Μόλις ένας στους δέκα υποψηφίους κατάφερε να εξασφαλίσει κατοικία μέσω του προγράμματος «Σπίτι Μου 2», γεγονός που υπογραμμίζει το σοβαρό χάσμα μεταξύ της ζήτησης και της διαθεσιμότητας κατάλληλων ακινήτων. Τα εντυπωσιακά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην ημερίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ), στο πλαίσιο της Prodexpo 2026, αποκάλυψαν ότι από τις περίπου 120.000 αιτήσεις που υποβλήθηκαν, μόνο 14.500 οδήγησαν στην υπογραφή συμβολαίου.
Η κύρια αιτία αυτής της χαμηλής ανταπόκρισης εντοπίστηκε στην αδυναμία εύρεσης ακινήτων που να πληρούν τις προδιαγραφές του προγράμματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αναφέρθηκαν επίσης δυσκολίες στην έγκριση των τραπεζικών δανείων.
Ανατιμήσεις έως 30% και ο Κίνδυνος Δημιουργίας Νέων Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων
Παρόλο που το πρόγραμμα στήριξε χιλιάδες οικογένειες, επαγγελματίες της κτηματαγοράς εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις στις τιμές πώλησης, ειδικά ενόψει της έναρξης του «Σπίτι Μου 3». Ο Δημήτρης Μπινιάρης, μέλος του ΔΣ της ΠΟΣΜΑΣ, ανέφερε ότι ακίνητα που προηγουμένως δεν βρίσκονταν αγοραστή στις τιμές των 150.000-170.000 ευρώ, πλέον πωλούνται προς 180.000-200.000 ευρώ. Αυτή η εξέλιξη συνεπάγεται τη μεταφορά ενός σημαντικού μέρους της κρατικής επιδότησης επιτοκίου απευθείας στους πωλητές.
Επιπλέον, υπάρχουν φόβοι για τη δημιουργία μιας νέας γενιάς μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι αγοραστές αναλαμβάνουν δανειακές υποχρεώσεις που αγγίζουν τα όρια των δυνατοτήτων τους, ενώ συχνά καλούνται να καλύψουν επιπρόσθετα υψηλά έξοδα ανακαίνισης για ακίνητα ηλικίας άνω των 40 ετών, ιδίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ο Δημήτρης Ανδρίτσος, πρόεδρος του ΔΣ της Cerved Property Services, τόνισε ότι τα κριτήρια συμμετοχής έχουν διευρυνθεί σημαντικά από το πρώτο πρόγραμμα έως σήμερα:
- Η ανώτατη αξία κατοικίας αυξήθηκε από 200.000 σε 300.000 ευρώ.
- Το μέγιστο ποσό δανείου ανέβηκε από 150.000 σε 230.000 ευρώ.
- Το ηλικιακό όριο μετακινήθηκε από τα 39 στα 55 έτη, παράλληλα με την αύξηση των εισοδηματικών ορίων.
Αυτές οι αλλαγές διεύρυναν τον αριθμό των δικαιούχων, χωρίς όμως να υπάρχει αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών.
Στρέβλωση στην Αγορά και Πρόταση για Ειδική Ψηφιακή Πλατφόρμα
Η μέση ετήσια αύξηση των τιμών κατοικιών πανελλαδικά κυμαίνεται περίπου στο 5%. Ωστόσο, ο Κώστας Γεωργάκος, συνιδρυτής της Prelevits & Georgakos Real Estate Solutions, επεσήμανε ότι στα ακίνητα που πληρούν τα κριτήρια των επιδοτούμενων προγραμμάτων —ιδιαίτερα στα παλαιότερα— οι ανατιμήσεις φτάνουν έως και το 30%, κάτι που συνιστά σοβαρή δομική στρέβλωση στην αγορά.
