Συστήνεται το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων για τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των νησιών από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με πετρέλαιο. Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως και 60% επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ, αποθήκευσης, ηλεκτρικών διασυνδέσεων, υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φραγμάτων πολλαπλού σκοπού.
- Για τα Κέντρα Δεδομένων (data centers), οι επενδυτές θα αναλαμβάνουν πλήρως το κόστος σύνδεσης και τα έργα ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος, ενώ για τα νέα Data Centers προβλέπεται κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ.