Η κατάσταση των μισθών στην Ελλάδα: Μια ανησυχητική εικόνα

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΚΕΠΕ, η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις πιο φτωχές Περιφέρειες, όπως αποδεικνύεται από την ανάλυση της μισθολογικής ανισότητας και τις αποκλίσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (100). Η χώρα μας είναι μία από τις ελάχιστες που παρουσίασαν επιδείνωση στην οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών σε σύγκριση με το 2009, καθώς τα εισοδήματα έχουν μειωθεί και οι μισθολογικές διαφορές έχουν διευρυνθεί. Παράλληλα, χώρες της ανατολικής Ευρώπης μας έχουν ξεπεράσει.

Τα δεδομένα δείχνουν ένα σαφές μοτίβο διαχωρισμού ανάμεσα στο κέντρο και την περιφέρεια: ορισμένες οικονομίες προχωρούν μπροστά ενώ άλλες μένουν πίσω όσον αφορά την παραγωγικότητα και την κοινωνική ευημερία.

Η σύγκριση με το 2009

Το 2009, η εικόνα των εισοδημάτων παρουσίαζε μια έντονη χωρική διαφοροποίηση ανάμεσα στο «κέντρο» της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης και τις «περιφέρειες» στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη. Περιοχές όπως το Λουξεμβούργο, η Ιλ-ντε-Φρανς (Παρίσι), οι Βρυξέλλες καθώς επίσης οι νοτιοδυτικές περιοχές της Γερμανίας είχαν μισθούς που κυμαίνονταν μεταξύ 180–210 του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Aντίθετα, πολλές περιοχές στην Ανατολική Ευρώπη (όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία) βρίσκονταν κάτω από το επίπεδο του 60–90. Ο νότος της Ευρώπης (Ιταλία, Πορτογαλία) επίσης υπολειπόταν του μέσου όρου εκτός από κάποιες μητροπολιτικές περιοχές.

Το 2022 δείχνει ότι αυτό το χωρικό μοτίβο παραμένει σταθερό αλλά έχει υποστεί σημαντικές αλλαγές. Οι δυτικοί ευρωπαίοι συνεχίζουν να προηγούνται σε αμοιβές εργασίας ενώ περιοχές στη Σκανδιναβία ενδυναμώνονται περαιτέρω.

Αλλαγές στις ανατολικές περιφέρειες

Περιφέρειες όπως η Βαρσοβία ή η Πράγα που παλιά είχαν μισθούς στο εύρος του 60–90 τώρα βρίσκονται στις κατηγορίες των 100–130 λόγω ανάπτυξης στις οικονομίες τους. Χώρες όπως Τσεχία και Σλοβακία παρουσιάζουν αξιοσημείωτη πρόοδο μέσω βιομηχανικών συνεργασιών διεθνώς.

Η ελληνική πραγματικότητα

Η περίπτωση της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική:

Tα στοιχεία δείχνουν ότι το 2009 η Αττική ήταν ελαφρώς πάνω από τον εθνικό μέσο όρο αλλά μέχρι το 2022 παρατηρείται σημαντική επιδείνωση στους μισθούς σε όλες τις ελληνικές περιφέρειες. Η Αττική εξακολουθεί να έχει καλύτερους μισθούς συγκριτικά με άλλες περιοχές αλλά δεν πλησιάζει τα επίπεδα μεγάλων μητροπόλεων στη Δυτική Ευρώπη.

Aυτό συνδέεται άμεσα με τη μακρόχρονη οικονομική κρίση που υπήρξε στη χώρα μας καθώς επίσης τη στασιμότητα επενδύσεων σε κλάδους υψηλής παραγωγικότητας.

Tα τελευταία αποτελέσματα

Mεταξύ των συνολικά 237 περιφερειών εντός ΕΕ27 οι ελληνικές κατατάσσονται στις τελευταίες θέσεις όσον αφορά τους μέσους μισθούς. Το Βόρειο Αιγαίο ήταν στην θέση αριθμός 202 το 2009 αλλά πλέον βρίσκεται στην τελευταία θέση (237). Αντίστοιχα προβλήματα εμφανίζει κι άλλη περιοχή όπως αυτή της Ηπείρου (236).

Mέσα σε αυτά τα χρόνια οι ελληνικές περιφέρειες υποχώρησαν κατά περίπου σαράντα θέσεις στον πίνακα κατάταξης για τους μισθούς σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες σχετικά με την αγοραστική δύναμη αυτών.

Tα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν τη συνεχιζόμενη καθήλωση στους μισθούς στην Ελλάδα ενώ παράλληλα απεικονίζουν μια ολοένα επιδεινούμενη κοινωνικονομική κατάσταση για τους πολίτες που εξαρτώνται κυρίως από αμοιβές στον ιδιωτικό τομέα εργασίας.