Για την αντιμετώπιση αυτού του αδιεξόδου, εκπρόσωποι του κλάδου προτείνουν τη δημιουργία μιας εξειδικευμένης ψηφιακής πλατφόρμας. Στην πλατφόρμα αυτή θα καταχωρούνται ακίνητα από ιδιώτες και δημόσιους φορείς, με πλήρως τακτοποιημένα νομικά και τεχνικά έγγραφα, ώστε να διευκολύνεται η άμεση μεταβίβαση. Για την αποφυγή τεχνητών ανατιμήσεων, προτείνεται επίσης η δέσμευση της τιμής διάθεσης κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων.
Οκταπλάσια Πίεση στα Φθηνά Ακίνητα, σύμφωνα με το Spitogato
Η έρευνα της πλατφόρμας Spitogatos αναδεικνύει την έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Το πρόβλημα εστιάζεται στα ακίνητα αξίας έως 300.000 ευρώ, τα οποία προσελκύουν τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων αγοραστών. Αντιθέτως, στα ακίνητα άνω των 550.000 ευρώ, η αγορά παρουσιάζει μεγαλύτερη ισορροπία.
Ο διευθύνων σύμβουλος του Spitogatos.gr, Δημήτρης Μελαχροινός, σημείωσε ότι η πίεση στην κατηγορία των προσιτών ακινήτων είναι κατά μέσο όρο οκτώ φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με τα ακριβότερα σπίτια, ενώ μεταξύ γειτονικών περιοχών η απόκλιση αυτή μπορεί να φτάσει τις 12 έως 14 φορές.
Ο επιχειρησιακός διευθυντής της εταιρείας, Δημήτρης Τσατίρης, τόνισε ότι τα μέτρα ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης, χωρίς παράλληλη αύξηση του αποθέματος κατοικιών, επιδεινώνουν τις υφιστάμενες ανισορροπίες. Πρότεινε την εφαρμογή εξειδικευμένων τοπικών παρεμβάσεων, καθώς οι ελλείψεις ακινήτων διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή.
Ανάκαμψη 1 Δισ. Ευρώ από το Εξωτερικό και η Αγορά Εξοχικών
Παράλληλα, το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό παραμένει έντονο. Ο πρόεδρος της ΠΟΣΜΑΣ, Λευτέρης Ποταμιάνος, ανέφερε ότι κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι εισροές ξένων κεφαλαίων στην ελληνική κτηματαγορά κατέγραψαν ανάκαμψη, φτάνοντας το 1 δισ. ευρώ. Εξέφρασε, ωστόσο, έντονη αντίθεση στην πρόταση για αύξηση του φόρου μεταβίβασης στο 15% για αγοραστές εκτός ΕΕ. Όπως υποστήριξε, ένα τέτοιο μέτρο δεν θα επιλύσει το στεγαστικό πρόβλημα, καθώς οι αλλοδαποί επενδυτές στοχεύουν σε διαφορετικές κατηγορίες ακινήτων από αυτές που καλύπτουν τις ανάγκες των ελληνικών νοικοκυριών.
Στον τομέα της εξοχικής κατοικίας, η ζήτηση παρουσιάζει σταθερά ανοδική πορεία. Ο Γιώργος Γαβριηλίδης, διευθύνων σύμβουλος της Elxis–At Home in Greece, σημείωσε ότι:
- Το 75% των πελατών της εταιρείας προέρχεται από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Το 25% αφορά αγοραστές από τρίτες χώρες (ΗΠΑ, Ελβετία, Αυστραλία, Καναδά).
Η Ελλάδα διατηρεί υψηλή ανταγωνιστικότητα σε σύγκριση με την Ισπανία, τη γαλλική Ριβιέρα και την Ιταλία. Ταυτόχρονα, αυξάνεται το ποσοστό των ξένων που αναζητούν ακίνητα για μόνιμη εγκατάσταση (κυρίως άτομα ηλικίας 45-60 ετών και τηλεργαζόμενοι).
Όσον αφορά τις περιοχές προτίμησης:
- Η Κρήτη διατηρεί την πρώτη θέση στις επιλογές των αγοραστών.
- Η Πελοπόννησος συγκεντρώνει το 23% του συνολικού ενδιαφέροντος.
- Τα νησιά του Ιονίου ακολουθούν με ποσοστό 13% στις προτιμήσεις.